همشهری آنلاین - یکتافراهانی: در نگاه نخست همه چیز شبیه یک صحنه وحشتناک از گذشته به نظر میرسد؛ دهها اسکلت انسانی که جمجمههایشان ناپدید شده است. اما پژوهشگران میگویند حقیقت احتمالاً پیچیدهتر و عجیبتر از یک قتلعام ساده است.
باستانشناسی گاهی شبیه کارآگاهی در صحنه جرمی است که هزاران سال از وقوع آن گذشته است. دانشمندان با بررسی استخوانها، ابزارها و آثار بهجا مانده تلاش میکنند راز زندگی مردمانی را کشف کنند که مدتها پیش از بین رفتهاند.
یک گورستان متفاوت! در یک محوطه باستانی متعلق به حدود هفت هزار سال پیش، بقایای ۷۷ انسان پیدا شده که تقریباً همگی یک ویژگی مشترک دارند؛ سرهای آنها وجود ندارد. این کشف نه تنها باستانشناسان، بلکه متخصصان انسانشناسی و تاریخ را نیز با پرسشی بزرگ روبهرو کرده است: چه اتفاقی برای این افراد افتاده بود؟
کاوشگران هنگام بررسی این محوطه با مجموعهای از اسکلتها روبهرو شدند که شرایطی غیرعادی داشتند. برخلاف بسیاری از گورستانهای باستانی، در این محل جمجمه بیشتر افراد پیدا نشده است. این موضوع از همان ابتدا توجه پژوهشگران را جلب کرد و فرضیههای متعددی را درباره علت این اتفاق به وجود آورد.
قتلعام یا آیینی ناشناخته؟
به گزارش سایت New York Post در نخستین نگاه ممکن است تصور شود این افراد قربانی یک حمله خشونتآمیز یا جنگی خونین شدهاند. اما بررسی دقیق استخوانها نشان داد شواهد کافی برای اثبات چنین فرضیهای وجود ندارد. بسیاری از بقایا نشانههای مشخصی از یک کشتارجمعی را نشان نمیدهند.
همین موضوع باعث شده برخی پژوهشگران احتمال دیگری را مطرح کنند؛ اینکه جداکردن سرها بخشی از یک آیین مذهبی یا فرهنگی بوده است. اگر این فرضیه درست باشد، ممکن است مردم آن دوران باورهای پیچیدهای درباره مرگ، زندگی پس از مرگ یا جایگاه جمجمه در آیینهای خود داشته باشند.
اهمیت جمجمهها
در بسیاری از تمدنهای باستانی، سر انسان جایگاهی ویژه داشته است. برخی فرهنگها معتقد بودند روح یا قدرت فرد در سر او قرار دارد. در بعضی جوامع نیز جمجمهها بهعنوان اشیای مقدس نگهداری میشدند یا در مراسم مذهبی مورداستفاده قرار میگرفتند.
به همین دلیل پژوهشگران احتمال میدهند جمجمههای افراد دفنشده در این گورستان پس از مرگ از بدن جدا شده و در مکانی دیگر نگهداری شده باشند. بااینحال هنوز هیچ مدرک قطعی برای اثبات این نظریه وجود ندارد.
پنجرهای به زندگی هفت هزار سال پیش
این کشف فقط درباره مرگ نیست. استخوانهای بهدستآمده اطلاعات ارزشمندی درباره زندگی مردم آن دوران نیز در اختیار دانشمندان قرار میدهند. پژوهشگران میتوانند از طریق بررسی بقایا به اطلاعاتی درباره رژیم غذایی، بیماریها، شرایط زندگی و حتی روابط اجتماعی آن جامعه دست پیدا کنند.
هر استخوان در واقع بخشی از داستان مردمی است که هزاران سال پیش روی همین زمین زندگی میکردند؛ مردمی که هیچ نوشتهای از خود باقی نگذاشتهاند و تنها راه شناخت آنها، مطالعه بقایای فیزیکیشان است.
معمایی که هنوز پاسخی ندارد
وجود ماهها بررسی، دانشمندان هنوز نتوانستهاند توضیحی قطعی برای این گورستان عجیب ارائه دهند. آیا این افراد قربانی یک رسم مذهبی بودهاند؟ آیا جمجمههایشان برای مراسم خاصی برداشته شده است؟ یا اتفاقی رخ داده که هنوز هیچکس قادر به درک آن نیست؟
همین ابهام باعث شده این کشف به یکی از اسرارآمیزترین یافتههای باستانشناسی سال تبدیل شود؛ کشفی که شاید سالها طول بکشد تا همه رازهای آن آشکار شوند.
