ب گزارش خبرآنلاین، روزنامه الاخبار در گزارشی درباره تحولات لبنان نوشت: در شرایطی که طی هفتههای اخیر تلاشهایی برای پیشبرد مذاکرات مستقیم میان لبنان و رژیم صهیونیستی با هدف تثبیت آتشبس و تنظیم روند خروج نیروهای اشغالگر در جریان بود، گزارشها حاکی از آن است که مسیر سیاسی این پرونده بهطور قابل توجهی تغییر کرده است.
بر اساس این گزارش، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا در تماس با جوزف عون، رئیسجمهور لبنان اعلام کرده است که موضوع لبنان اکنون به بخشی از مذاکرات گستردهتر با ایران تبدیل شده و سازوکارهای مربوط به تثبیت آتشبس، زمانبندی خروج نیروها و ترتیبات پس از آن، در قالب چارچوب جدیدی دنبال خواهد شد که دیگر تنها محدود به لبنان، رژیم صهیونیستی و آمریکا نیست.
طبق این روایت، در سازوکار جدید، علاوه بر دولت لبنان، حزبالله و ایران نیز در روند نظارت و پیگیری اجرای توافقها نقش خواهند داشت و قطر با پشتیبانی پاکستان، مأموریت میانجیگری اجرایی را بر عهده میگیرد.
این تحولات در حالی رخ داده است که به نوشته این گزارش، برخی جریانهای سیاسی نزدیک به محور آمریکا و عربستان در لبنان همچنان بر ادامه مذاکرات مستقیم با طرف صهیونیستی تأکید داشتند، اما تغییرات جدید عملاً مسیر متفاوتی را پیش روی پرونده لبنان قرار داده است.
در همین چارچوب، منابع مطلع اعلام کردهاند که نتایج گفتوگوهای انجامشده در سوئیس به تثبیت ابتکاری منجر شده که از سوی قطر پیشنهاد شده است. بر اساس این طرح، دوحه مدیریت مذاکرات غیرمستقیم میان رژیم صهیونیستی و حزبالله را بر عهده خواهد گرفت؛ مذاکراتی که بدون حذف نقش رسمی دولت لبنان، با هدف دستیابی به آتشبسی پایدار و بلندمدت در مرزهای جنوب لبنان طراحی شده است.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، آمریکا نیز با اصل این میانجیگری موافقت کرده است مشروط بر اینکه بازیگران دیگری مانند فرانسه یا سازمان ملل در این سازوکار وارد نشوند.
در این گزارش آمده است که این ابتکار در ادامه میتواند از مدیریت پرونده جنگ فراتر رفته و به بستری برای ورود به بحرانهای داخلی لبنان و بازآرایی ساختار سیاسی این کشور تبدیل شود؛ موضوعی که از آن با عنوان احتمال شکلگیری «دوحه-۲» یاد شده است.
همچنین گفته شده است که طرف قطری پیش از طرح رسمی این ابتکار نزد آمریکاییها، رایزنیهایی با نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، حزبالله و همچنین عربستان سعودی انجام داده بود و پس از جلب موافقت واشنگتن، موضوع به طرف صهیونیستی منتقل شد؛ هرچند گزارشها حاکی از آن است که تلآویو نسبت به این مسیر جدید رضایت چندانی ندارد.
در این میان، گفته میشود قطر از روند مذاکرات ایران و آمریکا استفاده کرده است تا مسیر جدیدی را تحمیل کند که رژیم صهیونیستی ناگزیر به تعامل با آن باشد. در ادامه نیز تماسهایی با ژوزف عون برقرار شده است تا زمینه همراهی لبنان با این ابتکارعمل فراهم شود و از قرار گرفتن بیروت در مسیر مخالفت با توافق جلوگیری شود.
در ادامه این تحولات، پرونده لبنان دیگر بهعنوان یک بحران مستقل تلقی نمیشود، بلکه بخشی از ترتیبات منطقهای گستردهتر تعریف شده است؛ ترتیباتی که بهگفته این گزارش، سازوکار سهجانبه ایران، آمریکا و قطر اکنون برجستهترین نمود آن به شمار میرود.
از دیگر تحولات مهم مطرحشده، پیشنهاد تشکیل یک «هسته نظارتی سهجانبه» برای پیگیری اجرای آتشبس و تضمین استمرار آن است؛ ساختاری که قرار است مقدمهای برای بررسی عملی پایان جنگ، تدوین جدول زمانی خروج نیروهای رژیم صهیونیستی از اراضی اشغالی لبنان و نیز موضوع آزادی اسرای لبنانی باشد.
با این حال، این ایده با مخالفت مستقیم بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر رژیم صهیونیستی مواجه شده است. بر اساس گزارشها، وی هرگونه سازوکار منطقهای یا بینالمللی را که رژیم صهیونیستی در آن نقش محوری نداشته باشد رد کرده و تلاش دارد از تبدیل شدن این چارچوب به یک واقعیت الزامآور جلوگیری کند.
در این گزارش آمده است: نگرانی اصلی تلآویو آن است که چنین سازوکاری در نهایت به محدود شدن آزادی عمل نظامی ارتش این رژیم در لبنان و تحمیل قواعد جدید درگیری منجر شود.
همزمان، تماسهای تلفنی میان رئیسجمهور لبنان با معاون رئیسجمهور آمریکا، جارد کوشنر، مشاور ارشد کاخ سفید و نخستوزیر قطر نیز بر محور تثبیت آتشبس و بررسی سازوکارهای جدید ادامه یافته است.
طبق گزارش الاخبار، پیامی که به کاخ بعبدا (ریاست جمهوری لبنان) منتقل شده، این بوده است که پرونده لبنان اکنون بخشی از تفاهمات منطقهای گستردهتر است و ارادهای جدی برای ایجاد چارچوبی سهجانبه بهمنظور پیگیری اجرای آتشبس و فراهم کردن زمینه حل مسئله خروج نیروهای رژیم صهیونیستی وجود دارد.
بر همین اساس، جوزف عون نیز رایزنیهایی با نبیه بری و نواف سلام، نخستوزیر لبنان انجام داده است تا موضع رسمی لبنان درباره مرحله جدید هماهنگ شود.
در عین حال، یکی از چالشهای اصلی این روند، اصرار رژیم صهیونیستی بر حفظ حق مداخله نظامی و باقی نگه داشتن نیروهای خود در آنچه «منطقه امنیتی» مینامد، عنوان شده است؛ رویکردی که از نگاه کارشناسان، بهمعنای جدا کردن موضوع آتشبس از مسئله خروج نیروهاست.
در کنار این موضوع، مقامهای رژیم صهیونیستی همچنان بر شرط خلع سلاح حزبالله بهعنوان پیششرط هرگونه پیشرفت تأکید دارند.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که آمریکا به این جمعبندی رسیده است که تثبیت وضعیت جنوب لبنان بدون وجود نقشی برای ایران در مهار تنشها دشوار خواهد بود و همچنین هرگونه توافق در صورتی با مشکل مواجه میشود که رژیم صهیونیستی همچنان لبنان را عرصهای برای عملیات آزاد نظامی تلقی کند.
در آستانه دور پنجم مذاکرات پیشبینیشده در واشنگتن نیز رسانههای عبری از طرحی آزمایشی خبر دادهاند که بر اساس آن، منطقهای در دو سوی رود لیطانی بهعنوان مرحله نخست اجرای توافق در نظر گرفته میشود؛ بهگونهای که نیروهای رژیم صهیونیستی از آن عقبنشینی کرده و ارتش لبنان در آن مستقر شود؛ همزمان خروج نیروهای حزبالله و خلع سلاح در آن منطقه نیز مورد بررسی قرار بگیرد.
بر اساس این طرح، اجرای روند تحت نظارت کمیتهای به رهبری آمریکا انجام خواهد شد، اما تاکنون جدول زمانی و جزئیات اجرایی آن مشخص نشده است.
همچنین گزارش شده است که رژیم صهیونیستی آمادگی خود را برای خروج تدریجی از برخی مناطق اعلام کرده است، مشروط بر آنکه این مناطق از منظر نظامی تهدید مستقیمی برای آن ایجاد نکنند و زیرساختهای مرتبط با حزبالله در آنها از بین رفته باشد.
به نوشته رسانههای عبری، مذاکرات پیشرو در واشنگتن از سهشنبه تا پنجشنبه ادامه خواهد داشت و در قالب دو کارگروه سیاسی و نظامی برگزار میشود؛ هیئت رژیم صهیونیستی نیز قرار است نقشههایی از «منطقه آزمایشی» پیشنهادی را با خود به این گفتوگوها ببرد.
315
