پژوهشگران سیستم مبتنی بر هوش مصنوعی با نام «رتی-پایونیر» (Reti-Pioneer) را توسعه داده‌اند که می‌تواند تصاویر شبکیه چشم، یعنی لایه حساس به نور در پشت چشم، را بررسی کرده و نشانه‌های مرتبط با بیماری‌هایی مانند دیابت نوع دو، فشار خون بالا، کلسترول بالا، نقرس، پوکی استخوان و بیماری‌های تیروئید را شناسایی کند.

شبکیه چشم دارای رگ‌های خونی بسیار ظریف و بافت عصبی است که می‌تواند تغییرات بدن را آشکار کند. پزشکان از قبل می‌دانند که بیماری‌هایی مانند دیابت و فشار خون بالا بر این رگ‌های خونی تاثیر می‌گذارند. با این حال، بسیاری از نخستین تغییرات آن‌قدر کوچک هستند که با چشم انسان قابل تشخیص نیستند اما اکنون «رتی-پایونیر» با بهره‌گیری از هوش مصنوعی پیشرفته این الگوهای پنهان را شناسایی می‌کند.

پژوهشگران برای ساخت این سیستم، چندین مدل هوش مصنوعی را با استفاده از هزاران تصویر شبکیه متعلق به افراد مبتلا و غیرمبتلا به بیماری‌های مختلف آموزش دادند. هوش مصنوعی با مقایسه شمار بسیار زیادی از تصاویر شبکیه، آموخت تغییرات بسیار ظریفی را که با بیماری ارتباط دارند و در شرایط عادی از دید پنهان می‌مانند، تشخیص دهد.

لیزا ژوتینگ ژو، یکی از رهبران این پژوهش و دانشیار «مرکز پژوهش چشم استرالیا» گفت: این فناوری می‌تواند غربالگری بیماری‌ها را بسیار سریع‌تر و در دسترس‌تر کند، به‌ویژه در مناطقی که دسترسی به آزمایش‌ در آزمایشگاه دشوار است.

برخلاف آزمایش خون که به سوزن، تجهیزات آزمایشگاهی و زمان برای بررسی نمونه نیاز دارد، تهیه تصویر از شبکیه چشم سریع، بدون درد و کم‌هزینه است.

بر اساس این فناوری، یک دوربین ساده تصویربرداری از شبکیه می‌تواند فقط در چند ثانیه تصویر را ثبت کند و هوش مصنوعی نیز تقریبا بلافاصله نتیجه را ارائه می‌دهد. به این ترتیب، پزشکان می‌توانند در همان مراجعه تشخیص دهند که بیمار به بررسی‌های پزشکی بیشتری نیاز دارد یا خیر و دیگر لازم نیست چند روز برای دریافت نتیجه آزمایشگاه منتظر بماند.

نتایج این پژوهش انجام شده در درمانگاه‌های مراقبت‌های اولیه چین نشان داد، این سیستم می‌تواند بیماران را با دقت غربالگری کرده و به پزشکان در تصمیم‌گیری درباره افرادی که به آزمایش‌های تکمیلی نیاز دارند، کمک کند. هرچند برای تایید قطعی تشخیص همچنان انجام آزمایش خون و سایر بررسی‌ها ضروری است، اما این فناوری می‌تواند به پزشکان کمک کند بسیار زودتر اقدام کنند.

پژوهشگران معتقدند این فناوری می‌تواند برای مناطق روستایی و دورافتاده ارزش ویژه‌ای داشته باشد. از آنجا که فقط به یک دوربین ساده تصویربرداری از شبکیه نیاز است، این سیستم را می‌توان در درمانگاه‌های پزشکی عمومی، مراکز بینایی‌سنجی، داروخانه‌ها، خدمات سلامت سیار و مراکز سلامت جامعه نصب کرد. این موضوع می‌تواند دسترسی افرادی را که دور از بیمارستان‌ها زندگی می‌کنند به غربالگری زودهنگام بهبود ببخشد.

پژوهشگران امیدوارند، سیستم‌های مشابه هوش مصنوعی در آینده به ابزارهای رایج نظام سلامت تبدیل شوند. تشخیص زودهنگام‌ به معنای آغاز سریع‌تر درمان، کاهش عوارض بیماری و بهبود سلامت در بلندمدت است.

اهمیت این پژوهش در آن است که نشان می‌دهد، یک تصویر ساده از چشم می‌تواند به‌طور همزمان سرنخ‌هایی درباره چندین بیماری مختلف در اختیار پزشکان قرار دهد. با این حال، این سیستم برای غربالگری طراحی شده است و قرار نیست جایگزین پزشکان یا آزمایش‌های آزمایشگاهی شود.

بر اساس گزارش مدیکال نیوز، پژوهشگران تاکید کردند، پیش از استفاده گسترده از این فناوری، باید مطالعات بیشتری در کشورهای مختلف و روی گروه‌های جمعیتی گوناگون انجام شود. با این حال، این فناوری ظرفیت بالایی برای بهبود تشخیص زودهنگام بیماری‌ها و افزایش دسترسی به خدمات سلامت دارد.

نتایج این پژوهش در نشریه Nature Medicine منتشر شده است.

انتهای پیام