به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، محققان دانش‌بنیان با بومی‌سازی تجهیزات پیشرفته اندازه‌گیری جریان جرمی گازها، اقلام تحریمی ضروری صنایع را تولید کردند و به گفته آنها این دستاورد‌ها نه تنها وابستگی به واردات را کاهش می‌دهد، بلکه با قیمتی رقابتی نسبت به نمونه‌های خارجی، بازار‌های صادراتی را هدف قرار داده و به صرفه‌جویی ارزی کشور کمک می‌کند.

در دنیای پیشرفته فناوری‌های صنعتی، تجهیزات اندازه‌گیری جریان سیالات نقش حیاتی در دقت و کارایی فرایند‌ها ایفا می‌کنند. ماس فلو متر (Mass Flow Meter) یکی از این دستگاه‌های پیشرفته است که جریان جرمی سیال – به ویژه گاز – را با دقت بالا محاسبه می‌کند.

این دستگاه، مقدار جرم سیال در واحد زمان را اندازه‌گیری می‌کند و برخلاف فلومتر‌های حجمی که بر پایه حجم عمل می‌کنند، تحت تأثیر تغییرات دما یا فشار قرار نمی‌گیرد. اغلب از تکنولوژی حرارتی (ترمال) بهره می‌برد، که در آن حرارت به سیال اعمال شده و تغییرات حرارتی برای تحلیل جریان جرمی به کار می‌رود.

کاربرد‌های گسترده این دستگاه در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، داروسازی، آزمایشگاه‌های تحقیقاتی و هوافضا، به دلیل دقت بالای آن در اندازه‌گیری جریان‌های متنوع از کم تا زیاد، برجسته است. ماس فلو کنترلر (Mass Flow Controller) نیز بر پایه اصول مشابه ماس فلو متر عمل می‌کند، اما با قابلیت پیشرفته‌تری؛ علاوه بر اندازه‌گیری دقیق، جریان را کنترل و تنظیم می‌نماید.

این دستگاه با استفاده از یک شیر داخلی، جریان را در سطح ثابت یا مطلوب حفظ می‌کند و در فرایند‌هایی نظیر تزریق گاز در سیستم‌های صنعتی یا آزمایش‌های دقیق، کاربرد‌های کلیدی دارد.

در ایران، شرکت‌های دانش‌بنیان با بومی‌سازی این فناوری‌ها، گامی مؤثر در کاهش وابستگی به واردات برداشته و به صرفه‌جویی ارزی کمک کرده‌اند.

سید شمس‌الدین مرعشی از محققان یکی از این شرکت‌های دانش‌بنیان، با اشاره به فعالیت‌های شرکت در حوزه ساخت تجهیزات اندازه‌گیری سیالات گازی، گفت: ما به شکل ویژه ماس فلو و ماس فلو کنترلر می‌سازیم.

وی افزود: به علاوه تجهیزات جانبی مربوط به حوزه اندازه‌گیری گازها، محصولات ما قابلیت اندازه‌گیری جریان‌های بسیار کم در مقیاس میکروفلو را دارند تا جریان‌های خیلی زیاد سیالات گازی از انواع گاز‌ها اعم از گاز‌های خورنده و سمی و گاز‌های خنثی.

مرعشی توضیح داد: نسبت به فشار گاز‌ها هم ما گستره قابل توجهی از خدمات داریم؛ از فشار‌هایی در حد خلأ‌های خیلی بالا تا فشار‌های خیلی بالای صنعتی در حد ۲۰۰ تا ۳۰۰ بار.

وی افزود: این دستگاه به تکنولوژی ترمال Thermal Break (روش حرارتی) عمل می‌کند؛ در واقع جریان گاز‌ها را به صورت جرمی حرارتی اندازه‌گیری می‌کند. این سیستم دارای یک محدودکننده جریان است که جریان را آرام می‌کند و توسعه می‌دهد، و یک سیستم لوله‌ای دارد که نمونه‌ای از جریان آرام‌شده را جدا می‌کند و اندازه‌گیری می‌کند.

این محقق با بیان اینکه با بهره گیری از این دستگاه کل جریان را می‌تواند سنجد، یاداور شد: این دستاورد‌ها می‌تواند به پیشرفت فناوری‌های اندازه‌گیری در صنایع مرتبط کمک کند.

وی با اشاره به کاربرد‌های محصولات شرکت در حوزه اندازه‌گیری جریان گاز، گفت: هر جا که جریان گاز وجود داشته باشد، این محصولات کاربرد دارد؛ از جمله فرایند‌هایی که گاز را یا وارد یک سیستم می‌کنید یا منتقل می‌کنید بین چند سیستم، یا اینکه برخی گاز‌ها محصول یک سیستم هستند.» وی افزود: «این تجهیزات در صنایع مختلف مانند نفت و گاز، پتروشیمی، صنایع دارویی و صنایع آزمایشگاهی به طور گسترده استفاده می‌شود.

مرعشی با اشاره به کاربرد این دستگاه در حوزه‌های لایه‌نازک و آبکاری تحت خلأ افزود: در صنایع زیستی، انواع آزمایشگاه‌های مکانیک سیالات، هوافضا و تأسیسات گرمایش و سرمایش ساختمان نیز از این دستگاه می‌توان بهره برد.

وی از تجاری سازی این دستگاه خبر داد و یادآور شد: محصولات ما با نمونه‌های اروپایی و آمریکایی قابل رقابت است به گونه‌ای که عملاً داریم وارد بازار آنها می‌شویم ضمن آنکه نیاز کشور را نیز برطرف می‌کنیم.»

مرعشی با بیان اینکه این دستگاه جزو اقلام تحریمی است، تأکید کرد: پایین بودن قیمت دستگاه ما نسبت به مشابه خارجی یکی از مزیت‌های رقابتی ما محسوب می‌شود ضمن آنکه خدمات پس از فروش نیز به مشتریان عرضه می‌شود.

به گفته وی، این دستاورد‌ها نه تنها وابستگی به واردات را کاهش می‌دهد، بلکه به پیشرفت صنایع داخلی و صرفه‌جویی ارزی کمک شایانی می‌کند.