به گزارش ایرنا، دولت آمریکا روز پنجشنبه ۲۸ مه دو گروه برزیلی «فرماندهی سرخ» (CV) و «فرماندهی اول پایتخت» (PCC) را در فهرست «تروریستهای جهانی ویژه» (SDGT) قرار داد و «مارکو روبیو» وزیر خارجه ایالات متحده اعلام کرد که واشنگتن از پنجم ژوئن ۲۰۲۶، این دو گروه را در فهرست «سازمانهای تروریستی خارجی» (FTO) قرار میدهد؛ اقدامی که بلافاصله با استقبال متحدان سیاسی بولسونارو، رئیسجمهور سابق برزیل، روبهرو شد.
«فرماندهی سرخ» و «فرماندهی اول پایتخت» دو باند بزرگ تبهکاری در برزیل هستند که طی دهههای گذشته نقش مهمی در قاچاق مواد مخدر، خشونت شهری و ناامنی زندانهای این کشور داشتهاند. فرماندهی سرخ در دهه ۱۹۷۰ در زندانهای ریو دو ژانیرو شکل گرفت و بعدها به یکی از قدرتمندترین شبکههای جنایی آمریکای لاتین تبدیل شد. در مقابل، فرماندهی اول پایتخت در سال ۱۹۹۳ در سائوپائولو تأسیس شد.
این دو گروه طی سالهای اخیر علاوه بر درگیریهای مسلحانه با نیروهای امنیتی، بارها نیز با یکدیگر وارد جنگ قدرت شدهاند؛ درگیریهایی که به افزایش قتلها و بیثباتی در برخی مناطق برزیل انجامیده است.
با این حال، آنچه تصمیم اخیر واشنگتن را به مسئلهای فراتر از یک پرونده امنیتی تبدیل کرده، همزمانی آن با تشدید رقابتهای سیاسی در برزیل و تحرکات اردوگاه بولسونارو در آمریکا است.
بر پایه گزارش رسانههای بینالمللی، «فلاویو بولسونارو» سناتور برزیلی و فرزند ژائیر بولسونارو، در دیدار اخیر خود با «دونالد ترامپ» رئیسجمهور آمریکا و مارکو روبیو در واشنگتن، خواستار تروریستی اعلام شدن این دو گروه شده بود. در طول این دیدار، وی همچنین به ترامپ قول داد که برزیل به «سپر قاره آمریکا»، یک اتحاد منطقهای مبارزه با مواد مخدر تحت حمایت واشنگتن، خواهد پیوست تا در کنار رهبران راستگرا مانند خاویر میلی و نایب بوکله، یک جبهه نیمکرهای تشکیل دهد.
همزمان «ادواردو بولسونارو» دیگر فرزند رئیسجمهور سابق برزیل که در نشستهای واشنگتن حضور داشت، مدعی شد این تصمیم مدتها در آمریکا در دست بررسی بوده اما به دلیل سیاستهای دولت لولا به تعویق افتاده است.
در مقابل، دولت «لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا» اقدام آمریکا در تروریستی خواندن این دو گروه تبهکار را دخالت مستقیم در امور داخلی برزیل دانسته و معتقد است تصمیم واشنگتن میتواند به ابزاری انتخاباتی در دست جریان راستگرای نزدیک به بولسونارو تبدیل شود.
لولا در واکنش به این تصمیم، سناتور فلاویو بولسونارو را به «خیانت به میهن» و خانواده بولسونارو را به درخواست مداخله خارجی علیه برزیل متهم کرد و به آمریکا هشدار داد که با حاکمیت و دموکراسی برزیل بازی نکند. دولت لولا نگران است که تصمیم آمریکا درباره این دو گروه، زمینه افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی بر برزیل و مداخله بیشتر واشنگتن در مسائل داخلی این کشور را فراهم کند.
در همین حال، وزارت امور خارجه برزیل با انتشار یادداشت رسمی دیپلماتیک اعلام کرد: «اقدامات یکجانبه و بدون مذاکره، مبارزه با مجرمان را تضعیف میکند.»
در این بیانیه تأکید شده است که تنها نهادها و نیروهای امنیتی برزیل اختیار تعریف و نحوه مقابله با جرایم سازمانیافته در قلمرو این کشور را دارند. برازیلیا همچنین هشدار داد که اقدامات خودسرانه خارجی میتواند همکاری امنیتی و پلیسی میان دو کشور را تضعیف کند.
با نزدیک شدن به انتخابات ریاستجمهوری برزیل، به نظر میرسد پرونده تروریستی اعلام شدن این دو گروه تبهکار، به یکی از محورهای اصلی رقابت میان لولا و اردوگاه بولسونارو تبدیل شده است؛ رقابتی که اکنون ابعاد فراملی پیدا کرده و بازتاب آن از برازیلیا تا واشنگتن امتداد یافته است.
در این میان، جریان نزدیک به بولسونارو تلاش میکند تصمیم اخیر آمریکا را بهعنوان یک دستاورد سیاسی و امنیتی در کارزار انتخاباتی خود معرفی کند و دولت لولا را در مقابله با ناامنی و جرایم سازمانیافته ناکارآمد نشان دهد. برخی متحدان رئیسجمهور سابق برزیل نیز دولت کنونی را به «نرمش در برابر جنایت» متهم کردهاند.
علاوه بر پرونده تروریستی اعلام شدن این دو گروه تبهکار، طی ماههای اخیر گزارشها و شواهد دیگری نیز از نزدیکی و هماهنگی سیاسی اردوگاه بولسونارو با جریان ترامپ و محافل محافظهکار آمریکایی منتشر شده است؛ موضوعی که به باور تحلیلگران با هدف تقویت جایگاه راستگرایان برزیل در انتخابات آینده دنبال میشود.
یکی از مهمترین این موارد، دیدارهای مکرر ادواردو بولسونارو با چهرههای نزدیک به دونالد ترامپ در آمریکا است. به به نطر می رسد، این روابط از سطح همسویی ایدئولوژیک فراتر رفته و به لابیگری سیاسی و هماهنگی هدفمند تبدیل شده است؛ روندی که ادواردو بولسونارو را به یکی از چهرههای کلیدی جریان بولسوناریسم در آستانه انتخابات آینده برزیل تبدیل کرده است.
همچنین، رسانههای بینالمللی گزارش دادهاند که متحدان بولسونارو در واشنگتن در تلاش بودهاند حمایت سیاسی جمهوریخواهان آمریکایی را علیه دولت لولا جلب کنند. آنها مدعیاند که نهادهای حاکم در برزیل آزادی بیان جریان محافظهکار را محدود میکنند.
به نظر می رسد، در حالی که اردوگاه بولسونارو تلاش میکند از حمایت محافل محافظهکار آمریکا برای تقویت موقعیت خود در انتخابات ۲۰۲۶ بهره بگیرد، دولت لولا این روند را تهدیدی علیه حاکمیت ملی و استقلال سیاسی برزیل میداند؛ موضوعی که میتواند روابط برازیلیا و واشنگتن را در ماههای آینده با تنشهای بیشتری روبهرو کند.
