فناوری جدید محققان دانشگاه MIT امید تازهای به هزاران بیمار مبتلا به نارسایی مزمن کبدی میدهد. آنها کبدهای مینیاتوری ایجاد کردهاند که میتوانند وظایف این عضو مهم را برای ماهها برعهده بگیرند و به افرادی که در صف انتظار پیوند هستند یا توانایی تحمل جراحیهای سنگین را ندارند، کمک کنند.
کبد نقش حیاتی در تنظیم فرایند لختهشدن خون، حذف باکتریها از جریان خون و متابولیسم داروها ایفا میکند. سلولهای تخصصی کبد که هپاتوسیت (Hepatocyte) نام دارند، مسئولیت انجام بسیاری از این عملکردهای ضروری را برعهده دارند. محققان MIT بیش از یک دهه است که تلاش میکنند بدون نیاز به انجام جراحیهای تهاجمی و جایگزینی کامل کبد بیمار، هپاتوسیتهای فعال و سالم را مستقیماً وارد بدن کند تا وظایف کبد از کار افتاده را انجام دهند.
پزشکان در این تکنیک جدید، سلولهای کبدی را به همراه میکروسفرهای هیدروژلی به داخل بدن تزریق میکنند تا این سلولها در کنار یکدیگر باقی بمانند و با رگهای خونی ارتباط مؤثری برقرار کنند. این کرههای میکروسکوپی ویژگیهای خاصی دارند که به آنها اجازه میدهد در زمان تراکم بالا مانند مایع عمل کنند؛ بنابراین کادر درمان آنها را به راحتی از طریق یک سرنگ معمولی تزریق میکنند و این مواد پس از ورود به فضای داخلی بدن، ساختار جامد خود را دوباره به دست میآورند. محققان میگویند این میکروسفرها یک پناهگاه امن برای هپاتوسیتها ایجاد میکنند تا در یک مکان مشخص مستقر شوند و بسیار سریعتر به جریان خون میزبان متصل گردند.
بررسیهای انجامشده روی موشها نشان میدهند که این سلولها میتوانند حداقل برای دو ماه در بدن زنده بمانند و بسیاری از آنزیمها و پروتئینهای طبیعی کبد را با موفقیت تولید کنند. اگرچه محققان در این مطالعه سلولها را به بافت چربی شکم موشها تزریق کردند، اما انتقال آنها به سایر نقاط بدن نیز امکانپذیر است.
به گفته محققان، این فناوری علاوهبر اینکه یک جایگزین ایدهآل برای جراحی باز محسوب میشود، میتواند به عنوان پلی برای پیوند نیز عمل کند و تا زمان در دسترس قرار گرفتن عضو اهدایی، پشتیبانی لازم را از بیمار به عمل آورد. با وجود اینکه بیماران در این روش احتمالاً به مصرف داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی نیاز پیدا میکنند، اما دانشمندان اکنون در حال بررسی راههایی هستند تا هپاتوسیتها را از دید سیستم ایمنی پنهان نگه دارند یا از خود میکروسفرها برای تأمین و آزادسازی موضعی این داروها بهره ببرند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال Cell Biomaterials منتشر شده است.
