مایکروسافت مدتهاست روی فناوری جدیدی برای ذخیرهسازی دادهها تمرکز کرده که میتواند اطلاعات دیجیتال را برای هزاران سال حفظ کند. اکنون محققان این شرکت در پژوهش جدیدی عملکرد این فناوری را بررسی کرده و نتایج خیرهکنندهای گرفتهاند.
فناوری جدید مایکروسافت تحت نام «پروژه سیلیکا» شناخته میشود و دادهها را با استفاده از لیزر درون صفحات شیشهای سیلیکا حک میکند. طبق اعلام مایکروسافت، این صفحات شیشهای که تقریباً هماندازه یک CD هستند، میتوانند دادهها را دستکم ۱۰ هزار سال نگه دارند و در شرایط عادی حتی طول عمر بیشتری هم داشته باشند.
برای سازمانها و آرشیوهایی که باید دادهها را دههها یا حتی قرنها نگه دارند، ذخیرهسازی شیشهای میتواند نیاز به مهاجرت مداوم دادهها را کاهش دهد. به گفته محققان هر صفحه شیشهای میتواند معادل حدود دو میلیون کتاب چاپی یا ۵ هزار فیلم 4K داده ذخیره کند.
در پروژه سیلیکا، دادهها ابتدا به الگوهایی قابلخواندن تبدیل میشوند و سپس یک لیزر پرقدرت آنها را به شکل نقاط سهبعدی بسیار ریز، لایهبهلایه درون یک صفحه شیشهای ثبت میکند.
برای بازیابی اطلاعات نیز ابتدا با استفاده از میکروسکوپ از هر لایه تصویر گرفته میشود. در مرحله بعد، نرمافزار الگوها را بازسازی میکند و یک سیستم رمزگشایی مبتنیبر هوش مصنوعی آنها را دوباره به دادههای قابلاستفاده تبدیل میکند. مایکروسافت میگوید اگرچه ذخیرهسازی فیزیکی است، اما معنای دادهها در محاسبات ریاضی و الگوریتمها نهفته است.
براساس مقاله منتشرشده در نیچر، محققان مایکروسافت میگویند دادهها میتوانند با این روش بهطور پایدار نوشته، خوانده و رمزگشایی شوند. بااینحال، این فناوری هنوز در مراحل اولیه قرار دارد. همچنین دسترسی به دادهها به تجهیزات خوانش اختصاصی نیاز دارد.
مایکروسافت اعلام کرده صفحات شیشهای سیلیکا حتی در دمای ۲۹۰ درجه سانتیگراد میتوانند بیش از ۱۰ هزار سال دوام بیاورند. این ماده در برابر رطوبت، تداخل الکترومغناطیسی و استفاده معمولی مقاوم است و برخلاف مراکز داده، به محیطهای کاملاً کنترلشده و پرمصرف انرژی نیاز ندارد. همچنین این صفحات قابل هک یا دستکاری نیستند. بااینحال، خود پژوهشگران بررسی نکردهاند که در صورت شکستن عمدی شیشه یا خوردگی شیمیایی چه اتفاقی برای دادهها رخ میدهد.
