موزه یادبود صلح هیروشیما (Hiroshima Peace Memorial Museum) یکی از مهمترین مکانهای تاریخی و آموزشی جهان است که به یاد قربانیان بمباران اتمی هیروشیما در سال ۱۹۴۵ تأسیس شده است. این موزه نه تنها روایتی از فاجعهای انسانی را ارائه میدهد، بلکه پیامی قدرتمند برای صلح جهانی و حذف سلاحهای هستهای ارسال میکند. واقع در پارک یادبود صلح هیروشیما، موزه سالانه بیش از دو میلیون بازدیدکننده را جذب میکند و بخشی از میراث جهانی یونسکو است. در این مقاله، به بررسی جامع تاریخچه، معماری، نمایشگاهها، پیام صلح و اطلاعات عملی بازدید از این موزه میپردازیم.
تاریخ موزه یادبود صلح هیروشیما با فاجعه بمباران اتمی در ۶ اوت ۱۹۴۵ گره خورده است. در آن روز، ایالات متحده آمریکا اولین بمب اتمی جنگی جهان به نام "پسر کوچک" (Little Boy) را بر روی شهر هیروشیما انداخت که منجر به کشته شدن حدود ۱۴۰,۰۰۰ نفر شد. این بمب در نزدیکی مرکز شهر منفجر شد و ساختمانهایی مانند گنبد اتمی (Genbaku Dome) را به ویرانه تبدیل کرد، اما برخی ساختارها مانند سالن نمایشگاه صنعتی استان هیروشیما (ساختهشده در ۱۹۱۵ توسط معمار چک، یان لتزل) تا حدی باقی ماندند.
پس از جنگ جهانی دوم، شهر هیروشیما تصمیم به بازسازی گرفت و در سال ۱۹۴۹، قانون بازسازی یادبود صلح هیروشیما تصویب شد. موزه در ۲۴ اوت ۱۹۵۵ افتتاح شد و نمایشگاههای اولیه از سالن یادبود بمب اتمی منتقل شدند. این موزه توسط معمار مشهور ژاپنی، کنزو تانگه، طراحی شد و بخشی از پارک یادبود صلح است که شامل بناهای دیگری مانند بنای یادبود کودکان صلح و شعله صلح میشود. موزه در طول سالها چندین بار بازسازی شد: در ۱۹۷۵، ۱۹۹۱، و اخیراً بین ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹، که نمایشگاهها بهروزرسانی شدند. تا سال ۲۰۲۶، موزه همچنان به عنوان مرکزی برای آموزش صلح فعالیت میکند و نمایشگاههای ویژهای مانند "بازگشت انسان" (بر اساس مواد اهدایی) برگزار میشود.
معماری موزه یادبود صلح هیروشیما نمادی از سبک مدرن بروتالیسم و ساختارگرایی است که توسط کنزو تانگه طراحی شده است. ساختمان اصلی (Main Building) یک سازه بتنی تقویتشده دو طبقه و نیم با سبک پیلوتی (ستونهای بلند که ساختمان را از زمین جدا میکنند) است که نماد برخاستن انسان از خاکستر است. مساحت کل کف آن حدود ۱,۶۱۵ متر مربع است و در سال ۱۹۵۵ تکمیل شد. ساختمان شرقی (East Building) سه طبقه با زیرزمین است و مساحتی حدود ۱۰,۰۹۸ متر مربع دارد، که در سال ۱۹۹۴ بازسازی شد.
طراحی موزه به گونهای است که محور آن مستقیماً به سمت شعله صلح، بنای یادبود قربانیان و گنبد اتمی اشاره دارد، که این هم ترازی نماد امید به صلح است. در سال ۲۰۱۹، ساختمان اصلی بازسازی شد و نمایشگاهها یکپارچهتر شدند. معماری تانگه در سطح بینالمللی تحسین شده و بخشی از میراث فرهنگی ژاپن است.
موزه دو ساختمان اصلی دارد که نمایشگاههای دائمی و ویژه را میزبانی میکنند. ساختمان شرقی (که اکنون بخشی از جریان اصلی نمایشگاه است) با مقدمهای بر تاریخ هیروشیما قبل از جنگ، نقش شهر در جنگ جهانی دوم و زمینه بمباران آغاز میشود. بازدیدکنندگان میتوانند مدلهای سهبعدی شهر قبل و بعد از بمب را ببینند، همراه با عکسها و ویدیوها.
ساختمان اصلی بر روی اثرات بمب تمرکز دارد: اشعه حرارتی، انفجار، تشعشعات و آتشسوزیها. نمایشگاهها شامل اشیای شخصی قربانیان مانند لباسها، عکسهای قابشده، ساعتهای متوقفشده در ساعت ۸:۱۵ صبح و مدلهای واقعی از آسیبهای جسمی است. مجموعه موزه بیش از هزاران مورد را شامل میشود، از جمله پایگاه داده دیجیتال "پیس دیتابیس" برای دسترسی آنلاین. نمایشگاههای ویژه مانند فیلم "هیروشیما: پیامهای بازماندگان" و جلسات شهادت بازماندگان (hibakusha) روزانه برگزار میشود.
در سال ۲۰۲۶، بخشی از طبقه اول ساختمان شرقی برای بازسازی بسته است، اما نمایشگاههای اصلی ادامه دارند. موزه برای کودکان نیز مناسب است، اما محتوای گرافیکی ممکن است برای برخی حساس باشد.
موزه یادبود صلح هیروشیما فراتر از یک موزه تاریخی است؛ آن یک مرکز آموزشی برای ترویج صلح و مخالفت با سلاحهای هستهای است. پیام اصلی موزه این است: "هیچ انسانی نباید چنین رنجی را تجربه کند." این موزه بر داستانهای شخصی بازماندگان تمرکز دارد تا انسانیسازی فاجعه را انجام دهد و بازدیدکنندگان را به فکر وادارد. از زمان تأسیس، موزه در کمپینهای جهانی برای خلع سلاح هستهای شرکت کرده و هر سال در ۶ اوت، مراسم یادبود صلح برگزار میشود.
گنبد اتمی، که بخشی از پارک است، در سال ۱۹۹۶ به عنوان میراث جهانی یونسکو ثبت شد و نماد "نیروی مخربترین ساختهشده توسط بشر" و امید به صلح است. موزه بازدیدکنندگان را تشویق به امضای دادخواستهای صلح میکند و برنامههای آموزشی برای مدارس دارد.
موزه در مرکز هیروشیما واقع است و دسترسی آسان با تراموا یا پیادهروی از ایستگاه هیروشیما دارد.
1. ساعات کاری موزه یادبود صلح هیروشیما در سال ۲۰۲۶ چگونه است؟
ساعات کاری موزه بسته به فصل متفاوت است: از مارس تا ژوئیه و سپتامبر تا نوامبر از ساعت ۷:۳۰ صبح تا ۷ عصر، در ماه اوت از ۷:۳۰ صبح تا ۸ عصر (۵ و ۶ اوت تا ۹ عصر)، و از دسامبر تا فوریه از ۷:۳۰ صبح تا ۶ عصر. برای ورود در ساعات اولیه صبح (۷:۳۰ تا ۸:۳۰) و برخی ساعات پایانی، رزرو آنلاین الزامی است. موزه در ۳۰ و ۳۱ دسامبر و چند روز در اواسط فوریه بسته است.
2. آیا برای بازدید از موزه نیاز به رزرو بلیت از قبل است؟
برای ساعات عادی معمولاً نیازی به رزرو قبلی نیست و میتوانید بلیت را در محل خریداری کنید، اما در ساعات شلوغ ممکن است صف طولانی تشکیل شود. برای ورود در ساعات اولیه (۷:۳۰ تا ۸:۳۰ صبح) و برخی ساعات پایانی روز، خرید بلیت آنلاین (WEB ticket) الزامی است. توصیه میشود برای جلوگیری از انتظار، بلیت را از سایت رسمی موزه تهیه کنید.
3. موزه یادبود صلح هیروشیما چه چیزی را به نمایش میگذارد؟
موزه وسایل شخصی قربانیان بمباران اتمی، عکسها، مدلهای سهبعدی شهر قبل و بعد از انفجار، ساعتهای متوقفشده در ساعت ۸:۱۵ صبح، لباسهای آسیبدیده و آثار تشعشعات را به نمایش میگذارد. نمایشگاهها تاریخ هیروشیما قبل از جنگ، زمینه بمباران اتمی و پیامدهای آن، و همچنین تلاشها برای صلح جهانی و حذف سلاحهای هستهای را پوشش میدهند. شهادت بازماندگان نیز بخش مهمی از برنامههاست.
4. آیا بازدید از موزه برای کودکان مناسب است؟
موزه برای کودکان بالای دبستان مناسب است و ورودی برای کودکان رایگان است، اما برخی نمایشگاهها شامل تصاویر و اشیای گرافیکی از آسیبهای جسمی و اثرات بمباران اتمی هستند که ممکن است برای کودکان کوچک یا حساس ناراحتکننده باشد. والدین باید محتوای نمایشگاهها را در نظر بگیرند و تصمیم بگیرند که آیا فرزندشان آماده دیدن این مطالب است یا خیر. راهنماهای صوتی و تورهای هدایتشده نیز به زبانهای مختلف موجود است.
موزه یادبود صلح هیروشیما نه تنها یادآوری دردناک از گذشته است، بلکه چراغ راهی برای آیندهای بدون جنگ هستهای. با بازدید از این موزه، افراد میتوانند عمق فاجعه انسانی را درک کنند و به تعهد جهانی برای صلح بپیوندند. در جهانی که تهدیدهای هستهای همچنان وجود دارد، پیام هیروشیما بیش از همیشه اهمیت دارد. اگر به هیروشیما سفر میکنید، این موزه را از دست ندهید ، آن تجربهای تحولآفرین است.
گرد آوری:بخش گردشگری بیتوته