به گزارش روز چهارشنبه ایرنا به نقل از پایگاه خبری «فوکوس افریکا»، با وجود پیشرفت سیاسی در آفریقای مرکزی، شورای امنیت سازمان ملل این منطقه را درگیر بحرانهای فزاینده امنیتی و انسانی توصیف میکند. شورای امنیت روز سهشنبه در جلسه ای وضعیت این منطقه را مورد بررسی قرار داد و به موضوعات اساسی شامل جنگ در سودان، حملات گروههای وابسته به بوکوحرام در منطقه حوضه دریاچه چاد، محدودیت آزادیهای سیاسی و شیوع ابولا در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو پرداخت.
«مارتا آما آکیا پوبی» نماینده سازمان ملل متحد در این نشست هشدار داد که واکنشهای نظامی به تنهایی بحرانهای یاد شده را حل نمیکند. وی افزود: آوارگی، تروریسم، فشار اقتصادی و آزادیهای مدنی محدود، همزمان بر چندین کشور در منطقه آفریقای مرکزی فشار وارد میکند و دو کانون بیثباتی شرق چاد و منطقه دریاچه چاد در آفریقای مرکزی در این زمینه برجسته هستند.
جنگ سودان، چاد را تحت فشار قرار میدهد
بر اساس این گزارش، جنگ در سودان بهطور فزایندهای پیامدهایی فراتر از مرزهای این کشور دارد. از آوریل ۲۰۲۳ (فروردین ۱۴۰۲) ، بیش از ۹۰۰ هزار پناهنده سودانی و ۳۰۰ هزار مهاجر به چاد بازگشتهاند؛ موضوعی که فشار زیادی بر ساختارهای دولتی، خدمات محلی و بافت اجتماعی استانهای شرقی این کشور وارد میکند.
بنابراین، چاد از جمله کشورهایی است که بهطور مستقیم از جنگ سودان تاثیر گرفته و با هجوم بیش از یک میلیون و ۲۰۰ هزار نفر در زمانی که وضعیت بشردوستانه از قبل وخیمتر است، رو به رو شده است.
نمایندگان چندین کشور در جلسه روز سهشنبه به شورای امنیت هشدار دادند که آوارگی، گرسنگی، بیماری و کمبود خدمات اولیه به طور فزایندهای در آفریقای مرکزی در حال افزایش است.
نماینده جمهوری دموکراتیک کنگو که همچنین به نمایندگی از لیبریا و سومالی صحبت میکرد، خواستار حمایت بینالمللی بیشتر از چاد و سایر کشورهای آسیبدیده شد.
«زنون انگای ماکونگو» با بیان اینکه میلیونها نفر با پیامدها و مشکلات ناشی از آوارگی، ناامنی غذایی، بیماریهای همهگیر و فقدان خدمات اولیه دست به گریبان هستند، ادامه داد: «گفتگو، همکاری با حمایت شرکای بینالمللی، مسیر مؤثری برای صلح، امنیت و توسعه پایدار است.»
بوکوحرام همچنان یک تهدید در حوضه دریاچه چاد است
در کنار فشار ناشی از ناامنی در سودان، حوضه دریاچه چاد همچنان دومین منطقه بحرانی است. در بخشهایی از کامرون و چاد، غیرنظامیان همچنان از حملات و نقض حقوق بشر توسط گروههای وابسته به بوکوحرام و گروههای انشعابی آسیب میبینند. این شبهنظامیان از حضور ضعیف دولت، مناطق مرزی ناامن و وضعیت دشوار بسیاری از جوامع سوءاستفاده میکنند.
پوبی نماینده سازمان ملل متحد نیروی مشترک چندملیتی را یک ابزار مهم منطقهای علیه افراطگرایی خشونتآمیز توصیف کرد و افزود: کامرون، چاد، نیجریه و بنین در این نیرو شرکت دارند و ماموریت آن مبارزه با بوکوحرام و داعش در غرب آفریقا، به ویژه در حوضه دریاچه چاد است.
نماینده سازمان ملل همچنین تصریح کرد که عملیات امنیتی کافی نیست. این منطقه همچنین به برنامههای توسعه فرامرزی، مدیریت محلی کارآمد، شغل، آموزش و حمایت از جمعیتهای آسیبپذیر نیاز دارد و شرکای بینالمللی و بانکهای توسعه باید بودجه خود را برای برنامههای کمیسیون این منطقه افزایش دهند.
در همین حال، ایالات متحده در شورای امنیت بر همکاری خود با کشورهای منطقه تأکید کرد.
«جفری بارتوس» معاون سفیر ایالات متحده، خشونتهای بوکوحرام، داعش غرب آفریقا و سایر گروههای تروریستی را محکوم و اضافه کرد که آمریکا و نیجریه اخیراً عملیات مشترکی را برای کشتن «ابو بلال المینوکی» فرد شماره دو فرماندهی داعش در سطح جهان انجام دادهاند.
تاکید چین بر پیشرفتسیاسی در چندین کشور منطقه
چندین کشور عضو شورای امنیت نسبت به کوچک شدن فضای سیاسی در آفریقای مرکزی هشدار دادند. پوبی از روند نگرانکننده افزایش محدودیتها بر حقوق مدنی و سیاسی در چندین بخش از منطقه صحبت کرد و گفت: اگر این روند معکوس نشود، میتواند ثبات بلندمدت را به خطر بیندازد و درگیری را بیشتر کند.
او از جمله به انتقامجوییهای سیاسی در چاد و محدودیتهای رسانههای اجتماعی در گابن اشاره کرد.
نماینده فرانسه هم گفت که فضاهای سیاسی باز و فراگیر و احترام به حقوق بشر برای ثبات ضروری است. کشورهای لتونی، پاناما، دانمارک، یونان و کلمبیا نیز بر ارتباط بین امنیت، حکومتداری، آب و هوا، گرسنگی و آوارگی تأکید کردند.
از سوی دیگر، چین پیشرفت سیاسی چندین کشور در منطقه را برجسته کرد. نماینده چین به انتخابات ریاست جمهوری در جمهوری کنگو، تکمیل گذار سیاسی در گابن، پیشرفت در چاد پس از مرحله گذار و آمادهسازی برای انتخابات در سائوتومه و پرنسیپ اشاره کرد. نماینده چین تاکید کرد که پکن از کشورهای منطقه در گوش دادن به صدای مردم و احیای امنیت حمایت میکند.
شیوع ابولا اوضاع در شرق کنگو را وخیمتر میکند
شورای امنیت همچنین به خطرات بهداشتی در منطقه پرداخت. شیوع اخیر ابولا در شرق جمهوری دموکراتیک کنگو باعث نگرانی چندین کشور شده است زیرا درگیری در منطقه، مهار آن را دشوارتر میکند.
«آرچیبالد یانگ» نماینده انگلیس در این خصوص گفت که درگیری در شرق کنگو، واکنش به ابولا را دشوارتر میکند. بریتانیا ۲۶ میلیون دلار به سازمان جهانی بهداشت، سازمان ملل متحد و شرکا ارائه میدهد که این کمک به نظارت بر بیماری، کارکنان مراقبتهای بهداشتی، کنترل عفونت و دسترسی به مراقبتهای نجاتبخش برای جوامع آسیبدیده کمک خواهد کرد.
لندن همچنین به کمکهای بشردوستانه منطقهای اضافی به مبلغ ۵۵ میلیون دلار اشاره کرد. نماینده انگلیس تغییرات اقلیمی، تروریسم و پیامدهای جنگ سودان را از جمله عواملی دانست که ناامنی و آوارگی در آفریقای مرکزی را تشدید میکند.
«یونوکا» همچنان یک مرکز دیپلماتیک است
دفتر منطقهای سازمان ملل متحد برای آفریقای مرکزی (UNOCA) وظیفه دارد تا درگیریها را به موقع شناسایی و از میانجیگری حمایت کند و همکاری منطقهای را ارتقا دهد. ماموریت این دفتر تا پایان اوت ۲۰۲۷(مرداد ۱۴۰۶) ادامه دارد.
چندین عضو شورا از کار یونوکا و همکاری آن با اتحادیه آفریقا، جامعه اقتصادی کشورهای آفریقای مرکزی، کمیسیون حوضه دریاچه چاد و سایر شرکا حمایت کردند.
نماینده پاکستان خواستار تأمین بودجه قابل اعتماد برای ابتکارات منطقهای شد و جمهوری دموکراتیک کنگو، لیبریا و سومالی تأکید کردند که اقدامات امنیتی باید با ثبات، بازسازی، توسعه و جلوگیری از جذب نیرو (برای گروههای افراطی) مرتبط باشد.
این بحثها در شورای امنیت، حمایت گستردهای را از همکاریهای امنیتی منطقهای، کمکهای بشردوستانه و میانجیگری دیپلماتیک نشان داد. در عین حال، برخی از کشورها بر حقوق بشر، تغییرات اقلیمی و آزادیهای سیاسی تأکید داشتند، در حالی که برخی دیگر تأکید بیشتری بر حاکمیت ملی، مبارزه با تروریسم و دلایل اقتصادی بیثباتی داشتند.
