خبرگزاری مهر، گروه استانها: در روزهای اخیر، در پی حملات رژیم صهیونیستی و آمریکا به خاک پاک ایران اسلامی و در پی شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی و بسیاری از مردم و کودکان و نیروهای مقتدر، بسیاری از شهروندان در نقاط مختلف مشهد با حضور شبانه در میدانها، خیابانها و مساجد گرد هم آمدهاند تا احساسات خود را به صورت جمعی ابرازو نسبت به فراغ رهبر انقلاب سوگواری کنند. این اجتماعات مردمی که اغلب با حضور خانوادهها و اقشار مختلف جامعه همراه است، صحنههایی از همدلی، سوگواری و حمایت از مدافعان امنیت کشور را به نمایش گذاشته است.
حضور مردم در این گردهماییهای شبانه، علاوه بر بُعد احساسی و اجتماعی، به محلی برای همدردی جمعی و تقویت روحیه همبستگی تبدیل شده است. شرکتکنندگان با روشن کردن شمع، قرائت دعا و سر دادن شعارهای حمایتی، یاد شهدا را گرامی میدارند و همزمان پشتیبانی خود را از نیروهایی که مسئولیت دفاع از کشور را بر عهده دارند اعلام میکنند.
این تجمعها که تا ساعات پایانی شب ادامه مییابد، فضایی از همدلی و همراهی اجتماعی ایجاد کرده و برای بسیاری از خانوادهها فرصتی فراهم آورده است تا در کنار یکدیگر، احساسات و نگرانیهای خود را در فضایی جمعی بیان کنند.
همبستگی مردم، کلید آرامش و تابآوری ملی
منصوره ابوالحسنی، عضو هیئت علمی دانشکده روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: حضور مردم در میدانها و همبستگی با نیروهای نظامی علاوه بر تقویت هویت ملی نقش بسزایی در کاهش اضطرابهای درونخانوادگی و افزایش تابآوری روانی جامعه ایفا میکند.
به گفته عضو هیئت علمی دانشکده روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد این همبستگی اجتماعی، آرامش درونی را به هموطنان باز میگرداند.
وی با اشاره به کارکرد چندگانه حضور مردم در میدانها، بیان کرد: این فعالیتها دارای یک کارکرد دوطرفه و چندلایه است که از یک سو به تقویت هویت ملی افراد و خانوادهها کمک میکند و از سوی دیگر کنار هم بودن موجب کاهش اضطرابها و نگرانیهای روزمره میشود.
ابوالحسنی افزود: مردم وقتی در کنار هم و در مکانهایی همچون مساجد و میدانها حضور مییابند، امکان تخلیه هیجانی و انتقال احساسات خود را پیدا میکنند. در حالی که اخبار جنگ و حوادث تلخ در خانه و بهصورت انفرادی میتواند اضطرابزایی شدید داشته باشد، این حضور جمعی بهعنوان مکانیسمی برای مدیریت هیجانات عمل کرده و آرامش روانی را ایجاد میکند.
عضو هیئت علمی دانشکده روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد با تأکید بر نقش فعالیتهای مشترک، یادآور شد: همکاری در فعالیتهایی همچون تهیه افطار برای مردم یا همکاری آقایان در بازرسیهای بسیج، نوعی همبستگی و همدلی ایجاد میکند که مستقیماً بر تقویت روحیه و تابآوری روانی افراد اثرگذار است.
وی همچنین به پیام این حضور برای نیروهای نظامی پرداخت و گفت: این حضور پررنگ، قدردانی نیروهای سپاه و ارتش را برمیانگیزد؛ گاهی اوقات حتی فرماندهان ارشد با ایستادن و سلام نظامی به مردم، روحیه آنها را تقویت میکنند. این انسجام و تعامل، ضامن عملکرد بهتر نیروهای نظامی در شرایط بحرانی است.
ابوالحسنی به بُعد تربیتی این حضور اشاره کرد و افزود: حضور خانوادهها بههمراه فرزندان در هر رده سنی، فرصتی طلایی برای انتقال ارزشهای ملی و معنادار کردن هویت فرزندان است. دیدن حضور اقشار مختلف مردم و پرچمها، حتی برای کودکانی که هنوز درک کاملی از رویدادها ندارند، پیامهای مثبتی مبنی بر اتحاد و همبستگی منتقل میکند. وقتی والدین آرامش و امید خود را به فرزندان منتقل کنند، اضطرابهای آنها نیز کاهش یافته و محیطی سالم برای رشد شخصیت آنها شکل میگیرد.
وحدت مردم؛ راز قدرتمندی نیروهای مسلح و رمزِ فرج
سرگرد پاسدار جواد یوسفعلیزاده، مدیر مرکز مهارتآموزی سپاه امام رضا (ع) در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به سالهای اخیر و شهادتها، وحدت همه اقشار و مذاهب جامعه را کلید تقویت اقدامات نیروهای مسلح دانست و مردم را به حضور فعال و تداوم این حرکت برای از بین بردن موانع و زمینهسازی ظهور حضرت ولیعصر (عج) دعوت کرد.
مدیر مرکز مهارتآموزی سپاه امام رضا (ع) با تشریح نقش کلیدی «وحدت» در تحولات اخیر افزود: امروز موج عظیمی از همبستگی را در سطح جامعه مشاهده میکنیم.
یوسفعلی زاده با بیان اینکه این وحدت باعث شده است تا قشرهای مختلف، مذاهب گوناگون و فرقههای متنوع پای انقلاب بایستند، افزود: پشتوانه هرگونه اقدام نیروهای مسلح، از موشکهای سپاه و ارتش تا سایر ارکان نظام، حضور مردمی و فریاد «اللهاکبر» مردم است. این حضور مردمی استکه به نیروهای نظامی قدرت و قوت بیشتری میبخشد.
مدیر مرکز مهارتآموزی سپاه امام رضا (ع) با تأکید بر اینکه «صحنه نباید از حضور مردم خالی شود»، از مسئولان و عموم مردم خواست تا با فشار و تلاش مستمر، زمینه را فراهم آورند تا آن «غده سرطانی» که پیش از این توسط بزرگان دین و مقام معظم رهبری (حفظهالله) و حضرت امام (ره) مورد اشاره قرار گرفته بود، از جامعه ریشهکن شود.
وی حضور مستمر مردم در صحنههای اجتماعی و سیاسی را رمزِ فرج و مقدمهای برای آمادهسازی جامعه برای ظهور دانست و خاطرنشان کرد: تداوم این حضور تا برطرف شدن موانع و تحقق ظهور حضرت امام زمان (عج) ضروری است.
نقش کودکان در اجتماعات شبانه
محمود سعیدیرضوانی، عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد، با بررسی اثرات حضور کودکان و نوجوانان در معابر عمومی، تأکید کرد که فرآیند تربیت در این بافت، یک ارتباط خطی نیست؛ بلکه حضور کودک در خیابان همراه با والدین، بهعنوان یک «کنش» آغازگر، منجر به شکلگیری نگرشها و صفات جدید در حیطه عاطفی میشود.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد به تحلیل جایگاه دانش، نگرش و کنش در تربیت پرداخت.
وی با اشاره به تفاوتهای ظریف میان این سه مقوله، معتقد است که اگرچه در دیدگاههای سنتی فلسفه تعلیمتربیت، دانش بر نگرش و نگرش بر کنش تأثیرگذار است، اما در واقعیت، تعاملی سهجانبه و دوطرفه میان این مولفهها وجود دارد.
سعیدیرضوانی اظهار کرد: نقشه راه تربیت در شرایط خاص، همیشه از دانش شروع نمیشود؛ گاهی نقطه آغاز، حیطه عاطفی و نگرشی است که باید در کودک فعال شود. در بحث حضور کودکان در خیابان، این فرآیند از «کنش» آغاز میشود.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد با اشاره به این موضوع که کودکان زیر ده سال معمولاً با همراهی والدین وارد معابر عمومی میشوند، افزود: وقتی کودک همراه پدر و مادر به خیابان میرود، در حال انجام یک کنش مشخص است. این کنش، فرآیندی را شروع میکند که فرد را وادار به بازنگری و شکلگیری نگرشهای جدید میسازد. در این پروسه، کودک از والدین خود الگوبرداری میکند و بزرگسالان را میپذیرد؛ همانطور که در گذشته معلم را میپذیرفت.
وی تصریح کرد: این رفتن به خیابان، تنها یک حرکت فیزیکی نیست، بلکه همراه با هیجانات و تجربههای حسی است. این تجربه زیسته، بر نگرشهای کودک اثر گذاشته و صفات و روحیات لازم را در او تقویت میکند. بنابراین، حضور فیزیکی در خیابان میتواند بستر تبدیل «کنش» به «نگرش» باشد و مسیر تربیتی فرد را از رفتار به باور تغییر دهد.
سعیدیرضوانی اظهار کرد: وقتی کودکی عملاً شعار «مرگ بر آمریکا» سر میدهد، این رفتار مقدمه ایجاد نگرش مطلوب و ضروری نفرت از آمریکا و اسرائیل میشود. وظیفه ما به عنوان والدین و مربیان، القای این نگرشهای منفی نسبت به تهدیدات خارجی است.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد:هدف این کنشهای جمعی، تقویت حس دشمنی است که باید در فرد شکل بگیرد.
وی به تأثیر مثبت این حضورها بر روحیه اجتماعی کودک اشاره کرد و گفت: این کودکان در جمع خیابان درک میکنند که همبستگی و اتحاد چقدر شیرین است و چگونه میتواند افراد را به هدف مشترک برساند.
سعیدی رضوانی این تجربه حسی و وحدت کلامی در جمع، در محیط خانه و پای تلویزیون قابل دستیابی نیست.
عضو هیئت علمی دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد بیان کرد: لذا آن روحیه انزوا و تکمحوری در این بچه ضعیف میشود و به جای آن، روحیه تعاون، فرهنگ همزیستی و حس با هم بودن تقویت میگردد؛ چرا که هر چه وحدت با دیگران بیشتر شود، این فضا درونیتر میشود.
وی با بیان اینکه آخرین و مهمترین درس تربیتی در راهپیماییها، ایجاد حس نشاط در کانون خانواده است، تأکید کرد: شرط اصلی این تربیت، خانوادگی بودنِ حرکت است. وقتی خانوادهای کنار هم مینشینند، با موتور یا به هر شکلی دیگر عازم جمعیت میشوند، در واقع بهترین کار تربیتی را انجام دادهاند. این حضورِ مشترک، فضایی گرم و صمیمی برای خانواده میآفریند.
سعیدی رضوانی گفت: تصور کنید در شبهای سردی مانند امسال که مشهد دو شب سرد را پشت سر گذاشت، خانوادهها دستدردست هم به خیابان میآیند و با نشاطترین موقعیت را برای خود میآفرینند و با همدلی، اوج نشاط و اتحاد را تجربه میکند.
حضور مردم سوگوار در چنین اجتماعاتی میتواند به تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش حس همبستگی در جامعه کمک کند. گردهم آمدن افراد در کنار یکدیگر، بهویژه در شرایطی که فضای عمومی تحت تأثیر اخبار و رخدادهای مهم قرار دارد، نوعی حمایت روانی و عاطفی میان شهروندان ایجاد میکند.
از سوی دیگر، حضور خانوادگی در این اجتماعات شبانه باعث میشود نسلهای جوان نیز با تجربههای جمعی و حس مشارکت اجتماعی آشنا شوند. مشاهده همراهی اقشار مختلف جامعه در یک فضا، پیام روشنی از همدلی و پیوندهای اجتماعی به همراه دارد.
در مجموع، این اجتماعات شبانه را میتوان جلوهای از مشارکت اجتماعی و ابراز همبستگی مردمی دانست؛ حضوری که در کنار سوگواری و همدردی با خانوادههای آسیبدیدگان، بیانگر حمایت عمومی از مدافعان امنیت و تلاش برای حفظ روحیه جمعی در جامعه است.
