هلال احمر ایران در توافقی تازه با شرکت هلیکوپترهای روسیه، ۲۰ فروند بالگرد از سری Mi-17 را برای بازسازی و تقویت ناوگان امداد و نجات خریداری میکند.
به گزارش پدال، ایران با هدف نوسازی و توسعه ناوگان امداد و نجات خود، تفاهمنامهای را با شرکت «هلیکوپترهای روسیه» برای تحویل ۲۰ فروند بالگرد منعقد کرده است. این توافق که توسط پیرحسین کولیوند، رئیس جمعیت هلال احمر ایران و نیکولای کولسوف، مدیرعامل شرکت سازنده در مسکو امضا شد، بخشی از یک استراتژی کلان برای حفظ تابآوری ملی و مدیریت بحران در شرایط اقتصادی خاص و تنشهای منطقهای است. این اقدام پسازآن صورت گرفت که در حملات جنگ اخیر، بیش از ۸۱ هزار سازه غیرنظامی در ایران آسیب دید و بخش قابلتوجهی از زیرساختهای پاسخ به بحران، ازجمله حداقل سه فروند از بالگردهای هلال احمر، از کار افتادند. قرار است تمامی این بالگردها پیش از نوروز ۱۴۰۶ وارد چرخه عملیاتی کشور شوند.
بالگردهای جدید که قرار است به سیستمهای دید در شب، تجهیزات اطفای حریق، امکانات امداد پزشکی و ابزارهای جستوجو و نجات مجهز شوند، توانایی ایران را برای عملیاتهای امداد هوایی در مناطق صعبالعبور و کوهستانی در تمام ساعات شبانهروز افزایش خواهند داد. استفاده از خانواده بالگردهای Mi-17 به دلیل بهرهبرداری طولانیمدت ایران از دهها فروند از این نوع بالگردها در سازمانهای نظامی و انتظامی، یک انتخاب هوشمندانه و اقتصادی است زیرا نیاز به بازآموزی خلبانان، تغییر زیرساختهای تعمیراتی و یا ایجاد زنجیره تأمین جدید را از بین میبرد.
این توافق تنها محدود به خرید بالگرد نیست و نشاندهنده تغییر جهت استراتژیک در همکاریهای هوافضای دو کشور به سمت حوزههای غیرنظامی، لجستیکی و انتقال فناوری است. همزمان، شرکت «هلیکوپترهای روسیه» تفاهمنامه دیگری با سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران (ایدرو) برای بررسی تولید داخلی بالگردهای سبک مانند مدلهای کاموف Ka-226 امضا کرده است که روسیه را به شریک اصلی صنعتی ایران در حوزه بالگردی تبدیل میکند. برای تهران، تقویت این ناوگان به معنای ایجاد ظرفیت پشتیبان برای محافظت از زیرساختها، مدیریت بلایای طبیعی و حفظ جابهجاییهای ضروری در شرایط بحرانی است درحالیکه روسیه نیز از این همکاری برای حفظ درآمدهای صادراتی و تقویت نفوذ خود در منطقه استفاده میکند.
بالگردهای خانواده Mi-8 که نسخه صادراتی آن با نام Mi-17 شناخته میشود، یکی از موفقترین پروژههای مهندسی هوانوردی شوروی سابق هستند که تولید آنها از اوایل دهه ۱۹۶۰ آغاز شد. این بالگردها که ابتدا برای مقاصد نظامی طراحی شده بودند، به دلیل سادگی در طراحی، قابلیت اطمینان بالا در شرایط اقلیمی سخت و هزینههای نگهداری مناسب، بهسرعت به گزینهای ایدهآل برای سازمانهای امدادی، پلیس و ارتشهای سراسر جهان تبدیل شدند. در طول دههها، این خانواده بالگردی با پشت سر گذاشتن میلیونها ساعت پرواز در جنگها و بلایای طبیعی، تراکتور آسمان لقب گرفتند.
طراحی اصلی این بالگردها بر پایه بدنهای با ظرفیت بالا و سیستم روتور پنجتیغهای استوار است. تفاوت اصلی در نسخههای مختلف Mi-17، استفاده از موتورهای توربوشفت قدرتمندتر و سیستمهای اویونیک بهروز شده نسبت به مدلهای اولیه Mi-8 است. این بالگردها در دسته بالگردهای حملونقل متوسط طبقهبندی میشوند و با داشتن کابین بار وسیع، قابلیت حمل تجهیزات سنگین، برانکارد برای مصدومان یا نصب مخازن آب برای اطفای حریق را دارند. یکی از مهمترین ویژگیهای این پلتفرم، سقف پروازی مناسب و توانایی عملیات در ارتفاعات بالا و مناطق گرمسیر است که برای اقلیم کوهستانی ایران یک مزیت بزرگ محسوب میشود.
این بالگردها به لطف پیکربندی ماژولار، در نقشهای متنوعی به کار گرفته میشوند. در مأموریتهای هلال احمر، این بالگردها به تجهیزات پیشرفته پزشکی برای انتقال سریع بیماران، سیستمهای جستوجو و نجات و همچنین مخازن مخصوص اطفای حریق مجهز میشوند. سیستمهای دید در شب که در مدلهای جدید به کار رفته، به خلبانان این اجازه را میدهد که در شرایط کمنور نیز عملیاتهای نجات را به سرانجام برسانند. علاوه بر این، فضای داخلی کابین بهگونهای طراحی شده که میتوان در عرض چند دقیقه، چیدمان آن را از حالت انتقال نیرو به حالت امداد پزشکی تغییر داد.
این خانواده بالگردی بسته به مدل، از دو موتور توربوشفت قدرتمند بهره میبرند که مجموع توان خروجی آنها اجازه میدهد تا باری در حدود ۴ تن را در داخل کابین یا بهصورت محموله آویزان حمل کنند. این بالگردها قادرند با سرعت کروز حدود ۲۳۰ تا ۲۵۰ کیلومتر بر ساعت پرواز کنند و شعاع عملیاتی آنها با مخازن سوخت اضافی به چندین صد کیلومتر میرسد. سقف پروازی آنها حدود ۵ تا ۶ هزار متر است که این ویژگی برای عملیاتهای امدادی در رشتهکوههای البرز و زاگرس بسیار حیاتی است.
اهمیت Mi-17 برای کشورهایی نظیر ایران در تداوم عملیاتی نهفته است. ازآنجاکه سالهاست این ناوگان در ایران فعال است، زیرساختهای تعمیر و نگهداری، زنجیره تأمین قطعات و کادر پروازی با تجربه در کشور وجود دارد. در شرایطی که دسترسی به قطعات بالگردهای غربی با محدودیتهای شدید روبهرو است، دسترسی به این خانواده بالگردی به معنای حفظ توان مدیریت بحران در کشور است. این بالگردها در سختترین شرایط آبوهوایی، از توفانهای شنی تا سرمای شدید کوهستان، ثابت کردهاند که میتوانند بدون نیاز به تجهیزات زمینی پیچیده، به عملیات خود ادامه دهند.
