دانشمندان در هنگکنگ اولین اسپری بینی جهان را توسعه دادهاند که با هدف محافظت فوری از سلولهای مغزی پس از سکته مغزی طراحی شده و به گفته آنها میتواند به یک «ابزار نجات اضطراری» تبدیل شود.
سکته مغزی یکی از مهمترین علل مرگومیر و ناتوانی در جهان محسوب میشود. درمانهای فعلی سکته مغزی معمولاً پس از انتقال بیمار به بیمارستان آغاز میشوند و شامل داروهای حلکننده لخته و روشهای بازگردانی جریان خون هستند. بااینحال، بهدلیل محدود بودن بازه زمانی مؤثر، بیش از ۸۵ درصد بیماران نمیتوانند بهموقع درمان دریافت کنند. از سوی دیگر، بسیاری از داروهایی که در کارآزماییهای بالینی برای درمان مغز بررسی میشوند نیز شکست میخورند، زیرا قادر به عبور از سد خونی مغزی نیستند.
بههمیندلیل، توسعه درمانهای فوری، مؤثر و ایمن همچنان اهمیت زیادی دارد. برای حل این مشکل، پژوهشگران اسپری بینی جدیدی با نام «Nanopowder» توسعه دادهاند که از داروهای محافظ مغز بهعنوان ماده مؤثره استفاده میکند و در قالب پودرهای استنشاقی فوقریز ساخته شده است.
این اسپری در بینی پاشیده و به نانوذرات تجزیه میشود. این ذرات بسیار کوچک از مسیر بینی به مغز حرکت میکنند و با دور زدن سد خونی مغزی، دارو را مستقیماً به هدف میرسانند.
پژوهشگران میگویند این اسپری بینی در مسیر انتقال بیمار به بیمارستان، باعث محافظت اولیه از او میشود، مرگ سلولهای مغزی را بلافاصله پس از سکته بهطور چشمگیری کاهش میدهد و زمان بیشتری برای مداواهای بعدی ارائه میکند. آنها معتقد هستند که این روش میتواند راهکاری تحولآفرین برای درمان اورژانسی سکته مغزی پیش از رسیدن به بیمارستان باشد.
طبق یافتههای محققان، استفاده از این اسپری ظرف ۳۰ دقیقه پس از آغاز سکته میتواند مرگ بافتهای مغزی را بیش از ۸۰ درصد کاهش دهد و از عملکردهای عصبی و حرکتی بدن محافظت کند. به گفته پژوهشگران، این اسپری همچنین میتواند التهاب را کاهش دهد، از مرگ سلولی جلوگیری کند و درهمینحال یکپارچگی سد خونی مغزی را حفظ کند.
«شائو زیتونگ» (Shao Zitong)، پژوهشگر پسادکتری دانشگاه هنگکنگ، میگوید:
«پس از سکته، هر ثانیه اهمیت دارد. حتی ۱۰ دقیقه محافظت بیشتر از مغز میتواند تعیین کند که آیا بیمار در آینده قادر به راه رفتن یا صحبت کردن خواهد بود یا نه.»
زیتونگ همچنین گفته نقطه عطف اصلی فناوری آنها، انتقال درمان سکته مغزی از مرحله «داخل بیمارستان» به مرحله «پیش از بیمارستان» است؛ تغییری که بهجای تمرکز صرف بر حل لخته یا ترومبکتومی (Thrombectomy)، امکان محافظت عصبی را فراهم میکند.
