این روزها در فضای مجازی و کانالهای موسیقی، قطعهای با عنوان «نفسم نیست» با صدای معین، خواننده نامدار ایرانی، منتشر شده که توجه بسیاری از مخاطبان را به خود جلب کرده است. اما نکته مهم این است که این قطعه در اصل اثری از معین نیست و با استفاده از فناوری هوش مصنوعی و شبیهسازی صدای او تولید شده است.
فناوری بازسازی صدا با هوش مصنوعی به این صورت عمل میکند که با آموزش مدلهای یادگیری عمیق بر روی نمونههای صوتی یک خواننده، امکان تولید قطعات جدید با همان صدا فراهم میشود. در این روش، هوش مصنوعی نه تنها تُن صدا، بلکه لحن، نفسگیری و حتی احساسات موجود در اجرا را نیز شبیهسازی میکند.
این تکنولوژی که در سالهای اخیر پیشرفت چشمگیری داشته، ابزاری قدرتمند برای بازآفرینی صدای هنرمندان محسوب میشود. با این حال، تشخیص آثار اصلی از نسخههای بازسازیشده گاهی دشوار است و مخاطبان را سردرگم میکند. برخی نشانهها مانند کیفیت غیرطبیعی صدا، نبود تنفسهای طبیعی یا جزئیات میکروسکوپی اجرا، میتواند به تشخیص این آثار کمک کند، اما در بسیاری از موارد، تفاوتها آنقدر ظریف است که گوش انسان قادر به تشخیص آن نیست.
معین با نام اصلی «نصرالله معین نجفآبادی»، متولد ۱۳۳۰ در نجفآباد اصفهان، از خوانندگان مطرح موسیقی پاپ و کلاسیک ایرانی است. از آثار ماندگار او میتوان به «یکی را دوست میدارم»، «صبحت بخیر عزیزم»، «دلم تنگته» و «باتو بودن آرزومه» اشاره کرد. قطعه «نفسم نیست» اما در کارنامه رسمی این هنرمند وجود ندارد و نسخه منتشرشده، حاصل دستکاری هوش مصنوعی است.
با توجه به گسترش این فناوری، کارشناسان توصیه میکنند مخاطبان پیش از دریافت هر اثری، به منبع انتشار آن توجه کنند و از کانالهای معتبر برای دسترسی به آثار هنرمندان استفاده کنند.
