محمدرضا دهقانی اشکذری در گفتوگو با ایسنا ضمن اشاره به مفهوم جهاد علمی در اندیشه رهبر شهید انقلاب، اظهار کرد: برای تبیین این مفهوم باید به سخنرانیها، دیدارها و رهنمودهای ایشان، بهویژه در نشست با دانشگاهیان، حوزههای علمیه و مراکز علمی مراجعه کرد.
وی با بیان اینکه ایشان در مناسبتهای مختلف بر اهمیت جهاد علمی تأکید داشته و آن را یکی از راهبردهای اساسی پیشرفت کشور دانستهاند، افزود: رهبر شهید انقلاب در پیام خود به مناسبت سالروز شهادت شهید مصطفی چمران نیز از اساتید بسیجی خواستند که جهاد علمی را در شمار اولویتهای فعالیتهای علمی و فرهنگی خود قرار دهند که این تأکید نشاندهنده جایگاه ویژه جهاد علمی در منظومه فکری ایشان است.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی استان با بیان اینکه جهاد دارای عرصههای مختلفی است، گفت: از نگاه رهبر شهید انقلاب، جهاد نظامی، جهاد سیاسی، جهاد تبیین، جهاد اجتماعی و جهاد علمی، هر یک متناسب با شرایط جامعه اهمیت پیدا میکنند.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه در شرایط کنونی جهاد علمی یکی از مهمترین نیازهای کشور به شمار میرود، ادامه داد: تحولات سالهای اخیر نشان داد که دشمن بهخوبی نقش علم را در اقتدار ملی درک کرده است و به همین دلیل دانشمندان و مراکز علمی و پژوهشی کشور را هدف قرار داده است.
وی با اشاره به اینکه هدف قرار گرفتن دانشمندان و مراکز فعال در حوزههای راهبردی، اهمیت جهاد علمی را بیش از گذشته آشکار میکند، تصریح کرد: اگر جمهوری اسلامی ایران امروز در برخی حوزههای راهبردی به اقتدار دست یافته است، بخش مهمی از این موفقیت حاصل پیشرفتهای علمی کشور است.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه مرور تاریخ ایران نیز اهمیت جهاد علمی را بهخوبی نشان میدهد، اظهار کرد: هر زمان کشور از ظرفیتهای علمی، انسجام مدیریتی و بهرهگیری از دانش فاصله گرفته، خسارتهای سنگینی را متحمل شده است و از اینرو توجه به جهاد علمی برای حفظ استقلال، اقتدار و پیشرفت کشور ضرورتی انکارناپذیر است.
وی با تأکید بر اینکه علم زمانی ارزش واقعی خود را پیدا میکند که از مرحله دانش نظری عبور کند، افزود: علم باید به فناوری، حل مسائل کشور و خلق ثروت منجر شود، چراکه اگر صرفاً در قالب نظریهها و مباحث کتابخانهای باقی بماند، نه نقشی در پیشرفت کشور خواهد داشت و نه میتواند اقتدارآفرین باشد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی یزد با بیان اینکه جهاد علمی زمانی محقق میشود که دانش در خدمت حل مسائل واقعی جامعه قرار گیرد، گفت: دانشگاهها مهمترین نقش را در تحقق این هدف بر عهده دارند و دانشگاه مطلوب، دانشگاهی است که آموزش، پژوهش، فناوری و کارآفرینی را بهصورت همزمان دنبال کرده و به دانشگاهی مسئلهمحور تبدیل شود.
دهقانی اشکذری با اشاره به اینکه تحقق جهاد علمی بر چهار رکن اساسی استوار است، ادامه داد: استاد، دانشجو، محتوای آموزشی و شیوه آموزش، ارکان اصلی تحقق این رویکرد هستند و هرگونه ضعف در هر یک از این بخشها، دانشگاه را از ایفای نقش مؤثر در حل مسائل کشور بازمیدارد.
وی با بیان اینکه استاد نخستین رکن جهاد علمی محسوب میشود، تصریح کرد: استاد باید علاوه بر برخورداری از دانش روز، با تحولات علمی جهان و مسائل واقعی جامعه و صنعت نیز آشنا باشد و در کنار تخصص علمی، از اخلاق حرفهای، تعهد و نگرش الهی برخوردار باشد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد با تأکید بر اینکه استاد نباید صرفاً به تدریس در کلاس درس اکتفا کند، افزود: استادی که با مسائل واقعی جامعه و صنعت ارتباط نداشته باشد، نمیتواند دانشجویانی مسئلهمحور تربیت کند و لازم است ضمن بهروزرسانی مستمر دانش خود، در عرصههای واقعی نیز حضور فعال داشته باشد.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه دانشجو دومین رکن جهاد علمی است، گفت: اگر دانشجویان از امید، خلاقیت، انگیزه و خودباوری برخوردار نباشند، جهاد علمی در دانشگاهها شکل نخواهد گرفت و تجربه نیز نشان داده است که موفقیتهای علمی حاصل پیوند تجربه استاد با انگیزه، انرژی و خلاقیت دانشجو است.
وی با اشاره به اینکه محتوای آموزشی سومین رکن تحقق جهاد علمی به شمار میرود، خاطرنشان کرد: سرفصلهای درسی باید متناسب با نیازهای روز، فناوریهای نوین و مسائل واقعی کشور بازنگری شوند، زیرا حل مسائل امروز با برنامههای آموزشی گذشته امکانپذیر نیست.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه بهرهگیری از فناوریهای نوین یکی از ضرورتهای تحول در آموزش عالی است، اظهار کرد: اگر دانشگاهها از ظرفیتهایی مانند هوش مصنوعی، فناوریهای فضایی، فناوری کوانتوم و نانوفناوری استفاده نکنند، آموزشها به تحقیقات صرفاً نظری و کتابخانهای محدود خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه برنامههای آموزشی باید متناسب با ظرفیتهای هر استان تدوین شوند، افزود: دانشگاهها باید نیروی انسانی متخصص و مهارتمحور مورد نیاز بخشهای مختلف تولیدی و صنعتی را تربیت کنند تا ارتباط مؤثری میان آموزش و نیازهای واقعی جامعه برقرار شود.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد با اشاره به اینکه شیوه آموزش چهارمین رکن جهاد علمی است، گفت: نظام آموزش عالی باید از آموزش حافظهمحور فاصله گرفته و بر تقویت قدرت تحلیل، تفکر انتقادی، خلاقیت و توان حل مسئله متمرکز شود تا دانشجویان بتوانند با استفاده از فناوریهای نوین، مسائل واقعی را حل کنند.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه پیوند آموزش با محیطهای واقعی کار یکی از الگوهای موفق در آموزش عالی است، ادامه داد: دانشجویان باید بخشی از دوره تحصیل خود را در صنایع، مراکز تولیدی و محیطهای تخصصی مرتبط با رشته تحصیلی خود سپری کنند تا علاوه بر فراگیری مباحث نظری، با نیازهای واقعی محیط کار نیز آشنا شوند.
وی با اشاره به تجربه دانشگاه آزاد اسلامی یزد در این زمینه، تصریح کرد: این دانشگاه با همکاری بیش از ۶۰ مجموعه صنعتی، صنفی و حرفهای، زمینه حضور دانشجویان در محیطهای واقعی کار را فراهم کرده است تا آنان بخشی از دوره تحصیل خود را در صنایع کاشی، نساجی، الکترونیک، صنایع غذایی، حوزههای هنری، علوم انسانی و سایر بخشهای مهارتی سپری کنند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد با بیان اینکه آموزش در محیط واقعی موجب افزایش کیفیت یادگیری میشود، افزود: دانشجویان با حضور در این مجموعهها علاوه بر فراگیری سرفصلهای روز هر صنعت، با مسائل واقعی آن حوزه نیز آشنا میشوند و توانایی بیشتری برای ورود به بازار کار و حل مسائل خواهند داشت.
دهقانی اشکذری با تأکید بر اینکه دانشگاهها زمانی به کانونهای جهاد علمی تبدیل میشوند که دانشجویان را از ابتدای تحصیل با مسائل واقعی جامعه آشنا کنند، گفت: حضور دانشجویان در محیطهای تخصصی مرتبط با رشته تحصیلی، علاوه بر افزایش انگیزه و کشف استعدادها، توانایی آنان را در حل مسائل جامعه و صنعت تقویت خواهد کرد.
وی با بیان اینکه مهمترین مانع تحقق جهاد علمی، نوع نگرش نسبت به ظرفیتهای داخلی است، خاطرنشان کرد: تا زمانی که باور «ما میتوانیم» در میان مدیران، اساتید، دانشجویان و مسئولان نهادینه نشود، تحول اساسی در نظام علمی کشور شکل نخواهد گرفت.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه بوروکراسی پیچیده و قوانین دستوپاگیر از دیگر موانع تحقق جهاد علمی است، اظهار کرد: تا زمانی که قوانین زائد اصلاح نشود و ارتباط واقعی میان دانشگاه، صنعت و جامعه شکل نگیرد، دستیابی به اهداف جهاد علمی با دشواری همراه خواهد بود.
وی با تأکید بر اینکه نوع نگاه صنعت به دانشگاه نیز باید تغییر کند، افزود: دانشگاه باید بهعنوان نهادی مسئلهمحور و توانمند در حل مسائل کشور شناخته شود تا ظرفیتهای علمی آن در مسیر توسعه مورد استفاده قرار گیرد.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی یزد با اشاره به دستاوردهای علمی کشور در سالهای اخیر گفت: پیشرفتهای حاصلشده در فناوریهای راهبردی نشان داد که اتکا به توان داخلی میتواند زمینه دستیابی به پیشرفتهترین فناوریهای جهان را فراهم کند و این باور باید در سایر حوزههای کشور نیز تقویت شود.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه بسیاری از مشکلات اقتصادی، صنعتی و فناوری کشور با تکیه بر توان داخلی قابل حل است، ادامه داد: اگر همین رویکرد در حوزههایی مانند اقتصاد، صنعت و تولید نیز دنبال شود، بخش قابل توجهی از مسائل کشور برطرف خواهد شد.
وی با تأکید بر اینکه پیشرفت علم و فناوری باید به یک گفتمان عمومی تبدیل شود، تصریح کرد: همانگونه که در حدیث «العلم سلطان» بر جایگاه علم تأکید شده است، اقتدار و پیشرفت کشور نیز در گرو توسعه علمی، نوآوری و بهرهگیری از ظرفیتهای داخلی خواهد بود.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد با بیان اینکه ترویج فرهنگ علم و فناوری از الزامات تحقق این گفتمان است، افزود: اگر همان روحیهای که در دستیابی به فناوریهای راهبردی شکل گرفت، در سایر عرصههای علمی، اقتصادی و صنعتی نیز تقویت شود، زمینه تحقق پیشرفت همهجانبه کشور فراهم خواهد شد.
دهقانی اشکذری با اشاره به ضرورت تقویت ارتباط میان دانشگاهها، حوزههای علمیه، صنعت و جامعه نیز گفت: پرهیز از موازیکاری، همافزایی ظرفیتهای دانشگاهی، استفاده مشترک از امکانات و تعیین مأموریت مشخص برای هر دانشگاه از جمله اقداماتی است که میتواند زمینه تحقق جهاد علمی را فراهم کند.
وی با بیان اینکه دانشگاهها باید پژوهشهای خود را به سمت حل مسائل کشور هدایت کنند، خاطرنشان کرد: پایاننامهها، رسالهها و طرحهای پژوهشی باید به جای پرداختن به موضوعات صرفاً نظری، بر فناوریهای نوین و نیازهای واقعی کشور متمرکز شوند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی واحد یزد با اشاره به تجربه دانشگاه آزاد اسلامی یزد اظهار کرد: این دانشگاه در سال ۱۴۰۴ موفق به کسب رتبه برتر دانشگاهی کشور شد و بخش عمده پایاننامهها، رسالهها و پروژههای پژوهشی آن با هدف حل مسائل واقعی کشور و توسعه فناوریهای نوین تعریف شده است.
دهقانی اشکذری با تأکید بر اینکه حمایت همهجانبه از دانشگاهها ضرورتی اجتنابناپذیر است، افزود: اگر جایگاه استاد، پژوهشگر و علم در جامعه تقویت شود و بسترهای لازم برای فعالیت نخبگان فراهم آید، علاوه بر کاهش مهاجرت نخبگان، آموزشهای مهارتمحور، اشتغالآفرین و مسئلهمحور نیز توسعه خواهد یافت.
وی نقش شرکتهای دانشبنیان، مراکز رشد، شتابدهندهها، خانههای خلاق و سراهای نوآوری را در تحقق جهاد علمی بسیار مهم دانست و گفت: این مراکز حلقه واسط میان دانشگاه و صنعت هستند و زمینه تبدیل ایدههای علمی به فناوری، محصول و ثروت را فراهم میکنند.
دهقانی اشکذری با بیان اینکه ایدههای دانشجویان و استادان باید در این مراکز مورد حمایت قرار گیرند، ادامه داد: حمایتهای آموزشی، پژوهشی و مالی از صاحبان ایده موجب میشود اندیشههای خلاق به نمونه اولیه، فناوری و در نهایت محصول دانشبنیان تبدیل شوند.
وی با تأکید بر ضرورت ایجاد ارتباط مؤثر میان پژوهش، فناوری و صنعت تصریح کرد: تحقق منویات رهبر شهید انقلاب در این حوزه مستلزم شکلگیری پیوند واقعی میان دانشگاه، صنعت و جامعه است تا پژوهشهای دانشگاهی مستقیماً در خدمت رفع نیازهای کشور قرار گیرند.
رئیس دانشگاه آزاد اسلامی در پایان خاطرنشان کرد: همکاری دولت، بخش خصوصی، صنایع و خیران در کنار دانشگاهها میتواند بستر توسعه آموزش عالی و جهاد علمی را فراهم کند و توسعه وقف علمی نیز ظرفیت ارزشمندی برای جبران کمبودهای دانشگاهها و تحقق پیشرفت علمی کشور به شمار میرود.
انتهای پیام
