همشهری آنلاین، فرخنده رفائی: یک کشف عجیب در محوطه باستانی کوریاوالم در شهر امروزی هیرلن هلند، نگاه پژوهشگران را به جنبه‌ای کمتر شناخته‌شده از زندگی در امپراتوری روم جلب کرده است؛ لوحی کوچک اما پر رمز و راز که به‌عنوان «لوح نفرین» شناخته می‌شود و قدمت آن به دوران رومی بازمی‌گردد.

به گزارش اینترستینگ اینجینیرینگ، این لوح سربی که ابعادی در حدود ۳.۷ در ۱.۹ اینچ دارد، در یک گودال در میدان اصلی یک اردوگاه نظامی رومی کشف شده است. بررسی‌ها نشان می‌دهد این شیء در دسته‌ای از آثار موسوم به defixiones یا «لوح‌های نفرین» قرار می‌گیرد؛ اشیایی که در آن‌ها افراد با نوشتن طلسم یا دعاهایی خاص تلاش می‌کردند از نیروهای ماورایی برای آسیب زدن به دیگران یا پیشبرد اهداف خود کمک بگیرند.

آنچه این کشف را متفاوت کرده، ترکیب غیرمعمول زبان‌ها و باورها روی یک شیء واحد است. متن لوح به زبان یونانی نوشته شده، اما در آن به خدایان و نیروهای الهی مصری اشاره شده؛ ترکیبی که در مناطق شمالی امپراتوری روم بسیار نادر توصیف می‌شود.

پژوهشگران دانشگاه هایدلبرگ برای خوانش این متن آسیب‌دیده از فناوری تصویربرداری پیشرفته استفاده کردند تا بتوانند جزئیات محو شده روی سطح سربی را بازیابی کنند. نتیجه، کشف متنی بود که در آن نام چهار برده ثبت شده است؛ سه مرد با نام‌های لاتین و یک زن با نام یونانی.

بیشتر بخوانید:

• زنگ خطر برای میراث تاریخی جهان | یک هرم هزارساله در مکزیک فرو ریخت
• راز فروپاشی اروپا در ۵ هزار سال پیش | دی‌ان‌ای باستانی پرده از یک بحران بزرگ برداشت
• افشای راز ناپدید شدن یک تمدن باستانی

با این حال، باستان‌شناسان هنوز درباره معنای دقیق متن به نتیجه قطعی نرسیده‌اند. بخشی از تفسیرها نشان می‌دهد ممکن است این لوح علیه این چهار برده نوشته شده باشد، در حالی که احتمال دیگری نیز مطرح است: شاید خود این افراد یا یکی از آن‌ها با استفاده از آیین‌های جادویی خواستار نفرین فرد یا گروهی ناشناس شده‌اند.

نکته قابل توجه دیگر، احتمال ارتباط نویسنده با مصر رومی است. پژوهشگران معتقدند استفاده از عناصر مذهبی مصری ممکن است نشان دهد فردی که این متن را نوشته، از آن منطقه آمده یا تحت تأثیر سنت‌های جادویی آن بوده است؛ سنتی که در کنار جنبه‌های درمانی و حفاظتی، گاهی در قالب نفرین نیز ظاهر می‌شد.

این لوح اکنون در میان پژوهشگران به‌عنوان نمونه‌ای کم‌نظیر از تلاقی فرهنگ‌ها در امپراتوری روم شناخته می‌شود؛ جایی که زبان یونانی، نام‌های لاتین و خدایان مصری در یک متن کوتاه سربی به هم رسیده‌اند.

کشف این اثر بار دیگر نشان می‌دهد زندگی در اردوگاه‌های رومی تنها به نظم نظامی و سیاست خلاصه نمی‌شد، بلکه در لایه‌های زیرین آن، باور به جادو، نفرین و نیروهای ماورایی نیز حضوری پررنگ داشته است.