پس از ثبت اوج تاریخی توسط شاخصهای سهامی، اکنون بخشی از سرمایهگذاران در حال ارزیابی شرایط جدید بازار هستند و همین موضوع موجب شده است تا جریان نقدینگی در بازار سرمایه با تغییراتی همراه شود. شاخص کل بورس تهران در معاملات روز گذشته با افت ۱.۰۴درصدی مواجه شد و با عقبنشینی از سطوح بالاتر، در ارتفاع ۵میلیون و ۷۲هزار واحدی قرار گرفت. شاخص هموزن نیز که نمایانگر وضعیت کلیتر معاملات سهام است، کاهش ۱.۲۵درصدی را ثبت کرد و به محدوده یکمیلیون و ۳۲۵هزار واحدی رسید.
تداوم افت شاخص هموزن نشان میدهد فشار فروش تنها به نمادهای بزرگ بازار محدود نبوده و بخش قابلتوجهی از نمادهای کوچک و متوسط نیز تحتتاثیر فضای اصلاحی معاملات قرار گرفتهاند. در پایان معاملات روز گذشته، ۶۲درصد از نمادهای بازار در بخش سرخ تابلوی معاملات قرار گرفتند و تنها ۳۸درصد از نمادها توانستند معاملات خود را در محدوده مثبت به پایان برسانند. این ترکیب نشان میدهد که اگرچه همچنان برخی صنایع و نمادها مورد توجه معاملهگران قرار دارند، اما فضای غالب بازار تحتتاثیر افزایش عرضهها قرار گرفته است.
یکی از مهمترین اتفاقات معاملات روز گذشته، تداوم خروج پول حقیقیها از بازار سهام بود. در جریان معاملات روز گذشته، بیش از ۷هزارمیلیارد تومان نقدینگی حقیقی از گردونه معاملات سهام خارج شد تا مجموع خروج پول حقیقیها طی سه روز معاملاتی اخیر به حدود ۱۷هزارمیلیارد تومان برسد. همزمان، ارزش معاملات خرد بازار سهام در سطح ۴۶هزارمیلیارد تومان قرار گرفت که نشاندهنده تداوم فعالیت بالای معاملهگران در شرایط اصلاحی بازار است.
در سوی دیگر، صندوقهای درآمد ثابت به مقصد بخشی از نقدینگی خارجشده از سهام تبدیل شدند. روز گذشته بیش از ۶هزارمیلیارد تومان پول سرمایهگذاران حقیقی وارد صندوقهای درآمد ثابت شد؛ موضوعی که نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران پس از رشد قابلتوجه قیمتها در بازار سهام، ترجیح دادهاند بهطور موقت منابع خود را در ابزارهای کمریسکتر نگهداری کنند. جابهجایی منابع میان سهام و درآمد ثابت، یکی از رفتارهای رایج سرمایهگذاران در دورههای افزایش نااطمینانی یا اصلاح بازار است. در چنین شرایطی، سرمایهگذاران لزوما از بازار سرمایه خارج نمیشوند، بلکه ممکن است بخشی از داراییهای خود را از سهام به ابزارهایی منتقل کنند که نوسان کمتری دارند و امکان انتظار برای فرصتهای جدید را فراهم میکنند. به بیان دیگر، صندوقهای درآمد ثابت میتوانند نقش محلی برای پارک نقدینگی را ایفا کنند تا در صورت بازگشت جذابیت قیمتی سهام یا کاهش فشار عرضه، بخشی از این منابع بار دیگر به سمت بازار سهام بازگردد. تغییر مسیر نقدینگی در شرایط فعلی میتواند نشانهای از احتیاط سرمایهگذاران پس از رشد پرشتاب نماگرهای سهامی باشد. شاخص کل بورس در هفتههای گذشته توانسته بود رکوردهای جدیدی را ثبت کند و طبیعی است که بخشی از فعالان بازار پس از کسب بازدهی، اقدام به شناسایی سود یا کاهش ریسک پرتفوی خود کنند.
بررسی عملکرد صنایع بورسی از ابتدای سال نشان میدهد بخش قابلتوجهی از رشد بازار در ماههای اخیر در صنایعی رقم خورده که از ظرفیت بیشتری برای انعکاس تورم برخوردار بودهاند. صنعت زراعت با ثبت رشد ۸۱درصدی از ابتدای سال، در صدر جدول بازدهی صنایع بورسی قرار گرفته است. پس از آن، صنعت خردهفروشی با رشد ۸۰درصدی در رتبه دوم ایستاده و محصولات غذایی نیز با عملکرد مثبت خود جایگاه سوم را به خود اختصاص داده است.
در ادامه این فهرست، صنعت مواد و محصولات دارویی با رشد ۷۵درصدی در رتبه چهارم قرار دارد و فرآوردههای نفتی نیز با بازدهی ۷۱درصدی پنجمین صنعت پربازده بازار سهام از ابتدای سال بوده است. روند بازدهی صنایع نشان میدهد بخش مهمی از رشد این گروهها از محل افزایش سطح عمومی قیمتها و اثرات تورمی در اقتصاد کلان نشأت گرفته است. شرکتهایی که توانایی انتقال افزایش هزینهها به قیمت فروش محصولات خود را داشتهاند، در ماههای اخیر عملکرد بهتری را به ثبت رساندهاند. با این حال، تداوم رشد این صنایع در آینده به عوامل مختلفی از جمله وضعیت سودآوری شرکتها، شرایط اقتصاد کلان و جریان ورود نقدینگی به بازار وابسته خواهد بود. در مجموع، بازار سهام پس از یک دوره صعود قدرتمند، اکنون وارد مرحلهای از اصلاح پرتفوی سرمایهگذاران شده است؛ مرحلهای که در آن جابهجایی میان صنایع مختلف و حرکت موقت منابع به سمت ابزارهای کمریسکتر، نقش مهمی در تعیین مسیر بعدی معاملات خواهد داشت.
