ترکیه با وجود عضویت در ناتو و قرارداشتن پایگاه هوایی اینجرلیک آمریکا در خاک آن، همواره از مزایای روابط حسنه و سطح بالای سیاسی-امنیتی و اقتصادی با ایران بهره برده است. این کشور در سالهای ۲۰۲۲، ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ به ترتیب ۳.۰۷ و ۳.۲ و ۲.۴ میلیارد دلار به ایران صادرات رسمی داشته است.
همچنین در عرصه سیاسی-امنیتی نیز ایران همواره حامی ثبات، استقلال و تمامیت ارضی ترکیه بوده است که نقش تعیینکننده ایران در حفظ دولت منتخب مردم ترکیه در مقابل کودتای آمریکایی-اسرائیلی سال ۲۰۱۶ از نمونههای بارز آن محسوب میشود. بااینحال رفتار ترکیه در سیاستهای منطقهای و فرامنطقهای مقابل ایران، فراتر از رقابت و تضاد منافع رفته است. در برخی پروندههای راهبردی بهویژه پرونده سوریه، دولت ترکیه عملاً در همراهی با آمریکا و اسرائیل در مقابل ایران و جبهه مقاومت قرار گرفت؛ بهگونهای که با پشتیبانی تمامعیار از سقوط دولت قانونی سوریه، ضربه جبرانناپذیری به مقاومت ملتهای منطقه در مقابل توسعهطلبی رژیم سفاک اسرائیل وارد کرد که البته در حال حاضر سوریه به بزرگترین چالش منطقهای ترکیه تبدیل شده است.
ازسویدیگر، ترکیه بهعنوان اولین کشور مسلمان در ۱۹۴۹ رژیم صهیونیستی را به رسمیت شناخت روابط سیاسی- امنیتی و اقتصادی سطح بالایی با آن رژیم برقرار کرد. به عنوان نمونه، بیش از ۶۰ درصد از ۲۲۰ هزار بشکه نفت مصرفی روزانه رژیم اشغالگر (۱۲۴ هزار بشکه در روز) از منابع نفت قزاقستان و باکو و از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیحان (بندر مدیترانهای ترکیه) تامین میشود.
ترکیه حتی از زمان روی کار آمدن دولت بهاصطلاح اسلامگرای رجب طیب اردوغان، بیشترین صادرات کالا به اسرائیل در میان کشورهای اسلامی را دارد؛ بهگونهای که در سال ۲۰۲۲ ترکیه بیش از ۷ میلیارد دلار به رژیم صهیونی صادرات داشته است.
آنکارا پس از نسلکشی غزه نیز با وجود فشارهای متعدد افکار عمومی جهانی و اسلامی برای قطع روابط سیاسی-اقتصادی با رژیم کودککش، همچنان روابط اقتصادی خود را ادامه داد و مطابق آمارهای رسمی در سالهای ۲۰۲۳،۲۰۲۴ و ۲-۲۵ به ترتیب ۵.۴ میلیارد دلار، ۱.۵ میلیارد دلار و ۹۰۰ میلیون دلار به رژیم اشغالگر صادرات داشته است .
ادامه صادرات نفت و کالا از ترکیه به اسرائیل، سبب حفظ مشروعیت اشغالگران در جهان اسلام و کاهش فشار سیاسی-اقتصادی روی آن شد. ازسویدیگر، تعاملات ضدایرانی ترکیه با جمهوری آذربایجان با دورساختن آن از تهران به یکی از اصلیترین عوامل نزدیکی باکو به غرب و آمریکا بهویژه پس از جنگ دوم قرهباغ و اجرای پروژه «مسیر ترامپ» با هدف توسعه حضور و نفوذ آمریکا بر ضد منافع ایران شد.این در حالی است که ترکیه برای تأمین بخش مهمی از انرژی بهعنوان پاشنه آشیل امنیت ملی خود به طور مستقیم (واردات گاز از ایران) و غیرمستقیم (تأمین انرژی از مسیر تنگه هرمز) به ایران وابسته است. بهعنوان نمونه ۲۰ درصد از تقاضای نفت خام ترکیه ( حدود ۱ میلیون بشکه در روز) از کشورهای حاشیه خلیجفارس و مسیر تنگه راهبردی هرمز تامین میشود که نشان از وابستگی بالای ترکیه به خلیجفارس و تنگه هرمز دارد. در شرایط کنونی که ایران در حال اعمال حاکمیت خود بر تنگه هرمز است، ضرورت دارد با هدف تغییر رفتارهای پرهزینه ترکیه علیه جبهه مقاومت، بهرهمندی آن از مرحله جدید مدیریت تنگه هرمز به رعایت موارد زیر مشروط شود:
۱- توقف صادرات روزانه حدود ۱۲۰ هزار بشکه نفت از بندر جیحان به رژیم صهیونیستی
۲- توقف کامل تبادلات اقتصادی با رژیم اشغالگر
۳- قطع روابط سیاسی و تعطیلی سفارتخانه رژیم تروریستی اسرائیل در ترکیه
۴- شبکه پولی لیر را بر پایه پیمان دوجانبه به شبکه ریال ایران متصل کند تا ایرانیان بتوانند از کارتهای بانکی خود در ترذکیه برای پرداخت استفاده نمایند.
۵- در پروندههای مشترک در غرب آسیا، قفقاز به ویژه مسیر ترامپ، آسیای مرکزی و آفریقا به عنوان بازیگر نیابتی آمریکا و ناتو عمل نکند.
۶- در رایگیری نهادهای بینالمللی علیه ایران رای ندهد.
۷- از جریانهای جدایی طلب در شمال غرب ایران، هیچگونه حمایت سیاسی، رسانهای، امینتی و مالی نکند. ملاحظه: عدم رعایت هر کدام از موارد فوق در آینده نیز به معنای بستهشدن تنگه هرمز بر روی نفتکشها و کشتیهای با مبدأ/ مقصد و مالکیت ترکیه اعلام شود.
