به گزارش ایرنا، نخستین اجرای جشنواره را گروه «مازرون» از مازندران بر عهده داشت که با اتکا به سازهای بومی همچون لهلهوا (نی چوپانی)، دوتار و سازهای کوبهای محلی، چهار قطعه موسیقایی را اجرا کرد.
در فرهنگ موسیقایی مازندران، لهلهوا صدای زندگی روستایی، کوچ، کشاورزی و مهمتر از همه، روایتهای آیینی است.
رضا دیوسالار، سرپرست گروه مازرون، تاکید کرد: چاوشیخوانیها و امیریخوانیهای مازندران ریشه در سنت دیرینه زیارت امام رضا(ع) دارد که در آن زائران در مسیر حرکت به مشهد، با نغمههای جمعی، شوق زیارت را بازگو میکردند و این آوازها به مرور بخشی از حافظه موسیقایی مردم منطقه شد.
در بخش دیگری از جشنواره، گروه قزلباش با اجرایی آیینی و بازآفرینی سنتی کهن، روایتی کمتر شنیدهشده از پیوند انسان و زیارت را به صحنه آورد که در آن مردم از فراز کوهها با دوتار، دلهای خود را به سوی حرم امام رضا(ع) روانه میکردند.
این اجرا، بیش از آنکه موسیقی باشد، بازسازی یک باور جمعی بودی که دوتار نه ساز، بلکه واسطهای برای دعا و ارتباط معنوی تلقی میشود و در این روایت، موسیقی قزلباشی با شعرهای عرفانی و حماسی درهم تنیده و به سندی از مردمشناسی فرهنگی بدل میشود.
ترکمنصحرا و «قزل امام»؛ عشق در زبان دوتار
یکی از بخشهای شاخص جشنواره، اجرای گروه «بیرلیشک توپاری ترکمن» بود که با اجرای قطعه «قزل امام»، بار دیگر مفهوم عمیق ارادت ترکمنها به امام رضا(ع) را زنده کرد.
در فرهنگ ترکمن، «قزل امام» نشانهای از عشقی تاریخی و نسلبهنسل است که در دل دوتار و روایتهای شفاهی جاری شده و این موسیقی، ترکیبی از روایتهای عرفانی، پندآموز و آیینی است که در آن دوتار، حافظه جمعی یک قوم را حمل میکند.
گروه «نجوای کتول» از گلستان نیز برای چهارمین دوره پیاپی در این جشنواره حضور یافت و با اجرای دو قطعه در مدح امام رضا(ع) و دو تصنیف «امام غریب» و «یا رضا جان» با گویش کتولی، جلوهای دیگر از موسیقی آیینی ایران را به نمایش گذاشت.
محمدرضا برزگر، سرپرست گروه، با اشاره به ریشههای عمیق موسیقی کتولی گفت: در مقامهای «هرایی»، مضامین دینی و عرفانی حضوری پررنگ دارند و موسیقی این منطقه بهطور مستقیم با باورهای مذهبی مردم گره خورده و در این سنت، موسیقی زبان انتقال ایمان و اخلاق است.
در ادامه جشنواره، گروههایی از استانهای مختلف از جمله آذربایجان غربی، خراسان شمالی و گلستان، هر یک با سازهای بومی خود از قوپوز تا دوتار، روایتهای متفاوتی از یک حقیقت مشترک را بازگو کردند: ارادت به امام رضا(ع) در قالب موسیقی.
در این میان، دوتار در شرق و شمال شرق ایران، و لهلهوا در شمال کشور، هر یک به زبانی مستقل اما با معنایی واحد سخن گفتند که در آن عشق، ایمان و هویت قومی در هم تنیده است.
هفتمین جشنواره ملی آواها و نواهای رضوی صحنهای برای بازخوانی پیوندهای فرهنگی اقوام ایرانی است و موسیقی نواحی، حامل حافظه تاریخی و معنوی مردم شده و در سایه نام امام رضا (ع)، به زبان مشترک همدلی بدل میشود.
این جشنواره تا دوازدهم خردادماه در گرگان ادامه دارد و هر شب، روایتی تازه از ایمان، فرهنگ و موسیقی اقوام ایرانی را پیش روی مخاطبان قرار میدهد.
