به گزارش خبرگزاری صدا و سیما، بنیاد ملی علم ایران اجرای برنامه جامع «مهر» را با هدف راهبری پژوهشهای میانرشتهای و سیستممحور در کلانچالشهای کشور آغاز کرده است؛ برنامهای که طراحی آن با تمرکز بر ارتقای کارآمدی پژوهش و انسجامبخشی به طرحهای ملی انجام شده است.
این فراخوان به مؤسسات علمی و پژوهشی معتبری اختصاص دارد که پیشتر کلانچالشهای کشور را به زیر طرحهایی تفکیک کرده و از توانایی لازم برای هدایت طرحهای پیچیده برخوردار هستند.
این رویکرد تازه با هدف اجرای سیستماتیک برنامههای جامع تحقیقاتی مرتبط با اقدامات سیاستی تدوین شده است و انتظار میرود مراکز منتخب «مهر» بتوانند مدیریت کامل هر برنامه جامع را از جانب بنیاد برعهده گیرند؛ از شکلدهی همکاری چندجانبه میان ذینفعان و طراحی فراخوانهای بعدی گرفته تا هدایت علمی طرحها، نظارت بر اجرای آنها و یکپارچهسازی نتایج متنوعی که از زیرطرحها تولید میشود.
در بخش فنی فراخوان، بنیاد ملی علم ایران محور اصلی این برنامه را «مدیریت و هدایت پژوهشهای سیستمی» معرفی کرده است؛ پژوهشهایی که بر مدلسازی پیچیدگی و شبیهسازی رفتار سامانههای بزرگ استوارند و باید با رویکرد تفکر سیستمی طراحی شوند. از متقاضیان خواسته شده مدلسازی را فراتر از تحلیلهای خطی انجام دهند و ضمن تعریف مرزهای سیستم، اجزای کلیدی، تعاملات میان زیرسیستمها و تحول این روابط را در طول زمان تشریح کنند.
در این چارچوب، توضیح دلیل انتخاب روش مدلسازی-اعم از پویاییشناسی سیستم، مدلسازی مبتنی بر عامل، تحلیل شبکههای پیچیده یا رویکردهای بهینهسازی-از الزامات هر پیشنهاده اعلام شده است. همچنین تأکید شده که مدلسازی باید رفتارهای بنیادی سامانههای پیچیده را در شرایط گوناگون شامل اثرات آبشاری، نقاط واژگونی و آستانههای بحرانی، ناپایداری شتابگیرنده، واگرایی سناریوها و چرخههای معیوب ناشی از عدمقطعیتها بررسی کند تا نتایج نهایی قابلیت ارائه به سیاستگذاران و تصمیمگیران را داشته باشد.
مراکز علمی مجاز هستند تا پیشنهادههای خود را در حوزه هر یک از کلانچالشهای کشور و در قالب یک چکیده تفصیلی که ابعاد فنی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و حکمرانی را دربرگیرد، ارائه کنند. پیشتر نیز بنیاد دو فراخوان تخصصی مراکز «مهر» را برای حوزههای تابآوری شهری و تورم منتشر کرده بود و اکنون این فراخوان با دامنهای گستردهتر بهصورت دائمی در تمام سال فعال است.
براساس روند تعیینشده، متقاضیان ابتدا باید چکیده تفصیلی پیشنهاده خود را در سامانه مدیریت پژوهش کایپر بارگذاری کنند؛ چکیدهای که شامل ارزیابی عملکرد مرکز در حوزه کلانچالش انتخابی و خلاصه رویکرد پیشنهادی باشد. پس از ارزیابی اولیه و تأیید صلاحیت، مراکز واجد شرایط باید پیشنهاده کامل خود را مطابق دستورالعمل بنیاد تهیه کنند.
متقاضیان برای ثبت درخواست لازم است به سامانه کایپر مراجعه کرده و از بخش اختصاصی مراکز هدایت و راهبری (مهر) اقدام کنند.
