به گزارش خبرنگار ایرنا، سیدمحمدجواد حسینی روز دوشنبه در نشست گفتوگو محور با مراکز مثبت زندگی استان گلستان، با اشاره به پیچیدگی مسائل بهزیستی، اظهار کرد: حل مساله مددجویان بهزیستی بسیار سادهتر از ورود به موضوعات امنیتی و نظامی است و تجربه ۸ سال دفاع مقدس و شرایط سخت پس از آن، ثابت کرده که مردم ایران همواره در میدان حاضر بودهاند.
وی ادامه به تعریف دقیق «داوطلب» در ساختار بهزیستی پرداخت و آن را «خدمت افراد حقیقی بدون چشمداشت مالی و به صورت متبرانه» دانست و خاطرنشان کرد: ما در بهزیستی سه سطح کمک داریم؛ نخست کمکهای نقدی از طریق حساب مشارکتها و موسسات خیریه، دوم کمکهای غیرنقدی مانند گوشت قربانی، برنج و کالاهای اساسی، و سوم خدمات داوطلبانه که منظور خدمت تخصصی افراد حقیقی است؛ فرقی نمیکند یک پزشک متخصص باشد یا فردی که الفبا و درس اول را به مددجو آموزش میدهد، مهم این است که این خدمت بدون انتظار دستمزد ارائه شود.
رییس مرکز مشارکتهای مردمی سازمان بهزیستی با انتقاد از ضعف اطلاعرسانی در نظام مسائل جامعه هدف، تصریح کرد: متاسفانه آنطور که باید و شاید، نظام مسائل مددجویان ما، از جمله پروندههای مربوط به دو معلول به بالا، موضوع اشتغال و مسکن، به مردم اطلاعرسانی نشده است. به همین دلیل شبکه داوطلبان را راهاندازی کردیم؛ نه اینکه من به عنوان متولی بخواهم کاری کنم، بلکه میخواهیم از مردم کمک بگیریم، زیرا معتقدیم درصد بسیار زیادی از ظرفیتهای مردمی هنوز فعال نشده است.
حسینی با اشاره به چالش قانونی در این حوزه گفت: علیرغم این که موضوع داوطلبی در قانون تشکیل بهزیستی آمده، اما قانون جامعی نداشتیم. برای حل این چالش، «حلقه میانی» موسسه عامل را تعریف کردیم. موسسه عامل طبق قوانین، مجوز دارد رابط بین ما و شما باشد. وظیفه مراکز مثبت زندگی در این میان، احساس نیاز مددجو و اولویتبندی آن نیاز است.
وی با تشریح مدل عملیاتی شبکه داوطلبان، تصریح کرد: در یک سو بانک نیازهای جامعه هدف (شامل حوزه سلامت، اجتماعی و مددکاری) قرار دارد و در سوی دیگر بانک توانمندیها و ظرفیتهای مردمی (همان اقیانوس بیانتهای مردم). شبکه داوطلبان، نقطه اتصال این دو بانک است. به عنوان مثال، اگر مددجویی در شهرستان گنبدکاووس نیاز به فیزیوتراپی داشته باشد و یک فیزیوتراپیست در همان شهرستان آماده باشد دوشنبهها به صورت رایگان خدمت دهد، وظیفه مرکز مثبت زندگی شناسایی این نیاز و وظیفه شبکه داوطلبان، اتصال این نیاز به آن توانمندی است.
حسینی با بیان این که کار با جامعه هدف بهزیستی بسیار دشوار و تخصصی است، گفت: موضوعی مثل «فیکس کردن» معلول شدید به تخت برای جلوگیری از آسیب به خود یا دیگران، کاری بسیار پیچیده و سخت است. همکاران ما در هلالاحمر ممکن است با یک دوره دو ماهه، امداد بلایا را فرا بگیرند، اما کار با معلول ذهنی یا نگهداری شبانهروزی یک کودک بیسرپرست تا زمان بلوغ، تخصصی منحصر به فرد میخواهد.
وی با تاکید بر «هویتسازی» برای داوطلبان به عنوان یکی از راهکارهای استمرار و نگهداشت آنها، یادآور شد: داوطلب بدون چشمداشت کار میکند، اما در ته دلش انتظار دیده شدن دارد. باید برای او هویت تعریف کنیم. همانطور که هلالاحمر دارای کاور و نشان است، داوطلب بهزیستی نیز باید بداند در چه رسته خدمتی است، چه اعتباری دارد، چگونه از او تقدیر میشود. موضوع انگیزه، اطلاعرسانی و تبلیغات از پیشفرضهای درست این طرح است.
رییس مرکز مشارکتهای مردمی بهزیستی در پاسخ به دغدغه بهرهمندی از ظرفیت دستگاههای دیگر، گفت: آموزش و پرورش، فنی و حرفهای و سایر دستگاههای خدماتی در سطح شهرستانها میتوانند به شبکه داوطلبان بپیوندند. همچنین ظرفیت قانونی «شورای مشارکت» در سطح استان و شهرستان با مدیریت فرماندار و استاندار میتواند کمک بزرگی برای جذب و ساماندهی داوطلبان باشد.
حسینی با اشاره به طرحهای تشویقی برای مراکز مثبت زندگی، تصریح کرد: از ۲۵۰۰ مرکز مثبت زندگی در کشور، ۲۳۰۰ مرکز مشارکت نقدی ندارند. ما برای حل این مشکل، پویش «بنای مهربانی» را از عید قربان تا غدیر طراحی کردهایم. مراکزی که در جلب مشارکتهای نقدی موفق عمل کنند، میتوانند بر اساس فرمول تعریف شده، حقالزحمه دریافت کنند.
وی همچنین از تلاش برای صفر کردن پروندههای معوق تا پایان تابستان و افزایش ۷۰ درصدی واگذاری خدمات تخصصی به بخش غیردولتی خبر داد و گفت: اگر مشکل خاصی پیش نیاید، با سقف ۶۰۰ هزار پرونده، تا پایان تابستان اورژانس اجتماعی و پروندهها را به صفر میرسانیم.
ضرورت بومیسازی داوطلبان در مناطق صعبالعبور گلستان
مدیرکل بهزیستی گلستان با تاکید بر لزوم تغییر رویکرد از «مردم به دنبال خدمت» به «خدمت به دنبال مردم»، محلیسازی فعالیتهای داوطلبانه، آموزشمحوری و تقویت سرمایههای اجتماعی در مناطق دورافتاده و با تنوع قومیتی را چهار محور کلیدی برای کاهش شکاف بین منابع بهزیستی و مطالبات جامعه هدف برشمرد.
قدسیه آبشناس در این نشست با اشاره به ویژگیهای جمعیتی و جغرافیایی این استان اظهار داشت: تنوع قومیتی و تفاوتهای فرهنگی در نقاط مختلف استان، گاه مانعی برای بیان آسیبها از سوی مردم شده است؛ بنابراین بهترین راهکار، بومیسازی و محلیسازی فعالیت داوطلبان است.
وی افزود: اگر داوطلبان از جنس، زبان و فرهنگ همان منطقه انتخاب شوند، اعتمادسازی تسهیل شده و اقشار آسیبپذیر راحتتر ارتباط برقرار میکنند و اینگونه «خدمت به سراغ مردم میرود، نه مردم به دنبال خدمت».
مدیرکل بهزیستی گلستان، جبران شکاف عمیق بین منابع موجود بهزیستی و مطالبات جامعه هدف را از دیگر ضرورتهای جدی دانست و تصریح کرد: داوطلبان میتوانند بسیاری از خدمات غیرنقدی همچون مراقبت در منزل، آموزش مهارتهای زندگی، همراهی عاطفی و مشاوره روانی را تکمیل کنند.
آبشناس با اشاره به پراکندگی جغرافیایی و مناطق صعبالعبور استان گفت: در این مناطق، باید داوطلبانی از میان خود مردم آموزش ببینند تا دسترسی جامعه هدف به خدمات بهزیستی تسهیل شود، چراکه گاه افراد با وجود علاقه، نحوه خدمترسانی صحیح را نمیدانند.
وی محور چهارم را پیشگیری و آموزش عنوان کرد و افزود: بسیاری از مشکلات معلولیتها و آسیبهای اجتماعی ناشی از نبود آموزش بهموقع است و داوطلبان میتوانند با نقشآفرینی در مدارس، مساجد و محلات، از بروز بسیاری از آسیبها جلوگیری کنند.
آبشناس در بخش دیگری از سخنانش از اجرای پایلوت طرح توسعه داوطلبی در استان با تشکیل شورای مشورتی و برنامهریزی راهبردی خبر داد و گفت: همه روسای ادارات بهزیستی شهرستانها مکلف شدهاند پای این طرح بایستند و اکنون در ۱۰ شهرستان استان، میزهای جلب داوطلب در موکبها و چهار شهرستان نیز به صورت سیار فعال است.
آبشناس خاطرنشان کرد: در تمام ایام ماه رمضان و پس از آن، در موکبهای ده شهرستان استان، میزهای جلب داوطلب فعال بوده و چهار شهرستان دیگر نیز به صورت سیار این مهم را دنبال میکنند.
وی با اشاره به تجربه موفق شهرستان علیآبادکتول به عنوان یکی از بهترین شهرستانها در حوزه مدیریت داوطلبی، اظهار داشت: ما مکلف شدهایم در همه شهرستانها، روسای ادارات پای کار بیایند و شورای مشورتی و برنامهریزی راهبردی در استان تشکیل شده است.
