لاله ملک نیا مدیر ارتباط با صنعت دانشگاه آزاد اسلامی در گفتگو با خبرنگار مهر، با تشریح سازوکارهای حمایتی، پژوهشی و سرمایهگذاری، از تمرکز این دانشگاه بر تبدیل پژوهشهای دانشجویی به پروژههای صنعتی، ورود هدفمند به کلانپروژههای ملی و حرکت از فعالیتهای جزیرهای به شبکهای منسجم خبر داد.
وی با اشاره به ساختارهای حمایتی ارتباط دانشگاه با صنعت در حوزه پژوهش گفت: در حال حاضر، میزان مشارکت دانشجویان و تبدیل پژوهشهای آنان به طرحهای صنعتی از طریق سامانه «ساجد» رصد میشود. پایاننامههای دانشجویی عموماً ذیل معاونتهای موضوعی تعریف میشوند، مگر آنکه دانشجو در مقاطع تحصیلات تکمیلی، بهویژه دکتری، با صنعت ارتباط برقرار کند یا به همراه استاد خود یک طرح پژوهشی مبتنی بر نیاز صنعت تعریف کند.
وی افزود: در این صورت، پروژه در مسیر طرحهای پژوهشی قرار میگیرد، از طریق معاونت پژوهشی واحد در سامانه ساجد بارگذاری میشود و مزایایی مانند معافیتهای بیمهای و مالیاتی را به همراه دارد.
ملکنیا با اشاره به تجربه پروژههای کلان گفت: آخرین پروژههای کلان دانشگاه آزاد به سال ۱۴۰۲ و حوزههای نفت، انرژی و پروژههای دفاعی بازمیگردد. پس از آن، طرحهایی در حوزههایی مانند تأسیس پالایشگاه، شیلات و آبزیان، معادن و سرمایهگذاریهای بزرگ مطرح شده و اکنون روی میز بررسی قرار دارند.
وی تأکید کرد: با وجود محدودیت منابع صندوق، نگاه مدیریت جدید معاونت پژوهشی مثبت است، اما بررسیهای دقیق لازم است تا مشخص شود دانشگاه آزاد در کدام حوزهها میتواند ورود مؤثر داشته باشد. در حال حاضر، حوزههای هدفگذاریشده شامل دفاع، معدن، نفت و پتروشیمی، کشاورزی و هوش مصنوعی است.
مدیر ارتباط با صنعت دانشگاه آزاد اسلامی خاطرنشان کرد: سرمایهگذار برای برخی از این طرحها آماده است و مجموعههایی نیز تمایل خود را برای همراهی با دانشگاه اعلام کردهاند، اما میزان مشارکت دانشگاه و نحوه ورود به این طرحها همچنان در دست بررسی و هنوز جمعبندی نهایی انجام نشده است.
وی با اشاره به پروژه فیبر نوری گفت: این پروژه بهعنوان یک کلانپروژه ملی، با استارت اولیه در استان کرمانشاه آغاز شده است. با توجه به سرمایهگذاری دولت در این حوزه، فرصت بزرگی برای همکاری دانشگاه آزاد فراهم شده است. در مذاکرات اولیه، بحث ایجاد اشتغال گسترده مطرح بود؛ بهطوریکه تنها در کرمانشاه از اشتغال حدود ۲۰۰ هزار نفر سخن گفته شد.
ورود دانشگاه آزاد به تولید برق و انرژیهای تجدیدپذیر
وی ادامه داد: دانشگاه آزاد ورود به تولید برق برای دولت را نیز در دستور کار دارد؛ هرچند این اقدام فعلاً در مقیاس کوچک انجام میشود. در قالب اقتصاد دانشبنیان، مجوزهایی به واحدها داده شده تا ابتدا برق مورد نیاز خود را تأمین کنند و در صورت مازاد، به شبکه سراسری متصل شوند.
ضرورت تیمسازی و پرهیز از ورود شتابزده به پروژهها
مدیر ارتباط با صنعت دانشگاه آزاد اسلامی تأکید کرد: ورود به کلانپروژهها نیازمند تیمهای تخصصی است. باید ابتدا توانمندی اعضای هیئت علمی شناسایی، تیمسازی و حمایت شوند؛ چراکه ورود بدون ارزیابی دقیق میتواند منجر به توقف پروژه در میانه راه شود.
وی تصریح کرد: این توانمندیها در دانشگاه آزاد وجود دارد، اما چالش اصلی در شناسایی، همافزایی و هدایت آنها به سمت حل مسائل واقعی کشور است.
ملکنیا با اشاره به فعالیت برخی واحدها در حوزه انرژی گفت: واحدهایی مانند سیرجان در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر پیشرو بودهاند و سرمایهگذار نیز جذب کردهاند. البته مأموریتها محدود به یک واحد نیست و در شورای اقتصاد دانشبنیان، برنامهای کلی برای کل دانشگاه در حال شکلگیری است.
وی افزود: هدف این است که واحدها بهصورت شبکهای فعالیت کنند تا بتوان در آینده اعلام کرد مثلاً ۲۰ واحد دانشگاهی چه میزان مگاوات برق برای کشور تولید میکنند. با این حال، به دلیل نوپا بودن پروژهها، ارائه آمار قطعی در این مرحله منطقی نیست.
مدیر ارتباط با صنعت دانشگاه آزاد اسلامی یکی از چالشهای جدی را «جزیرهای عمل کردن» دانست و گفت: بخش مالی، معاونتها و حوزههای مختلف هنوز به بلوغ کامل کار تیمی نرسیدهاند. در حالی که دانشگاه آزاد باید بهعنوان یک مجموعه واحد عمل کند تا حرکتهای اساسی شکل بگیرد.
سراهای فناوری؛ بستر تجمیع حمایتها و حل مسئله
ملکنیا با اشاره به نقش سراهای فناوری و پژوهشی گفت: هدف این است که کلانپروژهها در سراهای تخصصی، از یک طرح پژوهشی آغاز شوند، به تیمسازی، ارتباط با صنعت و در نهایت تولید محصول برسند. تمرکز بر چند مسئله محوری، بهجای پراکندگی موضوعات، میتواند اثربخشی این مسیر را افزایش دهد.
وی در پایان با اشاره به رویکرد حمایتی دانشگاه آزاد تصریح کرد: تمرکز اصلی ما بر ایجاد بستر ارتباط با صنعت و جذب درآمد است. حمایتهای مالی از طریق شورای اقتصاد دانشبنیان و صندوقها، بر اساس بیزینسپلن و میزان ارزشآفرینی طرحها انجام میشود و سقف مشخصی ندارد؛ بلکه متناسب با ظرفیت درآمدزایی هر پروژه تعیین میشود.
