براساس مطالعه جدیدی که توسط دانشمندان دانشگاه ترنتو (University of Trento) در ایتالیا انجام شده است، افرادی که با یکدیگر زندگی میکنند، بخشهایی از میکروبیوم دهانی و گوارشی خود را با هم به اشتراک میگذارند. این تبادل میکروبی در میان همخانهها، فارغ از نوع و میزان صمیمیت رابطه آنها رخ میدهد؛ بهطوری که خواهر و برادرها، والدین و فرزندان همگی تعداد مشابهی از گونههای میکروبی مشترک را نشان میدهند. در این میان، شریکهای عاطفی به دلیل بوسیدن، میکروبهای دهانی مشترک بیشتری دارند.
«ویتور هیدریش»، زیستشناس محاسباتی و نویسنده اول این پژوهش، میگوید:
«افرادی که برای زندگی مشترک در یک خانه انتخاب میکنیم، میتوانند تأثیر شدیدی روی میکروبیوم ما داشته باشند که این موضوع پیامدهای بالقوهای برای سلامتی به همراه دارد.»
تیم تحقیقاتی برای انجام این پژوهش، ۱۶۴۴ نمونه از دهان و مدفوع افراد را بررسی کردند تا نحوه انتشار میکروبها بین افراد سالمی که با هم زندگی میکنند و همچنین نحوه حرکت آنها از دهان به روده را در یک فرد واحد ارزیابی کنند. نتایج نشان داده افرادی که با هم زندگی میکنند ۱۹ درصد از گونههای میکروبیوم روده و ۲۶ درصد از گونههای میکروبیوم دهان خود را به اشتراک میگذارند؛ درحالیکه این رقم برای افرادی که با هم زندگی نمیکنند، در بخش روده تنها ۶ درصد و در بخش دهان صفر است. همچنین میکروبهای دهانی شریکهای عاطفی بهطور میانگین ۴۴ درصد مشترک بوده است.
میکروبیوم دهان و روده انسان از میلیونها موجود میکروسکوپی شامل باکتریها، ویروسها، قارچها و انگلها تشکیل شده است. این میکروبیوم برای هر فرد منحصربهفرد بوده و با ترکیبی از عوامل مانند محیط تولد، تغذیه در دوران نوزادی، رژیم غذایی طولانیمدت و سبک زندگی تعیین میشود. تبادل این میکروارگانیسمها احتمالاً از طریق تماسهای روزانه و محیطهای مشترک صورت میگیرد. افرادی که در یک خانه زندگی میکنند، با آمادهسازی و صرف غذا در کنار یکدیگر و استفاده از سرویس بهداشتی مشترک، فرصت انتقال این میکروبها را فراهم میکنند.
«نیکولا سگاتا»، زیستشناس محاسباتی و نویسنده ارشد این مطالعه، عنوان میکند:
«میدانیم که رژیم غذایی و سایر عوامل سبک زندگی میتوانند میکروبیوم ما را تغییر دهند، اما این عوامل روی میکروبهایی اثر میگذارند که از قبل در درون ما وجود دارند. و به این پرسش پاسخی نمیدهد که میکروبها اصلاً از کجا میآیند.»
سگاتا در ادامه توضیح داده که انتقالپذیری میکروبیوم دهان در مقایسه با میکروبیوم روده تنها به میزان اندکی بیشتر بوده که این امر غافلگیرکننده است. به گفته او، این نشان میدهد که بیشتر میکروبهای ما به نوعی در همه جا حضور دارند و تبادل میکروبی بسیار بالا است، اما شکلگیری نهایی میکروبیوم بیشتر به این موضوع مربوط میشود که آیا بدن ما استقرار و رشد این باکتریها را میپذیرد یا خیر.
محققان همچنین متوجه شدهاند میکروبهایی که به سادگی بین افراد منتقل میشوند، بیشتر با وضعیت سلامت نامناسب، به ویژه دیابت نوع ۲ و به طور کلی سلامت قلبیمتابولیکی ضعیف مرتبط هستند. در دهان، دو مورد از انتقالپذیرترین گونهها شامل میکروبهایی بودند که با سرطان روده بزرگ ارتباط دارند. همچنین چندین پاتوژن فرصتطلب (عامل بیماریزا که در افراد با سیستم ایمنی ضعیف باعث بیماری جدی میشود) نیز دیده شده است.
نویسندگان این مطالعه میگویند یافتههای مذکور نشان میدهد میکروبهای مرتبط با بیماری ممکن است ویژگیهایی داشته باشند که به آنها اجازه میدهد راحتتر منتشر شوند یا هنگام استقرار در میزبان جدید با مقاومت کمتری روبهرو شوند.
به گفته محققان، این یافتهها میتواند به بهبود درمانهای مبتنی بر میکروبیوم، از جمله پروبیوتیکها و درمانهای پیوند میکروبیوتای مدفوع کمک کند.
