قطع گسترده اینترنت در هفتههای اخیر، چالشهای بیسابقهای را برای کسبوکارها رقم زده که ابعاد آن از مرزهای اقتصاد دیجیتال فراتر رفته و حوزههایی نظیر سلامت، حملونقل و انرژی را نیز فلج کرده است. دبیر کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال نیز با هشدار نسبت به زیان روزانه حداقل ۶۰۰ میلیارد تومانی، تأکید کرد که با فرمولها و پروتکلهای قدیمی نمیتوان با پارادایم جدید جهانی مواجه شد.
به گزارش دیجیاتو، رضا باقریاصل، دبیر کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال و رییس مرکز تحول دیجیتال و فناوری اطلاعات سازمان برنامه و بودجه کشور، در گفتوگو با تازههای اقتصاد، با اشاره به قطعی گسترده اینترنت، گفت: «اثرات این اختلال صرفا محدود به کسبوکارهای دیجیتال نیست و عملا تمام لایههای اقتصاد کشور از حملونقل، سلامت، تجارت و حتی بخش انرژی را تحت تأثیر قرار داده است.»
باقریاصل با بیان اینکه برآورد دقیق خسارتها در کوتاهمدت ممکن نیست، ادامه داد: «از دهه اخیر و بهویژه از سال ۲۰۲۰ به بعد، اقتصاد جهانی دچار یک دگردیسی اساسی شده و بهشدت با حوزه دیجیتال عجین شده است. امروز دیجیتال فقط یک ابزار توانمندساز نیست، بلکه با تمام فعالیتهای اقتصادی همبستگی مستقیم دارد. بنابراین وقتی ارتباطات دیجیتال دچار اختلال میشود، کل اقتصاد تحت تأثیر قرار میگیرد.»
دبیر کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال معتقد است اعدادی که تاکنون درباره میزان خسارت منتشر شده، تصویر کاملی از واقعیت ارائه نمیدهد. او در این باره توضیح داد:
«برخی برآوردها از زیان ۴۰۰ تا ۶۰۰ میلیارد تومانی در هسته اقتصاد دیجیتال صحبت میکنند، اما این عدد فقط مربوط به بخش ارتباطات هسته است. برای مثال، بر اساس صورتهای مالی، همراه اول در آبانماه درآمدی بیش از ۲۲۸ میلیارد تومان روزانه در حوزه تلفن، پیامک، اینترنت و پهنای باند داشته است. اگر ارتباطات ثابت و همراه همه اپراتورها را با هم جمع بزنیم، عدد بسیار بزرگتری به دست میآید؛ اینها هنوز هسته اقتصاد دیجیتال هستند. اما در این محاسبه برآوردی، به هیچوجه بخش سختافزار تولیدی و نرمافزار بومی محاسبه نشده است.»
باقریاصل با اشاره به این که لایههای دوم و سوم، یعنی جایی که سکوها و سایر بخشهای اقتصاد دیجیتالیشده فعالیت میکنند، خسارتهای بهمراتب بزرگتری دیدهاند، افزود: «حوزه نرمافزار به دلیل اختلال در ارتباطات دچار چالش شده و حوزه سختافزار هم به تبع آن آسیب دیده است. به همین دلیل، برآورد ۶۰۰ میلیارد تومان زیان روزانه را باید خوشبینانه دانست. البته قطع یا محدود شدن ارتباطات دیجیتال، فقط به اقتصاد دیجیتال ضربه نمیزند؛ بلکه تمام حوزههای اقتصادی را متاثر میکند.»
او در پاسخ به نگرانیها درباره خاموش شدن ایران در نقشه دیجیتال جهان، گفت: «دنیا در حال بازآرایی حکمرانی دیجیتالی اعم از هوش مصنوعی، اینترنت و اقتصاد دیجیتالی است. حضور ایران در پیمانهایی مانند بریکس و شانگهای باید به کار بیاید تا در تقسیم بازارهای آینده نقشآفرینی کنیم. اگر صرفاً درگیر حل مسئله مقطعی باشیم و پارادایم بزرگتر را نبینیم، سهم ما از اقتصاد دیجیتال جهانی کمتر و کمتر خواهد شد.»
دبیر کارگروه ویژه اقتصاد دیجیتال با اشاره به آسیبپذیری کسبوکارهای خرد، بهویژه فعالان اینستاگرامی، گفت:
«تجربه سال ۱۴۰۱ نشان داد که کسبوکارهای کوچک بیشترین آسیب را میبینند. پلتفرمهای بزرگ معمولاً میتوانند خودشان را حفظ کنند، اما کسبوکارهای کوچک اندوختهای برای تابآوری ندارند. بهدنبال راهکارهایی هستیم که فراتر از سکوها، بتوان از این کسبوکارهای کوچک حمایت کرد.»
باقریاصل در پایان تأکید کرد که امیدوار است تا تجربه این قطعی گسترده منجر به تدوین پروتکلهای مشخص برای حوزه دیجیتال کشور شود؛ پروتکلهایی که هم از کسبوکارها و هم از مردم محافظت کند.
او در نهایت هشدار داد که در کنار حل بحران فعلی، نباید از تحولات بزرگ جهانی غافل شویم. آینده جهان، آیندهای دیجیتالی است و اگر امروز سهم خود را تعریف نکنیم، فردا جبران آن بسیار دشوار خواهد بود.
