به گزارش خبرگزاری تسنیم به نقل از صندوق بین‌المللی پول؛ جنگ علیه ایران بزرگ‌ترین اختلال در بازار نفت جهان طی چند دهه اخیر بود که قیمت‌ها را به شدت افزایش داد، اما جهش اولیه در محدوده 90 تا 100 دلار متوقف شد. کارشناسان دلیل این ثبات نسبی را ترکیبی از عوامل شامل کاهش تقاضا، افزایش تولید خارج از خلیج‌فارس و برداشت از ذخایر استراتژیک می‌دانند. با این حال، هشدار می‌دهند که این ظرفیت‌ها رو به اتمام است و تشدید مجدد تنش‌ها در تنگه هرمز، بازار را با چالشی بی‌سابقه مواجه خواهد کرد.

کاهش 20 میلیون بشکه‌ای عرضه نفت خام

 جنگ علیه ایران  عملاً تنگه هرمز را به مسیری پرریسک تبدیل کرده و روزانه حدود 20 میلیون بشکه نفت خام و فرآورده‌های نفتی، معادل یک‌پنجم مصرف جهانی، از دسترس خارج شده است. تولیدکنندگان خلیج‌فارس تلاش کردند  با مسیرهای جایگزین نظیر خط لوله عربستان به بندر ینبع و افزایش ظرفیت بندر فجیره در امارات، بخشی از این کمبود را جبران کنند، اما این راهکارها تنها کسریِ اندکی از حجم عظیم ازدست‌رفته را پوشش داد و نمی‌تواند به عنوان یک راه‌حل بلند مدت در دستور کار قرار بگیرد.

آمارها نشان می‌دهد تا پایان ماه مه، بیش از 1٫1 میلیارد بشکه نفت خام، معادل 10 روز مصرف جهانی، به بازار نرسیده است. این میزان کسری در بازه زمانی مشابه، از بحران‌های بزرگی نظیر شوک نفتی 1973، جنگ ایران و عراق و جنگ خلیج‌فارس نیز فراتر رفته است.

اما سیستم جهانی چگونه این اختلال بزرگ را مدیریت کرد؟ به گفته تحلیلگران، سه عامل کلیدی در مهار این بحران نقش داشتند:

نخست، کاهش تقاضا که عمدتاً در آسیا رخ داد و با افزایش قیمت‌ها، مصرف‌کنندگان به سمت سوخت‌های جایگزین مانند زغال‌سنگ و انرژی‌های تجدیدپذیر روی آوردند. هرچند تقاضای حمل‌ونقل به دلیل یارانه‌ها و سقف‌های قیمتی، انعطاف‌پذیری کمتری از خود نشان داد.

دوم، افزایش تولید خارج از خلیج‌فارس که نزدیک به 2 میلیون بشکه در روز بالاتر از سطح سال 2025 قرار گرفت آمریکا در صدر این افزایش قرار داشت و کشورهای ونزوئلا، گویان و روسیه نیز سهم قابل‌توجهی داشتند.

سوم، برداشت از ذخایر که کسری روزانه حدود 4 میلیون بشکه در ماه‌های مارس تا مه را پوشش داد. این برداشت شامل موجودی‌های تجاری چین و ذخایر استراتژیک جهانی بود.

وضعیت همچنان بحرانی است

با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که این ظرفیت‌ها اکنون تا حد زیادی مصرف شده است. پیش از آخرین دور تشدید تنش‌ها، توافق چارچوبی ایران و آمریکا برای بازگشایی تنگه، قیمت‌ها را به شدت کاهش داده بود، اما اکنون ابهامات جدی درباره زمان احیای عبور و مرور آزاد در این آبراه حیاتی وجود دارد.

برآوردهای صنعتی حاکی است که حتی در صورت بازگشایی کامل تنگه هرمز، دو تا سه ماه زمان نیاز است تا جریان نفت به سطح قابل‌قبولی بازگردد. همچنین نگرانی‌هایی درباره از دست رفتن دائمی تولید در میادینی که تأمین مالی برای راه‌اندازی مجدد آنها دشوار است، وجود دارد.

انتهای پیام/