خبرگزاری مهر، گروه استانها: امیرالمؤمنین، حضرت علی (ع)، شخصیتی است که عظمت و جایگاهش فراتر از زمان و مکان، در تار و پود تاریخ ادیان تنیده شده است. نه تنها در اسلام، بلکه در کتب آسمانی پیش از اسلام نیز نشانههایی از مقام شامخ آن حضرت به چشم میخورد. این حقیقت، گواه بر نقش محوری و بیبدیل ایشان در طرح الهی برای هدایت بشر است.
روایات متعددی در منابع اسلامی وجود دارد که بر مکتوب بودن ولایت امیرالمؤمنین (ع) در جمیع صحف انبیای گذشته تأکید دارند. این امر نشان میدهد که شناخت و پذیرش امامت ایشان، پیش از ظهور اسلام نیز، بخشی از پیمان الهی با پیامبران بوده است. هیچ پیامبری به رسالت مبعوث نشد مگر آنکه به نبوت پیامبر اسلام (ص) و ولایت علی بن ابیطالب (ع) اقرار نمود؛ گواهی بر این که رسالت ایشان، حلقه وصل و اکمال رسالتهای پیشین بوده است.
جایگاه بیبدیل امیرالمؤمنین(ع) در کتب همه انبیا
حجتالاسلام محمدعلی لطفی یزدی، کارشناس دینی، معاون علمی مرکز تخصصی امامت و استاد حوزه علمیه در گفتگو با خبرنگار مهر در سخنانی به تبیین شأن و منزلت امیرالمؤمنین حضرت علی(ع) پرداخت و اظهار کرد: در روایات آمده است که ولایت امیرالمؤمنین(ع) «مکتوب فی جمیع صحف الانبیا» بوده و در کتابهای همه پیامبران الهی ذکر شده است.
کارشناس دینی، معاون علمی مرکز تخصصی امامت و استاد حوزه علمیه افزود: همچنین در روایات نقل شده است که هیچ پیامبری برای انجام رسالت الهی مبعوث نشد، مگر با اقرار به نبوت پیامبر اسلام حضرت محمد(ص) و ولایت علی بن ابیطالب(ع).
وی با اشاره به سخنان امام حسن مجتبی(ع) پس از شهادت امیرالمؤمنین(ع) گفت: امام حسن(ع) در جمع مردم فرمودند شما شخصیتی را از دست دادید که نه پیشینیان در تقوا و عظمت بر او سبقت گرفتند و نه آیندگان میتوانند به جایگاه او برسند.
لطفی یزدی همچنین به نقل تاریخی درباره واکنش معاویه به خبر شهادت امام علی(ع) اشاره کرد و گفت: نقل شده است هنگامی که خبر شهادت امیرالمؤمنین(ع) به معاویه رسید، او نیز به عظمت و بینظیر بودن شخصیت آن حضرت اذعان کرد.
کارشناس دینی، معاون علمی مرکز تخصصی امامت و استاد حوزه علمیه در ادامه به واقعه جنگ احد در سال سوم هجری قمری اشاره کرد و گفت: طبق گزارشی که در منابع تاریخی از جمله تاریخ طبری نقل شده است، در جریان جنگ احد زمانی که امیرالمؤمنین(ع) از پیامبر اسلام(ص) دفاع میکرد و دشمن را عقب میراند، جبرئیل به پیامبر(ص) عرض کرد: «ای رسول خدا، ببین علی چگونه برای تو میجنگد و جانفشانی میکند.»
وی ادامه داد: پیامبر اکرم(ص) در پاسخ فرمودند: «علی از من است و من از علی هستم» و در ادامه جبرئیل نیز اظهار داشت که او نیز همراه و در کنار آن دو است.
مظلومیت علی(ع) هنوز غبارروبی نشده است
فاطمه رستگار مقدم، کارشناس دینی و استاد حوزه علمیه در گفتگو با خبرنگار مهر در سخنانی به بیان برخی ویژگیها و ابعاد شخصیتی امیرالمؤمنین علی(ع) پرداخت و اظهار کرد: اگر بخواهیم درباره شخصیت امیرالمؤمنین سخن بگوییم، میتوان از هدایتهای نجاتبخش ایشان، نقش تحولآفرین سخنان، نامهها، نصایح و حکمتهای حضرت یاد کرد؛ که دریایی از علم و معرفت را در خود جای داده است.
کارشناس دینی و استاد حوزه علمیه با اشاره به مظلومیت امام علی(ع) افزود: امیرالمؤمنین از نخستین مظلومان تاریخ اسلام به شمار میروند. که در منابعی همچون «عیون اخبار الرضا» و «بحارالانوار» نقل شده است که پیامبر اکرم(ص) به امیرالمؤمنین فرمودند: «یا علی، تو پس از من مظلوم خواهی بود» و همچنین فرمودند: « یَا عَلِیُّ، أنْتَ الْمَهْجُورُ».
وی با بیان اینکه یکی از آفات مهم در زندگی انسان «غفلت» است، گفت: قرآن کریم بارها انسانها را به یادآوری نعمتهای الهی و پیمانی که با خدا بستهاند فرا میخواند. انسان گاه نعمتها و وظایف الهی خود را فراموش میکند و راه درمان این غفلت، یادآوری مستمر است.
رستگار مقدم افزود: این یادآوری تنها به یاد خدا و معاد محدود نمیشود، بلکه طبق آیه صادقین شامل همراهی و یاداوری راهنمایان الهی نیز هست؛ همان معصومانی که خداوند آنها را برای هدایت انسانها قرار داده است. بر اساس آیات قرآن از جمله «اطیعوا الله و اطیعوا الرسول و اولی الامر منکم»، انسانها موظفاند نه تنها نسبت به این پیشوایان شناخت و معرفت پیدا کنند و محبت و ولایت آن هارا داشته باشند بلکه باید از تعالیم آنان پیروی نمایند و همواره با آن ها معیت داشته باشند.
کارشناس دینی و استاد حوزه علمیه تأکید کرد: یکی از وظایف مهم ما در قبال این مظلومیت آن است که یاد و نام ایشان را زنده نگه داریم و از غفلت نسبت به امامان معصوم پرهیز کنیم؛ زیرا غفلت از امامان در حقیقت غفلت از هدایت الهی و وظایف دینی است.
وی ادامه داد: هرکس به اندازه توان خود باید در معرفی فضائل امیرالمؤمنین تلاش کند؛ خطیبان و سخنرانان با بیان فضائل حضرت، نویسندگان با نگارش آثار و اهل قلم با انتشار مطالب درباره سیره و شخصیت آن امام میتوانند در این مسیر گام بردارند.
رستگار مقدم افزود: یادآوری و مطالعه سیره معصومین میتواند انسان را از بسیاری از انحرافات اعتقادی و اخلاقی حفظ کند و مسیر هدایت را برای او روشن سازد.
کارشناس دینی و استاد حوزه علمیه یکی از مهمترین ابعاد زندگی امیرالمؤمنین را احیا سنت نبوی مخصوصا در عدالت دانست و گفت: عدالت علوی از برجستهترین ویژگیهای شخصیتی آن حضرت است و شاهد این مطلب قصه برادرش عقیل است.از دیگر ویژگی های او أشْجَعُ النَّاسِ بَعدَ رَسُولِ الله است که تاریخ، کُشتن مرحب و فتح خیبر، و کشته شدن عمرو بن عبدود و پیروزی جنگ احزاب را به نام او ثبت کرده.
وی با اشاره به گذر سریع فرصتهای زندگی گفت: در روایات آمده است که فرصتها به سرعت از دست میروند ؛ بنابراین باید از فرصتها برای شناخت و معرفی شخصیت امیرالمؤمنین بهره برد.
رستگار مقدم در ادامه به تلاشهای علما و اندیشمندان در معرفی شخصیت امام علی(ع) اشاره کرد و گفت: شخصیتهایی همچون علامه امینی، میرحامد حسین، علامه حلی، شیخ مفید و بسیاری از محققان بزرگ در طول تاریخ آثار ارزشمندی درباره نشان دادن عظمت و مظلومیت امیرالمؤمنین نگاشتهاند که مطالعه آنها میتواند در شناخت بهتر شخصیت حضرت بسیار مؤثر باشد.
کارشناس دینی و استاد حوزه علمیه با اشاره به عظمت شخصیت امیرالمومنین اظهار کرد:آن حضرت در همۀ ابعاد زندگی سخن برای گفتن دارند او در هر بُعدی بهترین برنامهها را ارائه نموده و بهترین درسها را به بشریت آموخته است؛ به گونهای که پس از گذشت قرنها، اندیشمندان همچنان در برابر عظمت شخصیت ایشان شگفتزده میشوند.
وی ابراز امیدواری کرد که ان شاالله با ظهور حضرت بقیةالله الاعظم(عج)، جهان بیش از پیش با معارف اهلبیت(ع) و فضائل امیرالمؤمنین آشنا شود.
لزوم الگوگیری از شجاعت، ایمان و انفاق امیرالمؤمنین(ع)
سمانه سادات میرمحمدی، مربی مرکز بنیاد مهدویت خراسان رضوی در گفتگو با خبرنگار مهر درباره فضایل امیرالمؤمنین علی(ع) و کاربرد آن در زندگی امروز اظهار کرد: اگر بخواهیم از فضایل حضرت علی(ع) سخن بگوییم، بیتردید شجاعت، فداکاری و از خودگذشتگی ایشان نخستین ویژگیهایی است که باید به آن اشاره کرد؛ فضیلتی که قرآن و روایات متعددی بر آن دلالت دارد. همانگونه که در ماجرای لیلهالمبیت، آن حضرت برای حفظ جان پیامبر اکرم(ص) در بستر ایشان خوابیدند تا جان یامبر از خطر مشرکان حفظ شود؛ عملی که نشانه اوج ایثار و فداکاری بود و هیچکس جز او حاضر به انجام آن نمیشد.
مربی مرکز بنیاد مهدویت خراسان رضوی افزود: در جنگهای متعدد اسلام ازجمله احد و خیبر نیز شجاعت بینظیر ایشان زبانزد شد تا جایی که ندایی در میان میدان طنین افکند مبنی بر «علی سیفالله ذوالفقار». لقب «حیدر کرار» نیز اشاره به همین روحیه همیشگیِ حمله، ایمان و شجاعت دارد.
به گفته وی، این ویژگی باید برای ما در شرایط کنونی درسآموز باشد تا با فداکاری و ازخودگذشتگی در راه دین، رهبر و میهن خود گام برداریم.
میرمحمدی با اشاره به فضیلت دیگر امیرالمؤمنین(ع)، انفاق و کمک به همنوع را از مهمترین صفات آن حضرت دانست و اظهار کرد: طبق آیه ۲۰۷ سوره بقره درباره انفاق در شب و روز، نهان و آشکار، مفسران این آیه را درباره حضرت علی(ع) میدانند. همچنین در آیات ۸ و ۹ سوره انسان، نیکوکارانی معرفی میشوند که با وجود نیاز، غذای خود را به خاطر خدا به مسکین، یتیم و اسیر میدهند.
مربی مرکز بنیاد مهدویت خراسان رضوی با اشاره به شرایط اقتصادی موجود تأکید کرد: هر یک از ما میتوانیم با الهام از سیره علی(ع)، در حد توان خود به یاری نیازمندان بشتابیم؛ چه با بخشش اجارهبها، چه با تدارک بستههای غذایی یا حمایتهای مالی از خانوادههای آسیبپذیر. این روحیه همدلی موجب میشود دغدغه جامعه تنها دفاع از میهن باشد و گرفتاریهای مالی بر دوش مردم سنگینی نکند.
وی افزود: از دیگر ویژگیهای بارز حضرت امیرالمؤمنین(ع)، صبر و بردباری است؛ آنگاه که پس از واقعه سقیفه، حق مسلم خلافت ایشان نادیده گرفته شد اما برای حفظ وحدت مسلمانان و جلوگیری از تفرقه در امت نوپای اسلام، بیستوپنج سال صبر و سکوت اختیار کردند. ایشان با وجود قدرت، از آن استفاده نکرد تا مصالح از این حفظ شود.
میرمحمدی خاطرنشان کرد: امروز نیز باید با الهام از این سیره، در برابر سختیها و مشکلات کشور، صبور و استوار باشیم و یقین داشته باشیم که «إِنَّ مَعَ الْعُسْرِ یُسْرًا»؛ یاری الهی پس از صبر حاصل میشود.
مربی مرکز بنیاد مهدویت خراسان رضوی با بیان اینکه هدایت مخالفان نیز از وظایف حضرت علی(ع) بود، گفت: همانطور که ایشان حتی در برابر خوارج و دیگر مخالفان خود با حلم و گفتوگو رفتار میکرد و برای هدایت آنان کوتاهی نمینمود، ما نیز در این دوران باید با عمل به جهاد تبیین، با روشنگری و آگاهیبخشی، قشر خاکستری جامعه را از فریب رسانههای دشمن نجات دهیم.
وی افزود: بسیاری از افراد آگاهانه در مسیر انحراف قرار نگرفتهاند بلکه ناآگاهانه دچار شبهه شدهاند؛ بنابراین هرکدام از ما باید در جمعهای کوچک و دوستانه با بیان ساده حقایق، به بیدارسازی فکری و فرهنگی آنان کمک کنیم تا خودشان با تفکر و تعقل، راه حق را بیابند.
میرمحمدی ادامه داد: وظیفه منِ مربی، انتقال پیام و تلاش برای آگاهیبخشی است و نتیجه هدایت به اراده خداوند و امام زمان(عج) واگذار میشود. با توکل بر خدا و توسل به ائمه اطهار(ع)، قطعاً سخن و رفتار ما تأثیرگذار خواهد بود و جهاد تبیین ثمر خواهد داد.
مربی مرکز بنیاد مهدویت خراسان رضوی ایمان قوی را نخستین و برجستهترین ویژگی حضرت علی(ع) عنوان کرد و گفت: ایمان واقعی، باور قلبی به اراده و قدرت مطلق خداوند است و چنین ایمانی آرامش قلبی میآورد. امروز که جهان شاهد جنگ رسانهای و روانی دشمنان است، این ایمان ما را استوار میسازد تا فریب قدرتنمایی پوشالی آنان را نخوریم. همانگونه که در سخنان و شعارهای مردم «حیدر حیدر» طنینانداز است، این بهمعنای تأسی از ایمان و اقتدار علوی است.
وی تأکید کرد: ملت ایران با الهام از سیره امیرالمؤمنین(ع)، با توکل بر خدا و توسل به اهلبیت(ع) بهویژه امام زمان(عج)، در این نبرد حق علیه باطل پیروز خواهد بود. همانطور که حضرت علی(ع) نماد ایمان و شجاعت بود، امروز نیز پیروان آن حضرت با همان روحیه الهی، زمینهساز پیروزی جبهه حق بر باطل خواهند شد.
مقام شامخ امیرالمؤمنین، حضرت علی (ع)، فراتر از آن است که در چند پاراگراف بگنجد. مظلومیت ایشان، که از همان دوران رسالت آغاز شد و تا پس از شهادتشان ادامه یافت، نباید باعث غفلت ما از شناخت و معرفی فضائل بیکران ایشان شود. یاد و نام آن حضرت، چراغ هدایتی است که میتواند انسان را از انحرافات فکری و اخلاقی مصون دارد و مسیر کمال را روشن سازد.
بیشک، عدالت علوی، شجاعت بیمانند، علم لدنی و حکمت بیانتها، تنها بخشی از دریای فضائل آن حضرت است. تلاش عالمان و اندیشمندان در طول تاریخ برای معرفی سیره و شخصیت ایشان، گواه بر عظمت این امام همام است. امید است که با ظهور حضرت بقیةالله الاعظم (عج)، جهان بیش از پیش با معارف اهلبیت (ع) و فضائل امیرالمؤمنین (ع) آشنا شود و راه و رسم ایشان، چراغ راه هدایت همگان گردد.
