برای دههها، تلویزیون، رادیو و روزنامهها مراجع اصلی ما برای دریافت اخبار روزانه بودند، اما اکنون این رویه تغییر کرده است. براساس جدیدترین تحقیقات، شبکههای اجتماعی برای اولینبار رسانههای سنتی را کنار زدهاند و به منبع شماره یک دریافت خبر برای تمام گروههای سنی تبدیل شدهاند. کاربران اکنون دسترسی سریع و بیواسطه به اطلاعات را به ساختارهای کلاسیک رسانهای ترجیح میدهند.
مؤسسه رویترز در دانشگاه آکسفورد اخیراً «گزارش جدید اخبار دیجیتال» را منتشر کرده که در آن محققان از ۱۰۰ هزار نفر در ۴۸ کشور مختلف نظرسنجی انجام دادند؛ ۵۴ درصد از افراد گفتند طی چند روز گذشته حداقل یکبار از شبکههای اجتماعی برای دریافت اخبار استفاده کردهاند. در مقابل، این رقم برای رسانههای سنتی مانند تلویزیون، رادیو و وبسایتهای خبری ۵۱ درصد است. در این نظرسنجی هر شخص میتوانست بیشتر از یک گزینه را انتخاب کند.
اگرچه استفاده از پلتفرمها و شبکههای اجتماعی سالها در میان جوانان رواج فراوانی داشت، اما این گزارش میگوید اکنون برای اولینبار، این برنامهها به منبع اصلی در تمامی بازارها و برای تمام سنین تبدیل شدهاند.
در سطح جهانی، ۳۰ درصد از شرکتکنندگان شبکههای اجتماعی و شبکههای ویدیویی را منبع اصلی خبر خود اعلام کردهاند که این آمار نسبت به ۲۲ درصد در سال ۲۰۲۰ افزایش چشمگیری یافته است. برای جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله، این رقم به ۵۲ درصد میرسد.
دلایل این تغییر رویکرد در میان مخاطبان کاملاً متنوع است. از سال ۲۰۲۰ تاکنون، استفاده از رسانههای سنتی مانند تلویزیون و اپلیکیشنهای خبری با افت شدیدی مواجه شده است. برخی از کاربران بیان کردهاند که شبکههای اجتماعی پلتفرمهای بسیار بهتری برای پیگیری اخبار هستند و برخی دیگر اعلام کردهاند که نسبت به گذشته تلویزیون کمتری تماشا میکنند.
علاوهبراین، در کشورهایی که شبکههای اجتماعی تسلط بیشتری دارند، انتقادات گستردهای نسبت به نحوه پوشش رسانههای سنتی از درگیریهای جهانی مانند جنگ در ایران یا غزه وجود دارد. به عنوان مثال، تقریباً ۴۰ درصد از افراد زیر ۳۵ سال معتقدند که شبکههای اجتماعی بهترین راه برای پیگیری اخبار جنگ در ایران هستند؛ درحالیکه افراد بالای ۳۵ سال همچنان تماشای تلویزیون یا مطالعه وبسایتهای خبری را ترجیح میدهند.
با وجود سلطه جهانی شبکههای اجتماعی، رسانههای کلاسیک هنوز در برخی از نقاط جهان پیشتاز هستند. بر اساس یافتههای این مطالعه، رسانههای قدیمی همچنان در بریتانیا، آلمان، سوئد، فنلاند، جمهوری چک، اتریش، بلژیک، هلند، ایرلند، کرواسی و همچنین چند کشور آسیایی محبوبیت بیشتری نسبت به پلتفرمهای مدرن دارند.
دلیل اصلی این تفاوت، اعتماد عمومی گستردهتر به نهادهای رسانهای باسابقه در این کشورها است. علاوهبراین، کاربران در این مناطق بهطور میانگین کمتر برای دریافت اخبار به تولیدکنندگان محتوای فردی متکی هستند و نهادهای رسمی را منبع موثقتری میدانند. بااینحال، پژوهشگران این روند رشد را بیشتر یک حرکت تدریجی توصیف میکنند تا یک تغییر ناگهانی، اما تأکید دارند که ما در لحظه بسیار مهمی برای تاریخ ارتباطات ایستادهایم.
ظهور ابزارهای پیشرفته مبتنیبر هوش مصنوعی نیز متغیر جدیدی است که میتواند معادلات رسانهای را در آیندهای نزدیک تغییر دهد. این گزارش یادآوری میکند که ۱۰ درصد از افراد در هفته گذشته از هوش مصنوعی به عنوان منبع خبری خود استفاده کردهاند. این آمار نشان میدهد که فناوری مذکور هنوز در زمینه اطلاعرسانی به نقطه انفجار و همهگیری کامل نرسیده است.
