تاکنون برای ردیابی حرکت چشم باید از سختافزارهای گرانقیمت، سنسورهای مادونقرمز و محیطهای کنترلشده استفاده میشد. اکنون محققان لنز تماسی هوشمندی توسعه دادهاند که با اتکا به دوربینهایی که هر روز استفاده میکنید (مثل دوربین موبایل) نگاه شما را بهصورت دقیق ردیابی میکند.
این لنز را محققان شرکت XPANCEO توسعه دادهاند و طراحی پسیو یا غیرفعال دارد؛ بدین معنا که الگوهایی میکروسکوپی درون این لنزهای تماسی قرار دارند که توسط دوربینهای داخلی لپتاپها، گوشیها، خودروها و حتی کلاههای ایمنی خوانده میشوند. به عبارت دیگر، برای استفاده از این لنزها به سختافزار اضافی یا منبع انرژی نیاز ندارید و همان گوشی و لپتاپ شما کافی است.
هر لنز دو شبکه نوری فوقنازک دارد که با فاصلهای میکروسکوپی از هم جدا شدهاند. با چرخش چشم، این لایهها نسبت به هم جابهجا میشوند و الگوهای متغیری موسوم به موآره (Moiré) ایجاد میکنند که دوربینها قادر به شناسایی و تفسیر آن هستند.
بیشتر سیستمهای فعلی به نور مادونقرمز و پردازش مداوم وابستهاند که مصرف انرژی را افزایش میدهد و در شرایط نوری شدید عملکرد ضعیفتری دارد. این روش جدید با تکیه بر هندسه نوری بهجای حسگرهای فعال، از این مشکلات اجتناب میکند.
اگر این فناوری جدید درست عمل کند، ردیابی چشم میتواند بدون افزایش هزینه یا حجم دستگاهها وارد ابزارهای روزمره شود. دوربینهای داخلی دستگاهها میتوانند تشخیص نگاه را انجام دهند و تعامل طبیعیتری با نمایشگرها ایجاد کنند.
برای مثال، میتوانید بهجای لمس صفحه، فقط با نگاهکردن در رابط کاربری جابهجا شوید. در خودروها یا محیطهای صنعتی نیز دوربینهای موجود میتوانند بدون تجهیزات تخصصی، میزان توجه کاربر را بهصورت لحظهای پایش کنند.
این فناوری کاربرد پزشکی هم دارد. حرکات ظریف چشم میتوانند نشانههایی از بیماریهایی مانند پارکینسون و آلزایمر باشند و دسترسی آسانتر به این نوع ردیابی میتواند به پایش زودهنگام کمک کند؛ هرچند هنوز به تأیید در شرایط واقعی نیاز دارد.
گام بعدی، اثبات عملکرد این فناوری در خارج از محیطهای کنترلشده است. کارایی آن به این بستگی دارد که دستگاههای مختلف تا چه اندازه بتوانند این الگوها را در شرایط نوری متنوع و استفاده روزمره بهطور پایدار تشخیص دهند. البته درحالحاضر، این فناوری هنوز در مراحل اولیه تحقیق قرار دارد و زمان عرضه یا قیمت مشخصی برای آن اعلام نشده است.
