محمدعلی ابراهیمی روز چهارشنبه در گفتوگو با خبرنگار ایرنا افزود: عید بزرگ قربان در سیستان و بلوچستان، تنها یک مناسک مذهبی نیست، بلکه آیینه تمامنمای فرهنگ ناب و هویت دستنخوردهای بوده که از لایههای اعتقادی تا تار و پود لباس و سفرههای مردم نفوذ کرده است.
وی با اشاره به جایگاه ویژه این عید قربان در جنوبشرق کشور اظهار کرد: این عید به عنوان یکی از اصلیترین اعیاد سیستان و بلوچستان، چنان با زندگی مردم گره خورده که میراث معنوی آن نسل به نسل منتقل شده و حتی در نامگذاری فرزندان با اسامی نظیر "قربان" و "قربانعلی" تجلی یافته است.
این پژوهشگر مردمشناسی اظهار کرد: یکی از شاخصترین کارکردهای اجتماعی این عید در سیستان و بلوچستان، برپایی جلسات صلح و سازش است؛ این ایام فرصتی طلایی برای پایان دادن به اختلافات طایفهای و کدورتهای دیرینه بوده که در نهایت به تقویت همبستگی درونقومی میانجامد.
وی تصریح کرد: بر همین اساس، بسیاری از جوانان سیستان و بلوچستان با باور به برکت این ایام، مراسم آغاز زندگی مشترک و پیوندهای ازدواج خود را همزمان با این عید فرخنده جشن میگیرند.
ابراهیمی با تبیین نقش محوری زنان در این آیینها اظهار کرد: بانوان هنرمند سیستان و بلوچستان از روزها قبل با آراستن منازل و سوزندوزی و خامهدوزی بر جامههای نو، به استقبال عید میروند. آیین حنابندان در شب عید، از زیباترین رسوم پابرجا بوده که در آن دختران با ذوق، نقشهایی الهامگرفته از طبیعت و هنر سوزندوزی را بر دستان خود ترسیم میکنند؛ هنری که سینه به سینه از مادران به دختران منتقل شده است.
وی در خصوص آداب سفره و اطعام در این روز، گفت:سنتهای غذایی سیستان و بلوچستان در عید قربان منحصربهفرد است؛ از پخت "غلور" با گندمهای نیمکوب در دیگهای بزرگ گرفته تا طبخ غذاهای اصیلی همچون نان رستم، کشک زرد، بتوگوشت و تنورچه که زینتبخش سفرههای عید هستند.
پژوهشگر مردمشناس میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی سیستان و بلوچستان ادامه داد: عطرآگین کردن خانهها و مساجد با ماده خوشبوی "سوجکی" و حضور پرشور مردم در بازارهای سنتی برای خرید میوه و شیرینی، بخشی از نشاط همگانی در آستانه این رویداد بزرگ است.
وی با اشاره به مناسک روز عید قربان بیان کرد: مردم پس از استحمام و پوشیدن لباسهای نو، دوش به دوش یکدیگر در عیدگاهها حاضر شده و پس از اقامه نماز، آیین "حلالیتطلبی" را بهجا میآورند؛ سنتی که در آن با در آغوش کشیدن یکدیگر، پیمان برادری و دوستی را تجدید میکنند.
ایراهیمی خاطرنشان کرد: سنت حسنه قربانی کردن در این دیار جایگاه ویژهای دارد و معتقدند این عمل تنها مختص حاجیان نیست؛ بلکه بزرگان طایفه و افرادی که تمکن مالی دارند، با ذبح دام و توزیع گوشت میان نیازمندان و اقوام، عملا مفهوم کرامت انسانی و همبستگی اجتماعی را به نمایش میگذارند.
به گزارش ایرنا، عید قربان تجلی سنت های دیرینه است، عیدی که مردم مهد همدلی و پایتخت وحدت اسلامی آن را فرصت بسیار مناسبی می دانند تا کدورت و اختلاف های گذشته را به فراموشی بسپارند و بار دیگر پیمان صلح، دوستی، برابری و برادری ببندند.
