«آرنا»؛ برگ برنده زاکربرگ؟

دنیای اقتصاد یکشنبه 07 تیر 1405 - 00:03
دنیای اقتصاد: سه کارمند آگاه گفتند که مارک زاکربرگ، مدیرعامل متا، از معاونان خود خواسته است تا همزمان با ساخت یک اپلیکیشن مشابه توسط شرکتش، همکاری با بازارهای پیش‌بینی محبوب پلی‌مارکت و کالشی را بررسی کنند. اپلیکیشنی که متا در حال ساخت آن است، با نام آرنا، می‌تواند به افراد اجازه دهد تا عملا روی هر چیزی شرط‌بندی کنند و هدف آن بهره‌برداری از چگونگی تبدیل شدن بازارهای پیش‌بینی به یک تجارت رو به رشد است. مدیران متا در داخل شرکت گفته‌اند که آرنا با پلی‌مارکت و کالشی که شرط‌بندی با پول واقعی را می‌پذیرند، متفاوت است، زیرا در عوض به «امتیاز» شبیه بازی‌های ویدئویی متکی خواهد بود.

اما زاکربرگ آرنا را در اولویت اصلی خود قرار داده است و برنامه‌های او برای آن عمیق‌تر از آن چیزی است که قبلا تصور می‌شد. سه کارمند که به دلیل امضای توافق‌نامه‌های عدم افشا، نخواستند نامشان فاش شود، گفتند که او از مدیران متا خواسته است تا با پلی‌مارکت و کالشی صحبت کنند، اگرچه مشخص نیست که همکاری با آنها چگونه ممکن است موثر باشد.

کارمندان افزودند که هدف زاکربرگ برای آرنا، افراد ۱۸ تا ۳۴ ساله است و متا قصد دارد حداقل ۱۰۰‌میلیون «پیش‌بینی‌کننده» فعال ماهانه برای این برنامه جذب کند. آرنا به‌عنوان مکانی قرار گرفته است که افراد می‌توانند در آن روی ورزش، فرهنگ، سرگرمی، سیاست و امور مالی در مقابل دوستان و خانواده شرط‌بندی کنند. مدیران اجرایی، آن را برنامه‌ای «طراحی‌شده برای همه» نامیده‌اند.

ایمه آرچیبونگ، معاون محصول متا که رهبری طرح آرنا را بر عهده دارد، ماه گذشته در یک پست داخلی که این برنامه را معرفی می‌کرد، گفت: «ما معتقدیم که بازارهای پیش‌بینی یکی از جالب‌ترین انواع محتوای جدید هستند. با استفاده از کانتینرهای مناسب، گفت‌وگوی اجتماعی نتیجه نهایی است زیرا مردم قصد دارند نشان دهند که چقدر در پیش‌بینی چیزها نسبت به دوستانشان بهتر هستند.»

این خبر که توسط نیویورک‌تایمز فاش شده است، مبتنی بر پنهان کردن منابع خبری خود از متا است.اطلاعاتی که این منابع ارائه می‌دهند باید قابل‌توجه، معتبر و به خوانندگان بینش واقعی بدهند. با این حال متا، پلی‌مارکت و کالشی از اظهارنظر بیشتر در این زمینه خودداری کردند.

اقدامات زاکربرگ برای مشارکت بالقوه با پلی‌مارکت و کالشی، نشان‌دهنده‌ اشتیاق او برای ریسک‌پذیری است، زیرا او رفتارهای دیجیتال نوظهور را مطالعه می‌کند و به دنبال راه‌هایی برای گنجاندن آنها در محصولات متا، شامل فیس‌بوک، اینستاگرام، مسنجر و واتس‌اپ، است. او و مدیرانش از نزدیک شرکت‌های دیگری را که می‌توانند رقیب شوند، زیر نظر دارند تا از آنها بیاموزند یا در مورد بازارهای پیش‌بینی، آنها را کاملا شبیه‌سازی کنند.

زاکربرگ خلاق یا مقلد؟

مارک زاکربرگ یک روند را مشاهده کرده است که از قضا موفق بوده است. اما او باز هم زمانی به این نقطه رسیده است که دیگران زودتر رسیده‌اند. هنگامی که ویدئوها در تیک‌تاک منفجر شدند، رئیس «متا ریلز» را ساخت. هنگامی که کاربران شروع به فرار از توییتر کردند، او «تردز» را راه‌اندازی کرد. زمانی که اپلیکیشن‌های دوستیابی شکوفا شد، او فیسبوک Dating را معرفی کرد و اکنون، با رونق گرفتن شرط بندی آنلاین، این مرد ۴۲ ساله با چند سال تاخیر وارد این تجارت می‌شود.

حالا این سوال مطرح است، درحالی‌که دو پلتفرم موفق پلی‌مارکت و کالشی وجود دارند، آیا متا می‌تواند با آرنا به رقابت با آنها بپردازد؟ یعنی پلتفرم‌هایی که کاربران می‌توانند در آنها به صورت زنده روی اینکه چه کسی در انتخابات بعدی پیروز خواهد شد، اینکه آیا فدرال‌رزرو نرخ بهره را کاهش خواهد داد یا خیر، یا اینکه آیا دونالد ترامپ در سخنرانی هفته آینده خود از مک‌دونالد نام خواهد برد یا خیر، شرط‌بندی کنند.

خبر برنامه‌های «آرنا» که اولین‌بار توسط نیویورک‌تایمز گزارش شد، ظرف چند دقیقه در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ویروسی شد. بازار به سرعت متوجه شد که ورود احتمالی متا به این عرصه به چه معناست: «وقتی شرکتی با بیش از ۳‌میلیارد عضو در فیس‌بوک و اینستاگرام شروع به ترغیب کاربران خود به شرط‌بندی می‌کند، چیزهای زیادی برای از دست دادن و حتی چیزهای بیشتری برای به دست آوردن وجود دارد.» جاناتان دی. کوهن، مورخ و نویسنده، گفت: «متا نشان می‌دهد که ما هنوز در روزهای اولیه آزمایش بازار پیش‌بینی هستیم.» کوهن، که در زمینه بازار پیش‌بینی آنلاین تحقیق می‌کند، پیش‌بینی می‌کند که تسلط فعلی رهبر بازار، کالشی، احتمالا به زودی پایان خواهد یافت. او اضافه می‌کند: «ما حتی ممکن است هنوز میزان تغییر بازار را درک نکنیم؛ اینکه چند پلتفرم جدید خواهیم داشت و بازار پیش‌بینی چقدر بیشتر در هر گوشه از زندگی آمریکایی‌ها نفوذ خواهد کرد.»

رایی که همه چیز را تغییر داد

تا سال ۲۰۱۸، شرط‌بندی آنلاین عملا در ایالات متحده ممنوع بود. سپس دیوان عالی کشور این ممنوعیت را لغو کرد و پس از آن، گسترش بازار پیش‌بینی به‌میلیون‌ها تلفن همراه، در مقیاسی تقریبا یادآور دوران تب طلا بود.

امروزه، آمریکا شرط‌بندی می‌کند و این کار را به صورت گسترده انجام می‌دهد. طبق گزارش انجمن بازی‌های آمریکایی، آمریکایی‌ها سال گذشته تقریبا ۱۵۰‌میلیارد دلار فقط روی رویدادهای ورزشی شرط‌بندی کردند؛ عمدتا هم روی تلفن‌های هوشمند یا لپ‌تاپ. این نشان‌دهنده افزایش ۱۱ درصدی در مقایسه با سال ۲۰۲۴ است. اکنون سی و نه ایالت شرط‌بندی ورزشی آنلاین را قانونی کرده‌اند. یک نظرسنجی توسط موسسه تحقیقاتی کالج سیه‌نا نشان داد که تقریبا ۲۲درصد از بزرگسالان آمریکایی گزارش می‌دهند که حداقل یک حساب فعال در یک ارائه دهنده شرط‌بندی دارند. تقریبا نیمی از مردان ۱۸ تا ۴۹ ساله دارای حساب هستند.

کیت ‌هابل از شورای ملی غیرانتفاعی قمار مشکل‌ساز گفت: «ما شاهد بزرگ‌ترین و سریع‌ترین انفجار قمار در این کشور هستیم.» با این حال، او می‌گوید آگاهی عمومی حدود یک دهه از سایر مسائل مربوط به اعتیاد عقب مانده است؛ شکافی که می‌تواند منجر به آسیب‌های پیش‌بینی نشده شود.

در کنار این توسعه، صنعت دومی ظهور کرده است؛ صنعتی که ترجیح می‌دهد خود را قمار نداند: به اصطلاح بازارهای پیش‌بینی. پلی‌مارکت و کالشی، دو پلتفرم غالب، ادعا می‌کنند که عملیات قمار را اداره نمی‌کنند، بلکه بازارهای اطلاعاتی را اداره می‌کنند. مفهوم آن این است: «هرچه افراد بیشتری پول واقعی را روی رویدادها شرط‌بندی کنند، احتمالات حاصل دقیق‌تر می‌شوند.»

موفقیت این پلتفرم‌ها در طول انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ حاصل شد.‌میلیاردها دلار روی نامزدها شرط‌بندی شد و این پلتفرم‌ها پیش‌بینی‌های دقیقی ارائه دادند، در برخی موارد هم از نظرسنجی‌های سنتی نیز بهتر عمل کردند. از آن زمان، آنها به بخشی جدایی‌ناپذیر از گفتمان سیاسی تبدیل شده‌اند.

شاین کوپلان، مدیرعامل پلی‌مارکت، این‌طور بیان می‌کند: «بازارهای پیش‌بینی، دقیق‌ترین چیزی هستند که بشریت تا به حال در پیش‌بینی آینده داشته است». کارشناسان این موضوع را رد می‌کنند، اما تاکنون موفقیت این پلتفرم‌ها به آن اعتبار می‌بخشد. در سال ۲۰۲۵، کالشی و پلی‌مارکت روی هم رفته حجم معاملاتی حدود ۵۰‌میلیارد دلار را ثبت کردند و هر دو شرکت انتظار افزایش قابل‌توجهی را در سال جاری دارند. گزارشی از Eilers & Krejcik، یک شرکت تحقیقاتی متخصص در ورزش و بازی، می‌گوید که این رقم می‌تواند تا پایان این دهه به یک تریلیون دلار برسد.

منطقه خاکستری رگولاتوری

اپلیکیشن‌های شرط‌بندی ورزشی سنتی مشمول مقررات در سطح ایالتی هستند، به همراه اقدامات حفاظتی - برنامه‌های خود-محروم‌سازی، محدودیت‌های تبلیغاتی و کمک به طرح‌های پیشگیری از اعتیاد. در مقابل، بازارهای پیش‌بینی تحت نظارت کمیسیون معاملات آتی کالای فدرال (CFTC) قرار دارند. این به آن معناست که آنها حتی در ایالت‌هایی که شرط‌بندی آنلاین را ممنوع کرده‌اند، قانونی هستند، بدون اینکه مشمول همان نظارتی باشند که بر سایر ارائه‌دهندگان یا کازینوها حاکم است.

طارق منصور، مدیرعامل کالشی، بر این تمایز تاکید دارد. او می‌گوید پلتفرم او قماربازی نمی‌کند، بلکه روی وقایع و رویدادها قراردادی به شکل معامله می‌بندند. هشت ایالت این موضوع را متفاوت می‌بینند و علیه کالشی اقامه دعوی کرده‌اند. دولت ترامپ فعلا این موضوع را حل نشده رها کرده است. در نهایت، دیوان عالی کشور ممکن است مجبور به تصمیم‌گیری شود.

هدر واردل، استاد تحقیقات قمار در دانشگاه گلاسکو، نیاز فوری به اقدام را می‌بیند. او به «سایکولوژی تودی» گفت: «شرکت‌ها از تمام اطلاعات، داده‌ها و بینش‌هایی که در مورد افراد دارند برای افزایش سود خود استفاده می‌کنند.» آیا این دقیقا همان چیزی است که متا اکنون در ذهن دارد؟ طبق گفته نیویورک‌تایمز، این شرکت چنین ادعایی را تکذیب کرده است که برنامه «آرنا» به‌طور مستقیم به فیس‌بوک، واتس‌اپ و اینستاگرام متصل خواهد شد.

تبدیل شدن به یک موضوع دانشگاهی

پدیده شرط‌بندی آنلاین همچنین به موضوع تحقیقات دانشگاهی تبدیل شده است. مطالعه‌ای در سال ۲۰۲۴ توسط محققان دانشگاه کالیفرنیای جنوبی، اثرات قانونی شدن شرط‌بندی‌های ورزشی آنلاین را بررسی کرد. یافته‌ها بسیار تکان‌دهنده بود: «احتمال ورشکستگی شخصی ۱۰ درصد افزایش یافت و ارزش بدهی‌های منتقل شده به آژانس‌های وصول بدهی ۸ درصد افزایش یافت.»

مردان جوان به طور نامتناسبی تحت‌تاثیر قرار می‌گیرند. طبق گزارش دانشگاه روچستر، ۲‌میلیون بزرگسال در ایالات متحده معیارهای بالینی اختلال قمار را دارند؛ وضعیتی که محققان می‌گویند در همان دسته تشخیصی وابستگی به الکل و مواد مخدر قرار می‌گیرد.

کوهن، مورخ و نویسنده، خواستار تنظیم مقررات سختگیرانه‌تر برای پلتفرم‌ها است. او می‌گوید: «مثلا ما در مورد مردان ۱۹ ساله‌ای صحبت می‌کنیم که در زیرزمین خانه والدینشان یک صفحه اکسل با سه خط کد هوش مصنوعی درست کرده‌اند و سپس فکر می‌کنند که سیستم شرط‌بندی را کشف کرده‌اند و دیگر هرگز مجبور نخواهند بود یک شغل واقعی داشته باشند.» به گفته او، استراتژی پلتفرم‌ها واضح است: «شرط‌بندی روی تلفن همراه باید به اندازه بازی Candy Crush عادی و در دسترس شود.»

این موضوع یک بعد سیاسی هم دارد. در ماه آوریل، دادستان‌های فدرال در شهر نیویورک، یکی از اعضای نیروهای ویژه ایالات متحده را به اتهام استفاده از اطلاعات طبقه‌بندی‌شده برای شرط‌بندی روی طرح مخفی دستگیری نیکولاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا، متهم کردند.

مایک دیواین، فرماندار جمهوری‌خواه اوهایو، گفته است که به قانونی شدن این قانون رای نخواهد داد و برای افزایش مالیات بر درآمدهای شرط‌بندی ورزشی تلاش می‌کند. سناتور جان اف. کینان، سناتور دموکرات ایالت ماساچوست، «قانون سلامت شرط‌بندان» را معرفی کرد که در کنار سایر اقدامات، ارسال اعلان‌های ناخواسته را محدود می‌کند.

چنین اقداماتی می‌تواند بر برنامه‌های «آرنای زاکربرگ» نیز تاثیر بگذارد. چیزی که این آزمایش را جذاب می‌کند این است که متا تقریبا از هر کس دیگری در جهان در نگه داشتن کاربران در یک پلتفرم و تجزیه و تحلیل رفتار آنها تجربه بیشتری دارد.

منبع خبر "دنیای اقتصاد" است و موتور جستجوگر خبر تیترآنلاین در قبال محتوای آن هیچ مسئولیتی ندارد. (ادامه)
با استناد به ماده ۷۴ قانون تجارت الکترونیک مصوب ۱۳۸۲/۱۰/۱۷ مجلس شورای اسلامی و با عنایت به اینکه سایت تیترآنلاین مصداق بستر مبادلات الکترونیکی متنی، صوتی و تصویری است، مسئولیت نقض حقوق تصریح شده مولفان از قبیل تکثیر، اجرا و توزیع و یا هرگونه محتوای خلاف قوانین کشور ایران بر عهده منبع خبر و کاربران است.