به گزارش همشهری آنلاین، براساس نرخهای جدید، قیمت انواع نان یارانهای از ابتدای تیرماه افزایش یافته و نانواییها موظف شدهاند فروش را براساس قیمتهای مصوب جدید انجام دهند، تصمیمی که دولت آن را پاسخی به رشد هزینههای تولید میداند؛ اما نانوایان معتقدند هنوز فاصله قابلتوجهی میان نرخ مصوب و هزینه واقعی پخت نان وجود دارد.
کیفیت گرانی نان
براساس قیمتهای جدید، هر قرص نان لواش از ۱۴۰۰ تومان به ۲۷۰۰ تومان رسیده که نشاندهنده افزایش حدود ۹۳درصدی است. قیمت نان بربری نیز از ۵۳۰۰تومان به ۱۰هزار تومان افزایش یافته و رشد نزدیک به ۸۹درصدی را ثبت کرده است. تافتون از ۲۳۰۰تومان به ۴۵۰۰تومان رسیده و حدود ۹۶درصد گران شده است. سنگک نیز با افزایش از ۷۴۰۰تومان به ۱۵هزار و ۵۰۰تومان، رشد بیش از ۱۰۹درصدی را تجربه کرده است.
افزایش قیمت نان در شرایطی انجام شده که از ابتدای سال، هزینههای نانواییها به شکل محسوسی افزایش یافته است. دستمزد نیروی کار، حق بیمه، اجارهبهای واحدهای صنفی، هزینه تعمیر و نگهداری تجهیزات و سایر هزینههای جاری، فشار قابلتوجهی بر واحدهای نانوایی وارد کرده است.
بهگفته فعالان این صنف، درحالیکه بسیاری از هزینههای تولید متناسب با تورم رشد کردهاند، قیمت نان طی مدت طولانی بدون تغییر مانده بود و همین موضوع موجب کاهش حاشیه سود نانوایان شده بود.
نظارت بر قیمتهای جدید
محمدجواد کرمی، رئیس کارگروه آرد و نان اتاق اصناف ایران، معتقد است اصلاح قیمت نان برای نزدیکشدن نرخها به واقعیت اقتصادی ضروری بوده، اما حتی قیمتهای جدید نیز نتوانسته رضایت کامل نانوایان را جلب کند. از نگاه او، قیمت نان همچنان بهصورت دستوری تعیین میشود و فاصله آن با هزینههای واقعی تولید پابرجاست.
در سوی دیگر، مسئولان صنفی تأکید میکنند هدف از تعیین نرخهای جدید، ایجاد نظم در بازار و جلوگیری از چندنرخیشدن نان است. حمیدرضا رستگار، رئیس اتاق اصناف تهران، اعلام کرده که اجرای نرخهای جدید با تشدید نظارتها همراه خواهد بود تا از فروش نان بالاتر یا پایینتر از نرخ مصوب جلوگیری شود.
یارانه نان چگونه پرداخت میشود؟
برخلاف برخی گمانهزنیها، افزایش قیمت نان بهمعنای حذف یارانه آرد نیست بلکه دولت همچنان آرد یارانهای را در اختیار نانواییهای مشمول قرار میدهد و بخشی از هزینه تولید از این مسیر جبران میشود.
همچنین یارانه نانواییها از طریق سامانه «نانینو» پرداخت و مدیریت میشود. در این سامانه میزان فروش هر واحد ثبت شده و مبالغ حمایتی متناسب با عملکرد نانوایی به آن اختصاص مییابد.
به همین دلیل هرگونه تغییر در قیمت نان باید ابتدا در کارگروههای استانی تصویب و سپس در سامانه نانینو اعمال شود. تا پیش از ثبت نرخهای جدید در این سامانه، نانوایان امکان قانونی برای افزایش قیمت ندارند.
آیا گرانی نان تخلفات را کم میکند؟
یکی از اهداف اصلی اصلاح قیمت نان، کاهش فاصله میان نرخ مصوب و قیمتهای واقعی بازار است. طی ماههای اخیر گزارشهای متعددی از فروش نان با قیمتهای بالاتر از نرخ رسمی یا خروج برخی نانواییها از چرخه آرد یارانهای منتشر شده بود. در برخی مناطق نیز نانوایان ترجیح داده بودند با آرد آزاد فعالیت کنند تا از محدودیتهای قیمتگذاری دستوری فاصله بگیرند.
فعالان صنفی معتقدند هرچه قیمتهای رسمی به هزینههای واقعی تولید نزدیکتر شود، انگیزه برای فروش خارج از نرخ مصوب کاهش خواهد یافت. با این حال هنوز مشخص نیست افزایش اخیر تا چه اندازه بتواند این هدف را محقق کند؛ زیرا بهگفته نمایندگان صنف نانوایی، قیمتهای جدید نیز تمامی افزایش هزینههای تولید را پوشش نمیدهد.
نکته قابلتأمل اینکه در شرایط فعلی اقتصاد، اقشار ضعیف و دهکهای کمدرآمد که نان، قوت غالب آنهاست، بهشدت از سیاست گرانسازی نان ضربه خواهند خورد و این ضربه بهراحتی میتواند تأثیر سایر سیاستهای حمایتی دولت نظیر کالابرگ را خنثی کند.
