همشهری آنلاین-یکتا فراهانی: هرچند تحریمها و حملات اخیر، زیرساختهای فضایی ایران را نشانه گرفتهاند، اما برنامه فضایی کشور نهتنها متوقف نشده که با رونمایی از پروژههای راهبردی جدید، مسیر جهشی را در پیش گرفته است.
در نشست خبری امروز (چهارشنبه، ۲۴ تیر ۱۴۰۵) که با حضور حسن سالاریه، معاون وزیر ارتباطات و رئیس سازمان فضایی ایران، برگزار شد، مهمترین تحولات و برنامههای صنعت فضایی کشور در سال ۱۴۰۵ تشریح شد. سالاریه با اشاره به دستاوردهای سال گذشته و تشریح اهداف راهبردی سال جدید، از سه محور اصلی توسعه زیرساختها، ساخت ماهوارهها و گسترش خدمات مبتنی بر دادههای فضایی سخن گفت. در میان اخبار مهم این نشست، رونمایی قریبالوقوع از اولین ماهواره راداری ساخت داخل، پیشرفت چشمگیر پروژه صورت فلکی «شهید سلیمانی» و برنامهریزی برای پرتاب ۲۰ ماهواره در سال پیشرو، بیش از همه توجهات را به خود جلب کرد .
عبور از مرزهای تصویربرداری نوری
یکی از مهمترین اخبار این نشست، اعلام آمادگی برای رونمایی از اولین ماهواره راداری ساخت ایران بود. این ماهواره که از فناوری «رادار روزنه ترکیبی» (SAR) بهره میبرد، توانایی تصویربرداری در تمام شرایط آبوهوایی و در شب را دارد .
تصویربرداری بدون مرز زمان و آبوهوا
برخلاف ماهوارههای نوری که برای تصویربرداری به نور خورشید و آسمان صاف نیاز دارند، ماهوارههای راداری با ارسال امواج مایکروویو به سطح زمین و دریافت بازتاب آن، نقشههای دقیقی از عوارض زمینی ترسیم میکنند. این قابلیت، ارزشی راهبردی برای پایش محیطزیست، مدیریت بلایای طبیعی (مانند سیل و زلزله)، کشاورزی دقیق و نظارت بر مرزها ایجاد میکند. به گفته سالاریه، بهکارگیری هوش مصنوعی در تحلیل تصاویر ماهوارهای، ارزش اقتصادی دادههای فضایی را چندین برابر کرده است . بیشتر بخوانید :
۲۴ ماهواره در مدار؛ تکنولوژی تزریق همزمان
صورت فلکی که از ۲۴ ماهواره در مدار پایین زمین (LEO) تشکیل خواهد شد، بهعنوان یک شبکه ارتباطات باند باریک برای ارائه خدمات اینترنت اشیا (IoT) طراحی شده است. بر اساس اعلام سالاریه، فاز نخست این پروژه شامل ۱۸ ماهواره اصلی و ۶ ماهواره پشتیبان است که ساخت زیرسامانههای اصلی آنها به اتمام رسیده و مونتاژ ماهوارههای باقیمانده در حال انجام است. رئیس سازمان فضایی ایران، دستیابی به فناوری تزریق همزمان سه ماهواره با یک ماهوارهبر را یکی از اهداف کلیدی امسال اعلام کرد که برای عملیاتیسازی این صورت فلکی حیاتی است .
تداوم پروژه در سایه تحریمها
باوجود حملات اخیر به بعضی زیرساختهای فضایی کشور، سالاریه تأکید کرد که روند توسعه این پروژه با قدرت ادامه یافته و نخستین پرتابهای آن برای اوایل سال ۲۰۲۷ (اواخر سال ۱۴۰۵) برنامهریزی شده است.
بر اساس اعلام رئیس سازمان فضایی، سال ۱۴۰۵ سالی پرشتاب برای پرتاب ماهوارهها خواهد بود. جدول زیر خلاصهای از مهمترین پروژههای آماده پرتاب را نشان میدهد.
توسعه زیرساختهای زمینی؛ از مرکز کنترل تا پایگاه چابهار
در بخش دیگری از این نشست، سالاریه به توسعه زیرساختهای زمینی صنعت فضا اشاره کرد. پس از افتتاح مرکز کنترل ماهوارههای سلماس در سال گذشته، برنامهریزی برای احداث شبکهای از مراکز کنترل در نقاط مختلف کشور انجام شده است. این شبکه، زمان ارتباط با ماهوارهها را کاهش داده و بهرهوری آنها را افزایش میدهد. همچنین، راهاندازی پایگاه فضایی چابهار و مراکز جدید آزمایشگاهی و مونتاژ در دستور کار قرار دارد.
