امیرمسعود عابدین: در دوران اوج خودروهای عضلانی، خودروسازان آمریکایی راهکار متفاوتی را برای جلب رضایت همزمان دوستداران گیربکس‌های اتوماتیک و دستی ابداع کردند. آن‌ها یک دسته دنده با دو شخصیت متمایز طراحی کردند؛ یک سمت برای رانندگی بی‌دغدغه روزمره و سمت دیگر برای زمانی که راننده می‌خواست کنترل کامل دور موتور را در دست بگیرد. این نوآوری به نام دسته دنده دوبل هرست (Hurst Dual Gate) شناخته می‌شد، اما در میان عامه مردم به دنده «زنانه-مردانه» (His and Hers) معروف شد؛ عنوانی که اگرچه امروزه با معیارهای جنسیتی مدرن همخوانی ندارد، اما در زمان خود غوغایی به پا کرد.

شیفتر دوگانه هرست؛ ابزار تبلیغاتی متفاوت

برندسازی «زنانه-مردانه» در تبلیغات دهه ۱۹۶۰ بر این ایده استوار بود که بخش اتوماتیک و راحت برای زنان است و بخش دستی و پرقدرت به مردان تعلق دارد. این ساختار جذاب روی چند خودروی قدرتمند جنرال موتورز نصب شد، اما هیچ‌کدام به اندازه مدل اسطوره‌ای «هرست/اولدز ۱۹۶۹» (Hurst/Olds) به این سیستم هویت نبخشیدند؛ خودرویی که اخیرا یک نمونه فوق‌العاده از آن در حراجی مکان با قیمت چشمگیر ۱۸۷ هزار دلار تغییر مالکیت داد.

مهندسی ظریف در دوران عضلانی‌ها

برخلاف سیستم‌های دنده پیچیده که ظاهری شبیه به خودروهای درگ داشتند، سیستم دوگانه هرست بسیار ظریف و شکیل طراحی شده بود. این شیفتر از دو کانال یا مسیر مجزا بهره می‌برد؛ در کانال سمت چپ، خودرو دقیقا مثل یک اتوماتیک معمولی رفتار می‌کرد؛ راننده دنده را روی حالت درایو قرار می‌داد و حرکت می‌کرد. اما با حرکت دادن دسته دنده به کانال موازی در سمت راست، راننده می‌توانست دنده‌ها را به صورت دستی و یکی‌یکی سنگین یا سبک کند، بدون اینکه نگران اشتباه جا رفتن دنده یا رد شدن از یک دنده خاص باشد.

شاهکاری که از شکاف قوانین جنرال موتورز گریخت

مدل هرست/اولدز ۱۹۶۹ حتی بدون این دسته دنده عجیب هم یک شاهکار متمایز در تاریخ خودرو است. از این مدل خاص تنها ۹۰۶ دستگاه ساخته شد و نمونه‌ای که به تازگی فروخته شده، شماره ۱۷۶ این زنجیره است که با قطعات اصلی و در حد خودروهای نمایشگاهی بازسازی شده است. زیر کاپوت این کوپه، موتور افسانه‌ای ۷٫۵ لیتری (۴۵۵ اینچ مکعبی) هشت‌سیلندر راکت قرار دارد که ۳۸۰ اسب بخار قدرت تولید می‌کند. نکته جالب اینجاست که در آن دوران، بیانیه‌های رسمی جنرال موتورز حجم موتور خودروهای سایز متوسط را به ۴۰۰ اینچ مکعب محدود کرده بود، اما اولدزموبیل با این مدل پرقدرت توانست به شکلی هوشمندانه از شکاف قوانین فرار کند.

از قطعات فلزی ۱۹۶۹ تا کدهای دیجیتال ۲۰۲۶

دسته دنده دوگانه هرست، بازتابی از همان روحیه خلاقانه و قانون‌شکنی‌های جذاب دیترویت در اواخر دهه ۶۰ بود. نگاهی به مسیر صنعت خودرو نشان می‌دهد که چطور دغدغه‌های رانندگان در طول زمان تغییر نکرده، بلکه ابزار پاسخ به آن‌ها دگرگون شده است. امروزه پورشه از کدهای نرم‌افزاری و الگوریتم‌های دیجیتال استفاده می‌کند تا به یک خودروی برقی تک‌سرعته، هویتی پویا و تعاملی ببخشد؛ در حالی که در سال ۱۹۶۹، شرکت هرست و اولدزموبیل دقیقا به همین هدف دست یافته بودند، آن هم بدون هیچ تراشه یا مانیتوری و تنها با کمک یک قطعه مکانیکی خوش‌ساخت و البته یک کمپین تبلیغاتی جنجالی.

منبع: carscoops

۲۲۷۳۲۲