در سال ۱۹۰۲، زمانی که «رابرت فالکون اسکات»، کاوشگر مشهور بریتانیایی، گروه بزرگی از پرندگان سیاهوسفید و غولپیکر را در جزیره راس مشاهده کرد، نقطه عطف مهمی در سفرهای اکتشافی رقم خورد. او اولین کلنی زادولد پنگوئنهای امپراتور در قطب جنوب را کشف کرد. اما حالا، فقط ۱۲۴ سال پس از آن کشف تاریخی، نام پنگوئنهای امپراتور به همراه فوک خزدار قطب جنوب رسماً در فهرست گونههای «در خطر انقراض» ثبت شده است.
با گرمشدن زمین، کریلهای قطب جنوب که منبع اصلی تغذیه این جانوران هستند به سمت جنوب تغییر مسیر دادهاند و یخهای دریا نیز با سرعت بیسابقهای درحال ذوبشدن هستند. این تغییرات اقلیمی، اثر دومینوی ویرانگری بر گونههای جانوری این منطقه گذاشته است. این اولینبار است که یک گونه پنگوئن و یک گونه از بالهپایان در اقیانوس منجمد جنوبی چنین وضعیت حفاظتی وخیمی پیدا میکنند.
اولین کلنی زاد و ولد پنگوئن امپراتور در منطقهای به نام کیپ کروزیر (Cape Crozier) کشف شد. یک دهه بعد، رابرت فالکون اسکات در جریان سفر اکتشافی Terra Nova برای جمعآوری تخم این پنگوئنها بازگشت؛ سفری شوم که در کتاب معروف «بدترین سفر دنیا» جاودانه شد. جالب اینجاست که در دهه ۱۹۶۰، پسر اسکات یعنی «سر پیتر اسکات»، یکی از بنیانگذاران حفاظت از محیطزیست مدرن، به تأسیس «فهرست قرمز اتحادیه بینالمللی حفاظت از طبیعت» (IUCN) کمک کرد.
حالا پس از گذشت بیش از یک قرن، از همان چارچوبی که پسر کاشفِ پنگوئنها بنا نهاده بود، برای اعلام وضعیت قرمز این حیوانات استفاده شده است. طی یک دوره نهساله (بین سالهای ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸)، جمعیت پنگوئنهای امپراتور ۱۰ درصد کاهش یافت و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۷۳ جمعیت آنها به نصف کاهش یابد.
این روند کاهشی برای فوکهای خزدار قطب جنوب بسیار شدیدتر است. این گونه که در اوایل دهه ۱۸۸۰ به دلیل شکار بیرویه تا مرز انقراض پیش رفته بود، توانست خود را احیا کند و تا سال ۱۹۹۹، جمعیت فوکهای بالغ به حدود ۲.۱ میلیون رسید. اما از آن زمان تاکنون، جمعیت جهانی آنها بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته و به حدود ۹۴۴ هزار فک بالغ رسیده است.
در عرض تنها یک دهه، وضعیت این فوکها در فهرست قرمز IUCN از حالت «کمترین نگرانی» (گونههایی که پراکندگی گستردهای دارند و خطر انقراض آنها کم است) مستقیماً به وضعیت «در خطر انقراض» تغییر کرده است. این تغییر وضعیت ناگهانی، سرعت سرسامآور نابودی این جانوران را نشان میدهد.
این کاهش جمعیت چشمگیر، ارتباط مستقیمی با تغییرات اقلیمی دارد. گرمشدن آب اقیانوسها و کاهش یخهای دریا، دسترسی به کریلها (طعمه اصلی فکهای خزدار) را مختل کرده است. کریلها درحال حرکت به سمت آبهای عمیقتر و جنوبیتر هستند که دسترسی شکارچیان به آنها را دشوار میکند. از سوی دیگر، رقابت برای یافتن غذا به دلیل افزایش جمعیت نهنگها نیز بیشتر شده است.
پنگوئنهای امپراتور برای بقا کاملاً به یخهای دریا وابستهاند. آنها از یخ به عنوان یک پلتفرم پایدار برای جفتگیری، جوجهکشی و پرورش فرزندان خود استفاده میکنند. اما با نازکشدن و غیرقابلاتکا شدن یخها، شانس بقای جوجهها بسیار کاهش مییابد. اگر یخها پیش از رشد کامل جوجهها بشکنند، بسیاری از آنها غرق میشوند و میمیرند.
در کنار تمام این بحرانها، شیوع ویروس به شدت مسری آنفولانزای پرندگان تهدیدی جدید و فوری برای حیات وحش اقیانوس منجمد جنوبی ایجاد کرده است. تلفات بالای ناشی از این ویروس باعث شد تا گونه فوک فیلی جنوبی نیز در هفته جاری به وضعیت «آسیبپذیر» تنزل یابد.
