روسیه از آزمایش موفقیتآمیز موشک هستهای سارمات (Sarmat) خبر داد که به ادعای «ولادیمیر پوتین»، رئیس جمهور این کشور، قدرتمندترین موشک جهان محسوب می شود. این اقدام نظامی در میانه تنشهای بین المللی و ادعای پوتین مبنیبر نزدیکشدن جنگ اوکراین به مراحل پایانی صورت گرفته و بخشی مهم از استراتژی نوسازی توان هستهای کرملین است. این موشک جدید که قرار است جایگزین سامانه قدیمی Voyevoda متعلق به دوران اتحاد جماهیر شوروی شود، تا پیش از پایان سال جاری میلادی بهطور رسمی وارد چرخه خدمت نیروهای مسلح روسیه خواهد شد.
پوتین با تأکید بر توان تخریب بیسابقه این سلاح جدید، مدعی شده است که مجموع قدرت کلاهکهای مجزای سارمات که هر کدام میتوانند هدفی مجزا را منهدم کنند، بیش از چهار برابر هر سیستم تسلیحاتی غربی قدرت دارد.
مسکو پس از آغاز تهاجم به کشور اوکراین در فوریه ۲۰۲۲، روند نوسازی و ارتقاهای تسلیحاتی را شتاب داد و پوتین بهطور مکرر از این توانمندیها به عنوان اهرمی برای هشدار به غرب جهت عدم مداخله و حمایت بیشتر از کییف استفاده کرده است.
نکته قابل تأمل این است که آزمایش سارمات درست پس از رژه سالانه روز پیروزی در مسکو انجام شد؛ مراسمی که یادبود پیروزی شوروی بر آلمان نازی در جنگ جهانی دوم است و برخلاف دو دهه گذشته، امسال به شکلی متفاوت و بدون حضور تجهیزات سنگین نظامی برگزار شد. اگرچه پوتین پس از این آزمایش مدعی شد که درگیریها در اوکراین رو به اتمام است، اما هیچ جزئیات یا زمانبندی مشخصی برای صلح احتمالی ارائه نداد.
موشک سارمات که در سازمان ناتو با نام مخوف Satan II شناخته میشود، یک ابرموشک بالستیک سنگین است که توانایی حمل ۱۰ تن محموله را دارد. براساس دادههای مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی، فرایند توسعه این سلاح از سال ۲۰۱۱ آغاز شده است. با وجود موفقیت آزمایش فعلی، تاریخچه توسعه این موشک بدون حادثه نبوده است. در سال ۲۰۲۴ گزارشهایی از انفجاری عظیم در سایت پرتاب Plesetsk Cosmodrome منتشر شد که تصاویر ماهوارهای ناشی از آن، گودالی بزرگ را در محل آزمایش نشان میدادند.
سارمات با دقتی بسیار بالاتر از نسل قبلی خود یعنی وویوودا طراحی شده و میتواند با پیمودن مسیرهای زیرمداری به بردی معادل ۳۵ هزار کیلومتر دست یابد. این ویژگی فنی به موشک اجازه میدهد تا با دورزدن مسیرهای پیشبینیشده، از چترهای دفاع موشکی فعلی و آینده عبور کند.
همزمانی این آزمایش با انقضای آخرین معاهده کنترل تسلیحات هستهای میان مسکو و واشینگتن در فوریه ۲۰۲۶ ، نگرانیهای عمیقی را در سطح جهانی برانگیخته است. این توافق که برای دههها سقف مشخصی برای زرادخانههای دو ابرقدرت تعیین میکرد، اکنون دیگر وجاهت قانونی ندارد. طبق آمارهای فدراسیون دانشمندان آمریکایی، ایالات متحده با ۴ هزار و ۳۰۰ کلاهک و روسیه با ۳ هزار و ۷۰۰ کلاهک، بزرگترین دارندگان سلاح هستهای در جهان هستند که اکنون بدون هیچ محدودیت رسمی میتوانند به گسترش توان نظامی خود ادامه دهند.
