به گزارش خبرنگار " رکنا " از حوزه وزارت امور خارجه ، اسماعیل بقائی سخنگوی وزارت خارجه امروز (سه شنبه دوم تیرماه ) نشست هفتگی خود را با حضور خبرنگاران داخلی و خارجی در محل وزارت خارجه برگزار کرد.
سخنگوی وزارت خارجه در سخنان خود با اشاره به فرهنگ عاشورا و نمود آن در شعر، ادبیات و زندگی مردم ایران در آزمونهای سخت گفت: عاشورا را پیش از آنکه روایت یک نبرد باشد روایت پایداری انسان در دفاع از عزت و کرامت خویش است و این پیامی است که در بزنگاههای تاریخی نیز در رفتار و فرهنگ ایرانیان نیز قابل مشاهده است.
وی در این نشست در پاسخ به سوال مبنی بر اینکه آیا هیئت ایرانی در جریان سفر به ژنو دیداری با آقای گروسی مدیرکل آژانس بین المللی انرژی اتمی داشته است، اظهار کرد: خیر ما دیداری با مدیرکل آژانس نداشتیم.
بقائی همچنین در پاسخ به این سوال که آیا قرار است بازرسان آژانس از تاسیسات هستهای ایران که در جریان حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی آسیب دیدند بازدیدی داشته باشند؟ خاطرنشان کرد: برنامهای برای بازرسی آژانس از تاسیسات آسیب دیده ایران در جریان تجاوزات نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی نداریم و اساساً در این زمینه شیوه نامهای وجود ندارد.
سخنگوی وزارت خارجه ادامه داد: ما به عنوان یک عضو پیمان منع اشاعه روال عادی خود را ادامه میدهیم و این روال عادی مشخص است.
این مقام وزارت خارجه ایران همچنین با اشاره به قطعنامه چندی پیش شورای حکام علیه ایران خاطرنشان کرد: در اینجا لازم است از کشورهایی که مسئولانه تصمیم گرفتند و به این قطعنامه رای منفی یا ممتنع دادند تشکر و قدردانی کنم، از برخی از کشورهای منطقه نیز بسیار گلهمند هستیم که با وجود اینکه شاهد اقدامات و جنایات آمریکایی بودند به این قطعنامه رای مثبت دادند.
اسماعیل بقائی در ابتدای این نشست گزارشی از آخر روند تحولات سیاست خارجی کشور و مذاکرات سوئیس ارائه کرد.
سخنگوی تیم مذاکرهکننده ایران درباره اظهارات وزیر خارجه فرانسه درباره نقشآفرینی اروپاییها در شورای امنیت در خصوص تحریمهای ایران گفت: خودکرده را تدبیر نیست؛ اروپاییها به دلیل رفتار خود در یک یا دو سال اخیر به حاشیه رفتهاند. ما نباید فراموش کنیم که در جریان داستان موسوم به «اسنپ بک»، طرفهای اروپایی هیچ ارادهای از خود نشان ندادند و رفتار بسیار غیرمسئولانهای داشتند.
وی افزود: در جریان دو جنگ تحمیلی علیه جمهوری اسلامی ایران، مواضع ناشایستی اتخاذ کردند. دنیا شاهد این رفتار است. این رفتار غیرمسئولانه قطعا باعث افزایش اعتبار و جایگاه طرفهای اروپایی نخواهد شد. اروپا اگر میخواهد در موضوعات بینالمللی نقش ایفا کند، باید رویکردهایش را تغییر داده و تصمیم بگیرد رفتاری مستقل و مسئولانه داشته باشد. با نق زدن قرار نیست جایگاه اروپا تغییر پیدا کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در پاسخ به سوالی در خصوص گمانهزنیها درباره محدودیت ایران برای استفاده از داراییهای آزادشده و اینکه ایران تنها میتواند از آمریکا غلات خریداری کند، گفت: برای ما هم جالب است که هدف جنگ که قبلا اعلام کرده بودند، از بین بردن تمدن ایران و فروپاشی ایران است، به ثروتمندتر کردن کشاورزان آمریکایی تقلیل یافته است. ما درباره اموال آزادشده هر طور که به صرفه یا به صلاح کشور باشد تصمیم میگیریم. درباره خرید کالا، وزارت کشاورزی ما و سایر بخشهایی که متولی امر هستند هر آنطور که تشخیص دهند، تصمیم میگیرند. هیچ محدودیتی وجود ندارد. مجوزهایی که درباره فروش نفت صادر شد، از دیروز اجرایی شده است. سایر موارد هم بهخصوص درباره هزینهکرد از داراییهای مسدود یا محدود شده هم همینگونه است.
وی ادامه داد: رئیس بانک مرکزی دیروز توضیح مفصلی دادند. مهم این است که اموال مسدودشده برای استفاده آزاد ایران، هر طور که تشخیص دهد برای تامین کالاهایی که مدنظر کشور است، در دسترس است.
بقایی درباره ادعای ونس معاون رئیسجمهور آمریکا مبنی بر اینکه هیات ایرانی جلسه مذاکرات را پس از تهدیدات ترامپ ترک نکرد، گفت: من همیشه قول دادم روایت نگویم، بلکه واقعیت را بگویم. جلسه میان ایران، آمریکا و دو میانجی از ساعت 3 عصر (به وقت محلی) شروع شد. حدود یک ساعت و نیم ادامه پیدا کرد و قرار شد با وقفه کوتاه نیم ساعته ادامه پیدا کند. در همین زمان با اظهارات موهن و تهدیدآمیز مقامات آمریکایی (رئیسجمهور آمریکا) مواجه شدیم. نشست چهارجانبه بعد از آن تشکیل نشد و بحثی که ادامه یافت، تبادل پیام از طریق میانجیها بود.
سخنگوی تیم مذاکرهکننده ایران گفت: ما پس از تصمیم به توقف مذاکرات به صورت چهارجانبه، تماس مستقیمی با طرف آمریکایی نداشتیم و البته برای دفاع از منافع ملی ایران و پیشرفت اهداف کشور از هر ابزاری استفاده میکنیم. مصلحت این بود که به تبادل پیام را ادامه دهیم و نتیجه آن را نیز شاهد بودید.
وی همچنین در پاسخ به سوال دیگری در ارتباط با زمان رفع تحریمها در مورد فروش نفت و مشتقات آن گفت: مجوز این موضوع روز گذشته توسط خزانهداری آمریکا صادر شد و از همان زمان صدور مجوز، این موضوع قابلیت اجرایی دارد.
بقایی در پاسخ به این سوال که که مقامات آمریکایی اذعان کردند که کشورهایی مانند اردن، کویت و... در حملات به ایران با آنها همکاری کردهاند، نظر ایران در این ارتباط چیست و آیا ما به دنبال دریافت غرامت از این کشورها به خاطر مشارکتشان در این تجاوز هستیم؟ خطاب به خبرنگار پرسش کننده خاطرنشان کرد: ما شواهد و ادله کافی داریم که اثبات کنیم که برخی از کشورهای منطقه از جمله کشورهایی که شما نام آن را بردید، متاسفانه در جریان این حملات نقش فعالانه داشته اند، ما از این موضوع نمیگذریم و حتما مطالبهگری و مستندسازی میکنیم.
وی ادامه داد: اینکه مقامات آمریکایی بر این موضوع صحه گذاشتهاند، مسئولیت این کشورها را چند برابر میکند، اقدام رژیم صهیونسیتی و آمریکا در حمله به ایران، اقدامی جنایتکارانه بود و هر طرفی که به نحوی به این اقدام جنایتکارانه کمک و مساعدت کرده، مسئولیت بینالمللی دارد و ما از هر فرصتی برای پیگیری این موضوع استفاده میکنیم.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی در ادامه و در پاسخ به سؤالی درباره نشست سوئیس و ادعای مقامات آمریکایی مبنی بر موافقت ایران با حضور بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی برای بازدید از تأسیساتی که مورد حمله قرار گرفته و اینکه آیا هیأت ایرانی با گروسی دیدار داشت؟ بیان کرد: خیر. ما نه دیداری با مدیرکل آژانس داشتیم و نه برنامهای برای بازرسی آژانس از تأسیسات هستهای آسیب دیده ایران ناشی از تجاوز نظامی آمریکا و اسرائیل داریم. در این خصوص هیچ شیوهنامهای وجود ندارد.
وی افزود: ما به عنوان عضو معاهده منع اشاعه و کشوری که متعهد به موافقتنامههای پادمان هستیم، روال جاری را ادامه خواهیم داد و فکر میکنم روال جاری هم بسیار روشن است.
بقائی در پاسخ به این سوال که آیا در مذاکرات درباره مسائل موشکی صحبتی شد و آیا اینکه قرار است بشود؟ گفت: مطلقا موضوع توانمندی دفاعی و موشکی، نه بخشی از گفتوگوهای ایران بوده و نه هیچگاه موضوع مذاکره خواهد بود.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به این سوال که وزیر خارجه قطر خبر از برگزاری نشست ایران با کشورهای منطقه در آینده داده است، نظر تهران در این ارتباط چیست ؟ خاطر نشان کرد: ما همواره بر این موضوع تاکید کردهایم که امنیت در منطقه باید توسط کشورهای منطقه تامین میشود و توسط کشورهای منطقه، سازوکاری در این زمینه ایجاد شود ما به این اصل پایبند هستیم و ما خودمان نیز قبلاً پیشنهاد این گفتگوها را داده بودیم.
وی تاکید کرد: ما از هر ابتکاری که در راستای تامین امنیت دسته جمعی در منطقه بدون مداخله حضور نیروهای نظامی بیگانه باشد، استقبال میکنیم آماده هستیم با کشورهای منطقه در مورد آن گفتگو کنیم.
بقایی در واکنش به مواضع اخیر فرانسه مبنی بر اینکه بدون موافقت پاریس امکان لغو تحریمهای سازمان ملل علیه ایران وجود ندارد با توجه به اینکه فرانسه عضو دائم شورای امنیت است و در این زمینه نقش آفرین است، با اشاره به بیتی از مولانا گفت: گفت آری لاف میزن، لاف لاف / در غریبی بس توان گفتن گزاف.
وی افزود: این حرفها لاف در غریبی و آواز در بازار مسگری است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با بیان اینکه «برخی کشورهای اروپایی متأسفانه عادت کردهاند از یک سو خود را از روندهای بینالمللی به حاشیه برانند و از سوی دیگر درصدد تخریب و کارشکنی در هر روندی برآیند»، تصریح کرد: فکر نمیکنم این رویکردها و رفتارها زیبنده کشوری مانند فرانسه باشد. فرانسه اگر تمایل دارد به عنوان کشوری مسئولیتپذیر و دارای جایگاه در عرصه بینالمللی شناخته شود، باید در رویکردهای خود تجدیدنظر کند و به جای چنین اظهاراتی، رویکردی منطقی در قبال تحولات منطقه ما در پیش بگیرد.
بقایی همچنین با انتقاد از عملکرد کشورهای اروپایی در یک سال اخیر گفت: متأسفانه کشورهای اروپایی به همان ارزشهایی که خود را مدعی انحصاری آن میدانستند؛ از جمله حاکمیت قانون، احترام به حقوق بینالملل، اصول منشور ملل متحد و حقوق بشر، پشت پا زدهاند.
سخنگوی دستگاه دیپلماسی درباره روند آزادسازی داراییهای بلوکهشده ایران گفت: مهم این است که به این داراییها دسترسی داشته باشیم. اینکه جزئیات آن چگونه خواهد بود، برعهده آمریکاست. شما باید متن یادداشت تفاهم را در نظر داشته باشید. آن چیزی که به ما مرتبط است، ایفای تعهد توسط طرف مقابل است.
بقایی درباره خروج خبرنگاران از سالن محل مذاکرات که گویی پیش شرط تهران برای حضور در این نشست بوده که بدون حضور خبرنگاران جلسه برگزار شود؟ گفت: ما برای کار رسانهای و تبلیغاتی به سوئیس نرفته بودیم و هدف ما مشخص بود؛ برای مطالبهگری از طرف مقابل و پیگیری مطالبات بود، هر آن چیزی که این اصل و هدف اصلی را به نوعی تحت الشعاع قرار بگیرد، ضرورتی در مورد آن وجود ندارد و احساس کردیم نیازی به چنان برنامههای رسانهای نیست.
وی درباره نظرسنجی جدید در آمریکا که سه چهارم مردم این کشور خواستار پایان جنگ با ایران هستند، گفت: این جنگ تحمیلی است که آمریکا و رژیم صهیونیستی بر ایران و منطقه تحمیل کردند. همچنین این جنگ هزینه گزافی بر آمریکاییها و منطقه و کشور ما داشته است. اینکه مردم آمریکا خواستار پایان این جنگ غیرقانونی و جنایتکارانه باشند و از اقدامات دولتمردان خود در تحمیل این جنگ حمایت نکنند، کاملا طبیعی است. نه فقط مردم آمریکا، بلکه کل دنیا مخالفت خود را با اقدامات آمریکا بر تحمیل جنگها اعلام کرده است.
بقایی درباره طرح موضوع هستهای در گفتوگوهای سوئیس گفت: موضوع هستهای در کنار رفع تحریمها، بر اساس یادداشت تفاهم قرار است و در بازه ۶۰ روزه درباره آنها صحبت شود. متن یادداشت تفاهم در این خصوص صراحت دارد؛ آغاز مذاکره درباره این دو موضوع منوط به اجرای بندهای مشخصی است. ما در تلاش هستیم که همه این بندها به عنوان پیشزمینههای شروع مذاکرات محقق شود. برخی از موارد محقق شده و برخی در حال اجراست. اما در سوئیس غیر از بیان کلی مواضع از طرف آمریکاییها، ما هیچ گفتوگوی جزئی درباره موضوع هستهای نداشتیم. آنها مواضع خود را بیان کردند و ما هم پاسخ مقتضی دادیم. درباره تحریمها نیز همچنین بود؛ موارد را به صورت بسیار کلی مطرح کردند. برای شروع مذاکرات در خصوص این دو موضوع، باید ببینیم وضعیت طبق یادداشت تفاهم به چه سمت و سویی میرود.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به این سوال که به نظر میرسد تعداد زیادی از مردم افغانستان تمایل داشته باشند که در مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب حضور پیدا کنند در همین چهارچوب وزارت خارجه و سفارت ایران در افغانستان چه تدابیری در این زمینه اندیشیدهاند؟ گفت: حتما انتظار داریم که تعداد زیاد از مردم افغانستان در این مراسم تاریخی شرکت کنند و در همین چهارچوب تدابیر لازم از سوی سفارت ایران در کابل و کنسولگریهای ایران در افغانستان اتخاذ شده است و ما از انجام هر اقدامی برای تسهیل این موضوع دریغ نمیکنیم.
وی در ادامه این نشست، در پاسخ به این سوال که اگر رژیم صهیونیستی به حملات به لبنان ادامه دهد، آیا ما مکانیسم عملی و روشنی برای اینکه دیپلماسی به پایان نرسد، داریم؟ گفت: ما با رویکردی مسئولانه از تمام ابزارها برای ایفای تعهدات طرفین استفاده کردیم. طرف ما بر اساس یادداشت تفاهم، دولت آمریکاست. ما بر اصل «تعهد در برابر تعهد» تاکید داریم. اگر طرف مقابل به تعهدات خود عمل نکند، نباید انتظار داشته باشد ایران یکسویه به ایفای تعهدات خود ادامه دهد. ضمن اینکه این سازوکاری که در سوئیس (درباره لبنان) ایجاد شد، امیدواریم گام موثری برای اجرای بند یک تفاهم باشد.
بقایی در پاسخ به سوالی درباره برداشته شدن تحریمها علیه ایران گفت: آنچه دیروز صادر شد، مجوز لازم برای فروش نفت ایران، محصولات پتروشیمی و مشتقات نفتی همراه با همه لوازم کار است. این بدان معناست که مسائل بیمهای، حمل و نقل و بانکی باید در ضمن این مجوز رعایت شود. درباره سایر تحریمها، یکی از تعهدات آمریکا طبق یادداشت تفاهم است، قرار است در بازه زمانی ۶۰ روزه صحبت کنیم. تعهد آمریکا درباره رفع همه تحریمها، اعم از ثانویه و اولیه و تحریمهایی که در سطح سازمانهای بینالمللی علیه ایران وضع شده، روشن است. این موضوع قاعدتا باید در روزهای پیش رو مورد بحث قرار گیرد و امیدواریم که به نتیجه برسد.
این دیپلمات ارشد ایرانی در پاسخ به سؤال خبرنگار " رکنا " مبنی بر اینکه با توجه به تفاهمات و مذاکرات اخیر در سوئیس و رفع تحریمهای نفتی پس از حدود هشت سال(۲۰۱۸)، آیا درباره مرحله بعدی اجرای توافقات نیز تصمیم یا برنامه مشخصی میان طرفین وجود دارد و قرار است در مرحله بعدی چه اقدامی انجام شود؟ گفت: ما همزمان همه بندها را مدنظر داریم و به این شکل نیست که مرحله بندی کنیم. البته برخی از بندها شامل بندهای یک، 4،5 ،10 و 11 بندهای بسیار مهم است.
سخنگوی وزارت خارجه در پاسخ به سوال یک رسانه چینی در ارتباط با اخبار منتشر شده مبنی بر سفر قالیباف به چین گفت: قرار است آقای قالیباف به چین سفر کند اما درباره زمان آن حتما روابط عمومی مجلس اعلام نظر خواهد کرد.
وی در پاسخ به این سوال که با توجه به تحولات اخیر در مذاکرات، «اصلیترین نگرانی» ایران چیست؟ گفت: دغدغه ایران حفظ و حقوق منافع ملی مردم ایران است. در این زمینه هیچ ابهامی وجود ندارد که ایران از مجرای دیپلماسی به دنبال تامین چه حقوق و منافعی است.
سخنگوی وزارت خارجه همچنین در پاسخ به سوالی در ارتباط با آینده روابط ایران با امارات با توجه به اینکه این کشور بر اساس شواهد و مدارک به آمریکا و رژیم صهیونیستی در حملات با ایران همکاری و مساعدت داشته است؟ خاطرنشان کرد: حتماً آینده منطقه و روابط با کشورهای منطقه نمیتواند بدون تاثیرپذیری از تحولات چند ماه اخیر باشد، ما از ناحیه رفتارهای نامناسب برخی از کشورهای منطقه و همراهی آنها با متجاوزان آمریکایی و اسرائیلی آسیبهای زیادی متحمل شدیم و این موضوع که در حافظه جمعی ایرانیان باقی میماند و انتظار داریم کشورهایی که در جریان این جنگ با آمریکا و رژیم اسرائیل همکاری و مشارکت کردهاند از هر فرصتی برای جبران این امر و و اتفاقاتی که افتاده استفاده کنند.
بقایی خاطرنشان کرد: ما اصرار داریم که که روابط بین کشورهای منطقه باید بر اساس احترام متقابل و حسن همجواری باشد، ولی از دیگر سو تجربه تلخ تجاوز آمریکا و اسرائیل به ایران و همراهی برخی از کشورهای منطقه با این تجاوزات را نمیتوانیم فراموش کنیم و حتماً مدنظر است.
وی در پاسخ به این سوال که آیا برنامه زمانبندی و کارگروهی برای روند آزادسازی داراییهای ایران وجود دارد؟ گفت: ما کارگروهی درباره نظارت بر اجرای تعهدات طرفین داریم اما درباره موضوع خاص آزادسازی اموال ایران، ما باید بتوانیم دسترسی آزادانه به این داراییها داشته باشیم، به نحوی که بانک مرکزی ما بتواند برای خرید کالاهایی که مدنظر است، هزینه کند.
سخنگوی تیم مذاکره کننده ایران درخصوص نقش عمان در مدیریت تنگه هرمز و سفر اخیر قالیباف و عراقچی به این کشور حاشیه خلیج فارس گفت: ایران و عمان دو دولت ساحلی تنگه هرمز هستند و برای اطمینان از تردد ایمن کشتیها از این تنگه باید هماهنگیها بین دو طرف صورت بگیرد. گفتوگوها و هماهنگیهایی در حال انجام است. در جریان سفر آقای قالیباف به مسقط هم این موضوع مورد بررسی قرار گرفت.
بقایی در ادامه این نشست خبری در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه ما در برابر امتیازاتی که از آمریکا گرفتهایم چه تعهداتی به آنها دادهایم، خطاب به خبرنگار پرسشکننده تاکید کرد: این نکته را همیشه در نظر داشته باشیم که ما امتیازی از آمریکا دریافت نکردیم و موفق شدیم بخشی از حقوق تضییع شده ایران را باز پس بگیریم. وقتی از اموال مسدود شده یا محدود شده ایران صحبت میکنیم، از امتیاز صحبت نمیکنیم. این اموال متعلق به مردم ایران بوده است. در مورد موضوعات مرتبط با لغو محاصره دریایی آمریکا هم این یک اقدام غیرقانونی بود که از طرف آمریکا تحمیل شده بود.
وی درباره خروج نظامیان آمریکایی از منطقه طبق یادداشت تفاهم گفت: دو تعهد مشخص در متن یادداشت تفاهم وجود دارد. یکی اینکه تا ۳۰ روز پس از توافق نهایی، نیروهای نظامی آمریکا باید از منطقه پیرامونی ایران خارج شوند. این گزاره که در بند ۴ یادداشت تفاهم درج شده، باید در حین گفتوگوها، درباره جزئیات آن بحث شود. تعهد دیگر که آمریکا پذیرفته، این است که در بازه زمانی مذاکرات به هیچ عنوان به نیروهای نظامی موجود در منطقه اضافه نکند. ما در هر دو موضوع با دقت رصد و برای اجرا پیگیری میکنیم و درباره بند ۴ باید قاعدتا در حین گفتوگوها و مذاکرات آینده به جمعبندی برسیم.
