تهوع صبحگاهی بارداری نتیجه تغییرات هورمونی ، بهویژه ترشح هورمون GDF۱۵ است و ریشهای تکاملی برای محافظت از جنین دارد. تهوع صبحگاهی در دوران بارداری میتواند در هر ساعتی از روز رخ دهد؛ پژوهشها نشان میدهد این حالت نتیجه تغییرات هورمونی، بهویژه ترشح هورمونهای بارداری و GDF۱۵ است و حتی ممکن است ریشهای تکاملی برای محافظت از جنین داشته باشد. تهوع صبحگاهی بارداری، معمولاً با احساس تهوع یا استفراغ حدود ۱۲ تا ۲۰ هفته پس از تشکیل نطفه در رحم شروع میشود.
تهوع صبحگاهی بارداری به علت چند تغییر بیولوژیکی ناگهانی، از جمله ترشح بسیار زیاد هورمونهای بارداری و نوسان بالای فشار خون به وجود میآید. از دلایل دیگر بروز این حالت ناخوشایند باید به ترشح هورمون GDF۱۵ اشاره کرد که از نطفه یا جنین ترشح میشود. هرچه مقدار این هورمون بیشتر شود، حالت تهوع مادر هم بیشتر میشود. همچنین بو و مزههای تند هم موجب حالت تهوع یا استفراغ میشوند.
زنانی که پیش از بارداری در معرض این نوع هورمون قرار گرفته باشند، هنگام بارداری در برابر آن مقاومتر خواهند بود. همچنین زنانی که به اختلال خونی ارثی تالاسمی بتا مبتلا هستند، معمولاً یا دچار تهوع بارداری نمیشوند یا این حالت در آنها بسیار خفیف است. بدن این زنان به دلیل این اختلال دارای سطح بالایی از هورمون GDF۱۵ است و بدن از مدتها قبل از بارداری آن را شناسایی کرده است.
در برخی موارد حالت تهوع و استفراغ بسیار شدید است که از آن با نام استفراغ بدخیم دوران بارداری یاد میشود. این وضعیت، به دلیل اینکه موجب کمآبی و سوءتغذیه میشود، مادر و جنین را به خطر میاندازد و آنها باید تحت مراقبتهای پزشکی قرار بگیرند. تفاوت اصلی تهوع معمولی با این نوع، شدت علائم و خطرات ناشی از کمآبی بدن است.
برخی از محققان بر این باورند، تهوع صبحگاهی بارداری هدفی تکاملی داشته است. در واقع با این روش از جنین در برابر مواد مضر موجود در برخی غذاها محافظت میکند. بیشتر زنان باردار در برابر سبزیها و محصولات گوشتی که طعم و بوی قوی و تندی دارند دچار تهوع میشوند. این نوع مواد غذایی بیش از محصولات خوراکی دیگر حاوی سم هستند و تهوع بارداری موجب میشود فرد کمتر در برابر محصولات حاوی مواد بیماریزا قرار بگیرد.
در دوران پیش از تاریخ، وقتی اجدادمان مجبور به تهیه غذا از طریق جستجو و شکار بودند، با غذاهای آلوده تماس بیشتری داشتند و تهوع بارداری موجب بیرون راندن غذاهای مسموم از بدن مادر میشده و شانس بارداری سالم را افزایش میداده است.
برای کنترل تهوع صبحگاهی بارداری، زنان باردار باید از مصرف غذاهایی با طعم ملایم پیروی کنند. بهتر است وعدههای غذایی کوچک اما با تعداد بیشتر مصرف کنند. آنها باید به اندازه کافی آب بنوشند و استراحت کافی داشته باشند. همچنین باید از تحریککنندهها مانند بو و طعمهای تند و تیز دوری کنند. مواد غذایی مصرفی آنها هم باید مقوی بوده و هضم راحتی داشته باشند.
تهوع صبحگاهی بارداری نتیجه تغییرات هورمونی و ترشح هورمون GDF۱۵ است و در بیشتر موارد خطری برای مادر و جنین ندارد. با این حال، در صورت شدید بودن علائم و بروز استفراغ بدخیم، مراجعه به پزشک ضروری است. این پدیده ریشه تکاملی برای محافظت از جنین در برابر مواد سمی دارد. با رعایت راهکارهایی مانند مصرف وعدههای غذایی کوچک و مکرر، نوشیدن مایعات کافی و دوری از بوهای تند، میتوان شدت تهوع را کاهش داد.
