تعطیلات نوروزی ۱۴۰۵ برای بسیاری از خانوادههای ایرانی، روزهای پرچالشی بود. از یک سو آنان با ایستادگی و همبستگی در برابر دشمنان، حماسه بزرگی را رقم زدند، از سوی دیگر، نگرانی هایی از تاثیر جنگ روی مسائل اقتصادی و معیشتی خود دارند که کاملا بجا به نظر می رسد.
به گزارش سرویس اجتماعی تابناک، این روزها ضمن نمایش جلوه های زیبا از همبستگی ملی، با یک واقعیت تلخ در هم آمیخته است: آغاز قریبالوقوع تعدیل نیرو در بخش خصوصی. با بازگشت کارگران از سفرهای نوروزی و گشوده شدن درب کارگاهها و کارخانهها، به جای شور و شوق شروع سال جدید، بوی نگرانی از دست دادن تنها منبع درآمد در فضا پیچیده است.
آغاز زمزمههای اخراج از پسِ تعطیلات
زخمهای اقتصادی تجاوز امریکا و اسرائیل به کشورمان، تازه چرک کرده است و این چرک جز با همراهی و مساعدت کلیت حاکمیت نمی تواند مداوا و رفع شود.
گزارشهای میدانی از واحدهای تولیدی در تهران، پاکدشت، البرز و دیگر مناطق صنعتی حکایت از آن دارد که کارفرمایان بسیاری، بلافاصله پس از تعطیلات عید، فهرست تعدیل نیرو را آماده کردهاند. کارگری که با امید به سال نو و با دستانی خالی از عیدی، پشت در کارخانه حاضر میشود، این بار با اخطاریه اخراج یا نامهای برای مراجعه به سازمان تأمین اجتماعی برای دریافت بیمه بیکاری مواجه میشود.
پیمان فلسفی، نماینده تهران، در نشست با وزیر کار به صراحت هشدار داد که «تعدیل نیرو در بخش خصوصی در حال عمومیت یافتن است». او که نگران گسترش این پدیده است، ریشه آن را در گسست زنجیره تولید، کمبود مواد اولیه و فشار مالی ناشی از تنشهای اخیر میداند. کارخانههای فولاد و پتروشیمی که در خط مقدم آسیب بودند، اکنون با ظرفیتی کمتر از نیمی از توان خود کار میکنند و مازاد نیروی کار خود را روانه خیابانهای بیکاری میکنند.
تصویر این روزهای خانواده های کارگران
آنچه این بحران را از یک مسئله اقتصادی فراتر میبرد، ابعاد انسانی و اجتماعی آن است. مادری که نگران قسط بعدی اجاره خانه است، پدری که چشم به حقوق عقب افتاده دوخته، و جوانی که پس از ماهها انتظار برای شغل، حالا با خبر تعدیل نیروی کارخانه محله مواجه شده است – اینها تصاویری هستند که این روزها در بسیاری از خانوادههای کارگری تکرار میشود.
عبدالحسین روحالامینی، دیگر نماینده تهران، تأکید میکند که دولت نباید اجازه دهد چرخ تولید حتی نیمهوقت بایستد، چرا که «چرخ امورات مردم و دستگاههای اجرایی باید با تمام ظرفیت بچرخد». اما واقعیت تلخ این است که بسیاری از کارگاههای کوچک و بزرگ، با کوهی از دیون بیمهای و مالیاتی، قدرت ادامه حیات ندارند و ناگزیر از تعدیل نیرو شدهاند.
تبعات تعدیل
پارادوکس بزرگ امروز این است که از یک سو آتشبس امید به ثبات را زنده کرده، اما از سوی دیگر، هزینههای سنگین جنگ، کارفرمایان را به تصمیمهای سخت واداشته است. خانوادههای ایرانی که چشم به وعده بهبود اوضاع دوخته بودند، حالا با این پرسش مواجهاند: آیا قرار است همچنان به کار خود ادامه دهند و یا این ک باید در جستجوی شرایط تازه تری باشند؟
در روزهایی که مسائل سیاسی و امنیتی برای کشور اهمیت دارد، تعدیل نیروها نیز می تواند مساله را پیچیده تر کند. افزایش خشونت خانگی و طلاق عاطفی گرفته تا گسترش آسیبهای اجتماعی مانند اعتیاد و تکدیگری و موضوعاتی از این دست، حداقل تاثیرات تعدیل نیرو خواهند بود. به نظر می رسد دولت و مجموعه حاکمیت با درک اهمیت این موضوع، باید تدبیری اساسی تر بیندیشند.
علی یزدیخواه، رئیس مجمع نمایندگان تهران، به درستی بر نقش کسبوکارهای خرد در حفظ ثبات بازار تأکید کرد. شاید اکنون زمان آن رسیده که به جای تمرکز بر فروشگاههای زنجیرهای بزرگ، از همان نانوایی محل و خواربارفروشی گوشه کوچه حمایت کرد تا چرخ اقتصاد خردِ خانوادهها همچنان بچرخد. در غیر این صورت، بهار ۱۴۰۵ برای میلیونها ایرانی، فصل اوج گیری کابوس بیکاری خواهد بود.
