پژوهشگران دانشگاه واشنگتن (WashU) مدل و فرمولهایی طراحی کردهاند که میتواند با استفاده از یک آزمایش خون ساده، زمان بروز علائم آلزایمر (شایعترین نوع زوال عقل) را با دقت چند سال پیشبینی کند. این دستاورد میتواند آینده کارآزماییهای بالینی و زندگی بیماران پرخطر را دگرگون کند.
به گزارش گیزمودو، دانشمندان دریافتهاند که سطح پروتئین غیرطبیعی تاو (ptau217) در خون همبستگی بسیار نزدیکی با پیشرفت بیماری آلزایمر در مغز دارد. پژوهشگران با تحلیل دادههای ۶۰۰ سالمند سالم متوجه شدند که با افزایش سطح ptau217 میتوانند تخمین بزنند که فرد در چه سنی به آلزایمر مبتلا میشود و چه زمانی (معمولاً در یک بازه ۳ تا ۴ ساله) علائم ظاهری مانند کاهش حافظه را تجربه خواهد کرد.
نکته جالب اینجاست که فاصله بین مثبتشدن آزمایش و شروع علائم، در افراد مسنتر کوتاهتر است؛ یعنی مغز افراد جوانتر مقاومت بیشتری در برابر زوال نشان میدهد و میتواند مدت طولانیتری در برابر آسیبهای اولیه مقاومت کند، درحالیکه در سنین بالا این سد دفاعی سریعتر میشکند.
تا پیشازاین تشخیص قطعی آلزایمر نیازمند بررسی مغز پس از مرگ یا استفاده از روشهای گران و پیچیده بود. اما سازمان غذا و دارو (FDA) سال گذشته اولین آزمایشهای خون را تأیید کرد. محققان دانشگاه واشنگتن برای اثبات مدلهای خود از آزمایش تجاری PrecivityAD2 استفاده کردند (که در مراحل نهایی تأیید FDA است). دکتر «سوزان شیندلر» (Suzanne Schindler)، نویسنده مطالعه، امیدوار است که این مدلها ظرف یکی دو سال آینده وارد مراقبتهای بالینی شوند و جایگزین روشهای فعلی گردند.
البته درحالحاضر با توجه به بازه زمانی پیشبینی ۳ تا ۴ ساله، بهترین کاربرد این مدل در تحقیقات پزشکی است. «کلن پترسن» (Kellen Petersen) توضیح میدهد که این مدل به دانشمندان کمک میکند تا افرادی را که هنوز از نظر شناختی سالم هستند اما در آستانه بیماری قرار دارند، برای تست داروها انتخاب کنند. این کار باعث میشود کارآزماییها کارآمدتر شوند، زیرا داروهای جدید روی کسانی آزمایش میشوند که واقعاً در شرف بیماری هستند.
در آینده، زمانی که دقت مدل افزایش یابد و با دادههای تصویربرداری ترکیب شود، پزشکان میتوانند از آن برای هدایت بیماران استفاده کنند. کسانی که با شروع علائم فاصله زیادی دارند، میتوانند روی تغییر سبک زندگی تمرکز کنند و کسانی که به بیماری نزدیکترند، میتوانند اقدامات پیشگیرانه جدیتری انجام دهند یا در تستهای دارویی شرکت کنند.
یافتههای این پژوهش در ژورنال نیچر منتشر شده است.
