محمدرضا لطفی؛ چاووش سرایِ موسیقی معاصر ایران

صدا و سیما یکشنبه 13 اردیبهشت 1405 - 03:07
مدیر کل دفتر موسیقی به مناسبت دوازدهمین سالروز درگذشت استاد محمدرضا لطفی در یادداشتی نوشت: محمدرضا لطفی را می‌توان در ابعاد نسبتا وسیع، صاحب شخصیتی بسیار برجسته و دارای کیفیت حضوری منحصر‌به‌فرد دانست.

 

محمدرضا لطفی؛ چاووش سرایِ موسیقی معاصر ایران

به گزارش خبرگزاری صداوسیما به نقل از روابط عمومی دفتر موسیقی، بابک رضائی در این یادداشت نوشت:
«محمدرضا لطفی را می‌توان در ابعاد نسبتا وسیع، صاحب شخصیتی بسیار برجسته و دارای کیفیت حضوری منحصر به فرد دانست که از منظر پدیده شناختیِ آثار و همچنین بنیان های اندیشه گی هنری، او  از هم نسلانِ خود متمایز و بحق، از تاثیرگذارترین موسیقی‌دان‌های حوزه‌ی موسیقی سنت گرایِ دستگاهی، در دهه‌های اخیر قرار می گیرد.
برای درک گرایش موسیقایی و نگرش فکری این استاد برجسته، بهتر است از این نقطه آغاز کنیم که :
یکی از مهم ترین ادوار، در مسیر تبارشناسیِ " گفتمان هویّت" در ایران و تاثیر این گفتمان در همه‌ی شئونات فرهنگی این سرزمین طی یک قرن گذشته، بی تردید مقطع زمانیِ دهه چهل شمسی است و در این مسیر، موسیقی دستگاهی ایران نیز همپای سایر شاخه‌های هنری، در همین دوره، تحوّلات بنیادینی دارد و در راستای همان جستجوی هویّت، بزرگانی نظیر داریوش صفوت، با تاسیس گروه موسیقی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران و سپس، مرکز حفظ و اشاعه موسیقی، به عنوان منش سنّت گرایانه جدّی، خود را نمایان می‌کند.
از جمله جوانانی که در آن دوره، مبانی سنّت را به خوبی فراگرفته و تا دهه‌های بعد به این " پارادایم " تاکید داشته؛ محمد رضا لطفی بود.
چهره‌ای که علاوه بر تسلط عمیق بر ردیف سازی و آوازی، توانایی شگرفی در شناساندنِ موسیقی قدمایی دارد و به دلایلی که خواهیم گفت، در جذب هنرآموزان جوان حوزه موسیقی و شکل‌دهی به پارادایم سنّت، با شخصیت کاریزماتیک خود، نقش منحصر به فردی ایفا می‌کند. این تفاوت تاثیرگذار، دلایلی از جمله این موارد دارد:
۱. منحصر به فرد بودنِ مختصّات موسیقایی لطفی، از منظر نحوه‌ی جمله بندی و ملودی پردازی، سیّالیّت و آزادگی در اجرای گوشه ها [در عین تعهّد به چارچوبِ مایگیِ آنها]، غنایِ ملودیک فارغ از حواشی و اضافات 
که بنیاد موسیقی خاورمیانه بر آن استوار است ، زمان بندیِ منطقی و قابل شمارش جمله‌های موسیقایی.
۲. "جواب آواز " های خاص او، آنچنان که پاسخ نعل به نعلِ خواننده نیست بلکه " معادلِ محتوایِ صوتی آواز " خواننده است و حتی در برخی موارد، تکمیل تر از او.
۳. نوازندگی و بداهه‌پردازی بی بدیل در تمامی آثار صحنه‌ای و استودیویی.
۴.تلفیق شکوهمند شعر و موسیقی، در سایه شناخت عمیق از هر دو حوزه.
۵.همراهی شاخص با دغدغه‌های مردم و انعکاس موثّر آن در ساخت و ارائه سرودها و تصانیف متفاوت ملّی 
میهنی، به فراخورِ اوضاع اجتماعی سیاسی زمانه خود، نظیر " کاروان شهید" و " سپیده " (ایران ای سرای امید)، آنچنان که طبقه‌ی دانشجو و روشنفکران جوان ایران، به نخستین مصرف کنندگان فرهنگیِ آثار او تبدیل شدند.
۷. قدرت رهبری او، که در تشکیل و هدایت گروه شیدا، ریاست دانشکده موسیقی، بنیان گذاری کانون فرهنگی 
هنری چاووش و مکتب میرزا عبدالله، جلوه می‌کند.
۹. توان علمی آکادمیک او در تدوین کتاب ارزشمند " موسیقی آوازی ایران" ، که تا به امروز، تنها مرجعِ شناساییِ انواع تحریرها و برخی دیگر از مسائل پیرامون آواز ایرانی است.
همه‌ی این موارد و سایر نکات و مولفه‌های دیگری که در تجربه و ذهن دقیق و منصف شما عزیزان می‌آید؛ از این ردیف‌دان، موسیقی‌دان، آهنگساز، و نوازنده برجسته‌ی تار، سه تار، کمانچه، دف، نی و سنتور، هنرمندی آنچنان قابل اتکاء، و شخصیت و نگرشی قابل اعتنا می‌سازد که نه تنها در ایران، به‌عنوان بارزترین موزیسین دستگاهی شناخته شود؛ بلکه اقبال عمومی فروانی را در اجراهای جهانی، برای او فراهم آورد.
از این روی و با عنایت به وزانت بی‌بدیل این چهره‌ی فاخر، جای آنست که رویدادی تخصصی در حوزه‌ی موسیقی دستگاهی، با عنوان " جشنواره گروه نوازی استاد محمدرضا لطفی " ، هر ساله به میزبانی استان سربلند گلستان و شهر نخبه پرور گرگان، تمهید شود تا موجبات شناخت درست‌تر و گسترده‌ترِ این چهره‌ی معتبر موسیقایی، و تداوم و تکرار این الگوی برتر هنری 
فرهنگی، بیش از پیش و در خورِ جایگاه منیع ایشان، فراهم شود.»

بابک رضایی مدیرکل دفتر امور موسیقی

منبع خبر "صدا و سیما" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.