خبرگزاری مهر-گروه استانها-سعید یحیایی: هرگاه کشوری با فشار یا تهدید خارجی مواجه میشود، مهمترین سرمایه آن نه صرفاً قدرت نظامی، بلکه انسجام و بلوغ در فضای داخلی است. تجربههای تاریخی نشان دادهاند که بازیگران خارجی در چنین شرایطی بیش از هر چیز تلاش میکنند اختلافات داخلی را تشدید کنند و از شکافهای سیاسی و رسانهای برای افزایش فشار و نفوذ بهره ببرند. ایجاد تفرقه در داخل، یکی از شناختهشدهترین ابزارهای اثرگذاری بر یک ملت است.
در چنین فضایی، نقش احزاب، جریانهای سیاسی، نخبگان و صاحبان تریبون و مخاطب اهمیت دوچندان پیدا میکند. اختلاف نظر و تنوع دیدگاهها امری طبیعی و حتی لازمه پویایی جامعه است؛ اما نحوه بیان این اختلافها تعیین میکند که جامعه قویتر شود یا آسیبپذیرتر. استفاده از ادبیات محترمانه، پرهیز از تخریب و اتهامزنی، و توجه به منافع ملی در بیان نقدها، نه فقط یک توصیه اخلاقی بلکه یک ضرورت برای امنیت ملی است.
از سوی دیگر، در شرایط بحرانی یا جنگی، عقلانیت حکم میکند که به مسئولان و نهادهای تصمیمگیر کشور اعتماد شود و از اقدامها یا موضعگیریهایی که جلوتر از تصمیمات رسمی حرکت میکند پرهیز شود. بسیاری از تصمیمهای کلان مبتنی بر اطلاعات و ملاحظاتی است که در سطح عمومی در دسترس نیست؛ بنابراین پیشدستی در موضعگیریها یا دامن زدن به تنشهای داخلی میتواند ناخواسته فضای تصمیمگیری ملی را دشوارتر کند.
بلوغ سیاسی در چنین مقاطعی در این نکته خلاصه میشود که رقابتها و اختلاف نظرها ادامه داشته باشند، اما خطوط حیاتی کشور به میدان نزاعهای فرساینده داخلی تبدیل نشود. هر سخن و هر تریبون باید بداند که کلمات میتوانند یا به تقویت اعتماد و همبستگی کمک کنند، یا شکافهایی ایجاد کنند که دشمن بیرونی از آن بهره ببرد.
زمانی که در رسانههای دشمن از مواضع شما بهرهبرداری میشود و یا ایجاد موجی همسو یا دلخواه دشمن ایجاد کرده است دو حال دارد؛ یا موضع اشتباه است و یا در زمان اشتباه عنوان شده است که تبدیل به ابزاری برای رسانههای معاندین شده است.
در نهایت، تجربه نشان داده است که ملتهایی که در برابر فشار خارجی انسجام، مقاومت، ادب در گفتار، احترام به دیدگاههای مختلف و اعتماد به سازوکارهای رسمی تصمیمگیری را حفظ میکنند، علاوه بر افزایش توان عبور از بحران، موجب افزایش احترام، اعتبار و تصویر مثبت آن ملت در جوامع بینالمللی خواهد شد.
کارشناس مدیریت استراتژیک *
