توسعه سیستم هواپیماهای هشدار زودهنگام و کنترل هوابرد (آواکس) جدید چین با نام KJ-۳۰۰۰، به یکی از دغدغههای جدی کشورهای غربی تبدیل شده است؛ موضوعی که گزارش اخیر پنتاگون نیز به آن اشاره کرده و درباره افزایش برتری پکن در زمینه حسگرهای هوابرد هشدار داده است.
به گزارش خبرآنلاین، این هواپیما که اکنون با دو نمونه پیشنمایش در حال گذراندن تستهای پروازی است، بر پایه هواپیمای ترابری سنگین بومی Y-۲۰B (بزرگترین هواپیمای ترابری نظامی در حال تولید جهان) توسعه یافته و به عنوان ستون فقرات زنجیره نبرد نیروی هوایی چین عمل خواهد کرد.
در دکترین نظامی مدرن، هواپیماهای آواکس نه فقط یک رادار پرنده، بلکه یک نیروی شتابدهنده و فرماندهی مرکزی در شبکه نبرد محسوب میشوند. چین در حال حاضر با تولید انبوه مدل KJ-۵۰۰ عملا بازار این نوع تایپ پروازی را در دست دارد، اما معرفی مدل بزرگتر و پیشرفتهتر KJ-۳۰۰۰ نشاندهنده یک جهش استراتژیک برای ایجاد یک ترکیب شبکه بلندمرتبه و بهینه در آسمان است؛ پروژهای که ناوگان کهنه آواکسهای آمریکایی را به شدت به چالش میکشد.

در حالی که سیستم آواکس کنونی ارتش آمریکا، یعنی E-۳ Sentry، متعلق به دوران جنگ سرد بوده و فرماندهان آمریکایی بارها آن را برای نبردهای مدرن اقیانوس آرام ناکارآمد دانستهاند، اما چین مسیر متفاوتی را پیش گرفته است. ارتش آمریکا قصد دارد مدلهای کوچکتر E-۷ را جایگزین کند که حسگرهای محدودتری دارند و به دلیل هزینههای سرسامآور، جانشین بزرگی برای E-۳ در نظر نگرفته است.
در نقطه مقابل، چین با بهرهگیری از جثه بزرگ Y-۲۰B در مدل KJ-۳۰۰۰، ساختاری هماندازه با غولهای قدیمی اما مجهز به مدرنترین فناوریهای قرن بیست و یکم را روانه آسمان کرده است تا مکمل مدلهای کوچکتر باشد.
بر اساس گزارش پنتاگون، KJ-۳۰۰۰ احتمالا اولین سیستم آواکس جهان خواهد بود که حول یک معماری رادار دیجیتال جدید ساخته میشود. طراحان چینی به جای رادارهای فازی سهوجهی سنتی، از یک سیستم ترکیبی پیشرفته استفاده کردهاند؛ یک گنبد دوار حاوی رادارهای آرایه فازی فعال (AESA) که ابعاد آن به حداکثر رسیده تا اهداف پنهانکار را در فواصل بسیار دور شناسایی کند.
این رادار پوشش کامل ۳۶۰ درجه را فراهم میکند و میتواند ضمن جستجوی سراسری، انرژی خود را روی بخشهای بحرانی متمرکز کند. این پرنده به عنوان قلب تپنده شبکه نبرد چین، دادههای جنگندهها، کشتیها، ماهوارهها و پهپادها را به یک تصویر واحد تبدیل میکند.
استفاده از بدنه هواپیمای Y-۲۰B به مهندسان این امکان را داده است تا نه تنها خدمه و زیرسیستمهای بیشتری را درون هواپیما جای دهند، بلکه منبع تغذیه قدرتمندتری برای رادارهای پرانرژی فراهم کنند. یکی از اهداف اصلی این پروژه، رهگیری پرندههای رادارگریز است و منابع چینی از توانایی کشف اهداف پنهانکار در فواصل بیش از ۳۶۰ کیلومتر سخن میگویند. علاوه بر این، تجهیز این آواکس به لوله سوختگیری هوایی، امکان مداومت پروازی طولانیمدت را برای پشتیبانی از ناوگروهها و عملیات بمبافکنهای دوربرد در عمق اقیانوس فراهم میسازد.
ورود به خدمت این آواکس پیشرفته برای اواخر دهه ۲۰۲۰ یا اوایل دهه ۲۰۳۰ پیشبینی شده است؛ زمانی که دقیقا با معرفی اولین جنگندههای نسل ششم جهان همپوشانی دارد. با توجه به روند کنونی توسعه در صنایع نظامی پکن، به نظر میرسد چین خود را آماده میکند تا در ورود به خدمت جنگندههای نسل ششم و سیستمهای هدایت هوشمند هوایی، بیش از یک دهه از رقبای غربی خود پیشی بگیرد.
منبع: militarywatchmagazine