در جریان یکی از مهمترین نبردهای حقوقی دنیای فناوری در دادگاه فدرال اوکلند کالیفرنیا، «سم آلتمن»، مدیرعامل OpenAI با تکذیب موضوع خیانت به آرمانهای اولیه این شرکت، در برابر اتهامات سنگین «ایلان ماسک» قد علم کرد.
این پرونده جنجالی که اکنون در هفته سوم بررسیهای قضایی قرار دارد، ریشه در شکایتی دارد که ماسک در سال ۲۰۲۴ مطرح کرد و مدعی شد آلتمن و «گرگ براکمن» با فریبدادن او و دریافت کمکی ۳۸ میلیون دلاری، تعهدات غیرانتفاعی شرکت را برای کمک به تمام بشریت زیر پا گذاشته و آن را به یک ماشین پولسازی برای سهامداران تبدیل کردهاند. ماسک در این پرونده علاوهبر درخواست برکناری آلتمن و براکمن، خواهان غرامتی ۱۵۰ میلیارد دلاری شده است که باید از سوی اوپنایآی و مایکروسافت به بدنه غیرانتفاعی شرکت بازگردانده شود.
اهمیت این دادگاه زمانی مهم میشود که بدانیم اوپنایآی در آستانه عرضه اولیه سهام خود در بازارهای مالی است که میتواند ارزش آن را به رقم خیرهکننده ۱ تریلیون دلار برساند و عملاً آینده مدیریت هوش مصنوعی در سطح جهان را تحت تأثیر قرار دهد.
سم آلتمن در جریان پاسخگویی به پرسشهای وکیل خود، اتهامات ماسک مبنیبر تلاش برای سرقت یک مؤسسه خیریه را برداشتی فراتر از تصور خواند و تأکید کرد که آرزومند است موفقیتهای تجاری OpenAI درنهایت به تقویت بخش غیرانتفاعی آن منجر شود.
در مقابل، «استیون مولو»، وکیل ایلان ماسک، تمام توان خود را به کار بست تا چهرهای نامطمئن و دروغگو از آلتمن ترسیم کند؛ چنانکه ماسک پیشتر در شهادت خود هشدار داده بود که سپردن سکان هوش مصنوعی به دست فردی غیرقابل اعتماد، خطری بزرگ برای امنیت کل جهان محسوب میشود. این تقابل در حقیقت نمادی از جنگ میان غولهای دره سیلیکون است که در آن ماسک خود را ناجی مردم در برابر خطرات هوش مصنوعی و منفعتطلبی تایتانهای تکنولوژی مینامد.
در طول این جلسه نیز وکیل ماسک صداقت آلتمن را زیر سؤال برد. او، با استناد به اظهارات «ایلیا ساتسکیور»، دانشمند ارشد سابق این شرکت، آلتمن را به ترویج فرهنگ دروغگویی در شرکت متهم کرد.
وکیل ماسک از آلتمن پرسید:
«آیا وقتی تجارت میکنید، مردم را گمراه کردهاید؟»
آلتمن پاسخ داد:
«من معتقدم که در تجارت فردی صادق و قابل اعتماد هستم.»
مولو تکرار کرد: «سؤال من این نبود. آیا وقتی تجارت میکنید، مردم را گمراه کردهاید؟» آلتمن گفت: «فکر نمیکنم.»
آلتمن در پاسخ به ماجرای اخراج کوتاهمدتش در سال ۲۰۲۳ اشاره کرد و گفت با وجود تمام سختیها و امکان رفتن به مایکروسافت، به خاطر علاقه شدید به اوپنایآی حاضر شده برای نجات شرکت دوباره به داخل یک ساختمان درحال سوختن بازگردد.
همچنین مدیرعامل OpenAI فاش کرد که برخلاف ادعاهای فعلی، ایلان ماسک در گذشته نه تنها با انتفاعیشدن شرکت مخالفتی نداشته بلکه به دنبال تصاحب ۹۰ درصد سهام و کنترل کامل مجموعه بوده است. به ادعای آلتمن، ماسک حتی گفته بود OpenAI میتواند پس از مرگ او به فرزندانش برسد. او با یادآوری الگوهای مدیریتی در شرکتهای دیگر ماسک نظیر اسپیسایکس، اظهار داشت که نسبت به واگذاری قدرت مطلق به او بسیار نگران بوده و حتی پیشنهاد ادغام با شرکت تسلا را رد کرده است؛ چرا که معتقد بود مأموریتهای علمی اوپنایآی تحت تأثیر نیازهای تجاری و مشتریمحور تسلا قرار میگرفت.
آلتمن همچنین به تضادهای رفتاری ماسک اشاره کرد و مدعی شد که او روش اداره یک آزمایشگاه تحقیقاتی را نمیدانست و با سختگیریهای بیجا، انگیزه محققان ارشد را از بین برده بود.
نکته عجیب دیگر در این جلسات، افشاگری «برت تیلور»، رئیس هیئتمدیره بود که اعلام کرد شرکت xAI ایلان ماسک، مدتی پس از ثبت شکایت، پیشنهادی برای خرید اوپنایآی ارائه داده بود؛ اقدامی که از نظر تیلور با ماهیت ادعاهای ماسک در مورد حفاظت از بخش غیرانتفاعی در تضاد است. در نهایت، انتظار میرود هیئتمنصفه بهزودی در مورد سرنوشت این پرونده تاریخی تصمیمگیری کند.
