به گزارش خبرگزاری صدا و سیما ، «ارزیابی تجربی توان عملکردی ابزار میکروفلوئیدیک در تعیین جهش G ۱۲ D ژن KRAS» عنوان رساله دکتری مریم سادات میرلوحی از دانشگاه شهید بهشتی است که با راهنمایی سیامک سلامی و حمایت بنیاد ملی علم ایران به پایان رسانده است.

میرلوحی درباره این طرح گفت: تکثیر اسید‌های نوکلئیک یکی از مهمترین ابزار‌ها در زیست‌شناسی مولکولی است که کاربرد فراوانی در مصارف تحقیقاتی و پزشکی دارد. امروزه فناوری‌های تکثیر اسید نوکلئیک (NAAT) در بسیاری از استراتژی‌ها با تمرکز بر حجم کم نمونه، حساسیت و اختصاصیت زیاد و ترجیحاً در یک فرمت قابل حمل، توسعه یافته است. تشخیص جهش‌ها نظیر جهش در انکوژن RAS در سرطان‌های مختلف از اهمیت ویژه‌ای در تعیین پیش‌آگهی و پاسخ به درمان‌های جدید است.

وی افزود: مشخص شده است که بیماران مبتلا به تومور‌های جهش یافته با KRAS نسبت به بیماران دارای تومور‌های غیرجهش‌یافته کمتر به انواع خاصی از درمان پاسخ می‌دهند. در برخی موارد، جهش‌های KRAS می‌تواند منجر به مقاومت در برابر شیمی‌درمانی، درمان هدفمند و برخی ایمونوتراپی‌ها شود. بنابراین، بیماران مبتلا به جهش‌های KRAS ممکن است به استراتژی‌های درمانی متفاوتی نسبت به بیماران مبتلا به تومور‌های غیرجهش‌یافته نیاز داشته باشند. با این حال، پاسخ به درمان سرطان‌های جهش‌یافته و غیرجهش‌یافته KRAS می‌تواند بسته به نوع خاص جهش و همچنین عوامل دیگری مانند مرحله و محل سرطان متفاوت باشد.

این پژوهشگر ادامه داد: تحقیقات در حال انجام برای درک بهتر انواع مختلف جهش‌های KRAS و چگونگی ایجاد درمان‌های مؤثرتر برای بیماران مبتلا به این جهش‌ها در حال انجام است. اگرچه پیشرفت‌های قابل توجه‌ای نظیر ترکیب ترمال‌سایکر با سنجش فلورسانس سبب ابداع سیستم Real-time PCR شده است، اما هنوز به‌دلیل نیاز به حضور کاربر و انجام آن در آزمایشگاه مجهز و گرانی تجهیزات آن نیازمند بهبود و ارتقاست.

میرلوحی گفت: روش LAMP به‌دلیل رفع نیاز به سیکل‌های گرمایی مکرر و دسترسی به روش‌های تعیین ساده‌تر محصول نسبت به PCR ارجحیت دارد، اما پیچیدگی طراحی پرایمر و نیازمندی به آنزیم با توانایی باز کردن دو رشته نیز محدودیت‌های این روش هستند. سیستم‌های میکروسیالاتی یکی از بستر‌های مفید برای دستیابی به سرعت‌های مناسب تکثیر با استفاده از مقادیر کم نمونه و معرف‌ها است.

میرلوحی تصریح کرد: دیسک میکروفلوئیدیک با ماژول گرمایش القایی طراحی شد. چندین روش برای خوانش نتایج نهایی شامل مشاهده با چشم غیرمسلح، تجزیه‌وتحلیل تصویر RGB برای رنگ‌های حساس به pH و اندازه‌گیری زمان فلورسانس استفاده شد. صحت پیش‌بالینی و تکنیکی، دقت و تکرارپذیری در سیستم lab-on-disc طراحی شده ارزیابی شد.

وی در ادامه بیان کرد: با توجه به چالش‌های موجود در این مطالعه سیستم نوین و پیشرفته lab-on-disc با استفاده از متد تکثیر ایزوترمال حلقه‌ای آلل گزین (LAMP) برای تشخیص جهش G ۱۲ D KRAS معرفی طراحی و ازمایش شد.

میرلوحی خاطرنشان کرد: سیستم lab-on-disc می‌تواند برای طیف گسترده‌ای از کاربردها، از جمله تشخیص‌های نقطه‌ای و دستگاه‌های آزمایشگاهی قابل حمل استفاده شود. پزشکی شخصی‌سازی شده و نتایج بهبودیافته برای بیماران می‌توانند با استفاده از آن برای تشخیص همزمان چندین جهش به دست آیند. این مطالعه یک گام مهم به سمت توسعه استراتژی‌های درمانی برای بیماران سرطانی با استفاده از فناوری‌های دقیق و کارآمد تشخیص جهش است.