فرارو- مقامات بلژیکی اعلام کردند که این کشور برای پنج عضو هیئت طالبان که به منظور مذاکره با مقامات اتحادیه اروپا درباره مهاجرت و اخراج به بروکسل دعوت شدهاند، ویزای یکروزه صادر کرده است.
به گزارش فرارو به نقل از خبرگزاری آمو، این ویزاها که تنها در خاک بلژیک و برای مدت یک روز اعتبار دارند، به اعضای این هیئت اجازه میدهد در مذاکراتی شرکت کنند که بر بازگشت و پذیرش مجدد اتباع افغان فاقد حق قانونی اقامت در اتحادیه اروپا متمرکز است.
این نشست، نخستین سفر شناختهشده نمایندگان طالبان به نهادهای اتحادیه اروپا از زمان بازگشت این گروه به قدرت در افغانستان در اوت ۲۰۲۱ به شمار میرود.
به گزارش رویترز، سخنگوی وزارت امور خارجه بلژیک اعلام کرد که این ویزاها از نظر جغرافیایی و زمانی محدود هستند. مقامات بلژیکی به دلیل نگرانیهای امنیتی از اعلام تاریخ دقیق این سفر خودداری کردهاند. با این حال، دو مقام اروپایی به رویترز گفتهاند که این ویزاها تنها برای روز سهشنبه، ۲۳ ژوئن، معتبر هستند.
این مذاکرات در پی دعوتی برگزار میشود که ماه گذشته از سوی کمیسیون اروپا برای مقامات طالبان ارسال شد. مقامات اتحادیه اروپا این نشست را «مذاکرات فنی درباره مدیریت مهاجرت» توصیف کردهاند.
در عین حال، مقامات اروپایی تأکید کردهاند که برگزاری این جلسه به معنای به رسمیت شناختن دیپلماتیک حکومت طالبان نیست.
مارکوس لامرت، سخنگوی کمیسیون اروپا، روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «کشورهای عضو در حال بررسی راههایی برای بازگرداندن افرادی هستند که مرتکب جرایم جدی شدهاند و احتمالاً تهدیدی امنیتی محسوب میشوند. این ابتکاری است که کمیسیون اکنون در حال پیگیری آن است.»
بر اساس نامهای که رویترز آن را مشاهده کرده و خطاب به عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت امور خارجه طالبان، نوشته شده است، محور اصلی این مذاکرات «بازگشت و پذیرش مجدد اتباع افغان بدون حق اقامت در اتحادیه اروپا» خواهد بود.
برنامهریزی برای برگزاری این نشست با انتقاد سازمانهای حقوق بشری روبهرو شده است. این نهادها معتقدند تعامل با طالبان باید بر مسائل حقوق بشر و پاسخگویی متمرکز باشد، نه اخراج مهاجران.
فرشته عباسی، پژوهشگر افغانستان در دیدهبان حقوق بشر، در این باره گفت: «هرگونه تعامل با طالبان باید اولویت را به حفاظت از حقوق بشر و پاسخگویی بدهد - نه اخراج افراد به مناطق خطرناک.»
عفو بینالملل نیز از اتحادیه اروپا خواسته است این مذاکرات را لغو کند. ایو گدی، مدیر دفتر نهادهای اروپایی عفو بینالملل، گفت که افغانستان از زمان بازگشت طالبان به قدرت، به کشوری خطرناکتر تبدیل شده است.
این نشست در شرایطی برگزار میشود که چندین دولت اروپایی در جستوجوی راههایی برای افزایش اخراج اتباع افغان محکوم به جرایم جدی یا افرادی هستند که تهدیدی برای امنیت محسوب میشوند. با این حال، روند بازگرداندن مهاجران به افغانستان همچنان محدود است، زیرا بیشتر کشورهای اروپایی روابط دیپلماتیک رسمی با حکومت طالبان ندارند.
این موضوع همچنین به بحثهای سیاسی در اروپا دامن زده است. ماکسیم پرهوو، وزیر امور خارجه بلژیک، بهطور علنی با میزبانی از نمایندگان طالبان در بروکسل مخالفت کرده است، در حالی که منتقدان هشدار میدهند چنین تماسهایی میتواند به مشروعیتبخشی به حکومتی منجر شود که همچنان در انزوای بینالمللی قرار دارد.
این جنجال همزمان با تلاش گستردهتر دولتهای اروپایی برای گسترش توافقهای مربوط به اخراج مهاجران با مقامات طالبان شدت گرفته است. رسانههای آلمانی اخیراً گزارش دادهاند که برلین، در چارچوب مذاکرات برای افزایش پروازهای اخراج به افغانستان، با پذیرش شمار بیشتری از دیپلماتهای طالبان موافقت کرده است، هرچند مقامات آلمانی تاکنون این گزارشها را بهصورت رسمی تأیید نکردهاند.
این مذاکرات در حالی انجام میشود که بحران انسانی در افغانستان همچنان رو به وخامت است. بر اساس گزارش برنامه جهانی غذا، بیش از ۱۷ میلیون افغان، معادل نزدیک به یکسوم جمعیت این کشور، با ناامنی غذایی حاد مواجه هستند. افغانستان همچنین با چالش جذب صدها هزار مهاجر بازگشته از ایران و پاکستان روبهرو است.
طالبان از زمان بازگشت به قدرت، محدودیتهای گستردهای علیه زنان و دختران اعمال کردهاند؛ از جمله ممنوعیت تحصیل در مقاطع متوسطه و دانشگاه، محدودیتهای شغلی و اعمال محدودیتهای سختگیرانه بر آزادی رفتوآمد. سازمان ملل متحد بارها این اقدامات را محکوم کرده و هشدار داده است که وضعیت حقوق بشر در افغانستان همچنان در حال وخیمتر شدن است.
با وجود این نگرانیها، مقامات اروپایی معتقدند همکاری عملی با طالبان برای رسیدگی به چالشهای مهاجرت ضروری است؛ رویکردی که به گفته آنها، تلاشی برای ایجاد تعادل میان سیاستهای مهاجرتی و تعهدات حقوق بشری به شمار میرود.
