همشهری آنلاین: کریستوفر نولان در کمتر از سه دهه فعالیت، مجموعهای کمنظیر از آثار سینمایی را خلق کرده است؛ از تریلرهای معمایی کمهزینه گرفته تا بلاکباسترهای علمیتخیلی، فیلمهای ابرقهرمانی و درامهای تاریخی. حالا با اکران «ادیسه»، نشریه هالیوود ریپورتر بار دیگر تمام ۱۳ فیلم بلند این کارگردان برنده اسکار را از ضعیفترین تا بهترین رتبهبندی کرده است؛ فهرستی که هم شامل آثار محبوبی چون «شوالیه تاریکی» و «میانستارهای» میشود و هم فیلمهای بحثبرانگیزی مانند «تنت».
۱۳. بیخوابی (۲۰۰۲)
داستان:
یک کارآگاه باتجربه لسآنجلسی (آل پاچینو) به همراه یک بازپرس محلی (هیلاری سوانک) برای حل پرونده قتل دختری جوان به آلاسکا میرود.
ارزیابی:
فیلمی خوشساخت و فضاساز است، اما در مقایسه با دیگر آثار نولان جاهطلبی و وسعت معمول او را ندارد و بیشتر شبیه یک پروژه سفارشی به نظر میرسد.
۱۲. تنت (۲۰۲۰)
داستان:
یک مأمور مخفی که تنها با عنوان «قهرمان» شناخته میشود، تلاش میکند از وقوع جنگ جهانی سوم؛ جنگی میان حال و آینده، جلوگیری کند.
ارزیابی:
ایدههای زمانی فیلم خلاقانهاند، اما روایت بیش از حد پیچیده، شخصیتهای کمعمق و طراحی صوتیای که گاهی دیالوگها را تحتالشعاع قرار میدهد، از نقاط ضعف آن محسوب میشوند.
۱۱. تعقیب (۱۹۹۸)
داستان:
مردی جوان در لندن از روی کنجکاوی افراد غریبه را تعقیب میکند و پس از شکستن قانون شخصی خود، وارد ماجرایی خطرناک و غیرمنتظره میشود.
ارزیابی:
نخستین فیلم نولان است که با بودجهای بسیار اندک ساخته شد و بسیاری از مضامین همیشگی او، از وسواس تا ساختار روایی پیچیده، را از همان ابتدا نشان میدهد.
۱۰. شوالیه تاریکی برمیخیزد (۲۰۱۲)
داستان:
بتمن پس از سالها انزوا مجبور میشود برای مقابله با بین، تروریست قدرتمندی که کنترل گاتهام را تهدید میکند، بازگردد.
ارزیابی:
بازی تام هاردی و چند صحنه بهیادماندنی از نقاط قوت فیلم هستند. با این حال برخی جزئیات داستانی چندان باورپذیر نیستند و فیلم در حد دو قسمت قبلی سهگانه ظاهر نمیشود.
۹. یادگاری (۲۰۰۰)
داستان:
مردی که توانایی ثبت خاطرات جدید را از دست داده، در تلاش است قاتل همسرش را پیدا کند.
ارزیابی:
تریلری معمایی و هوشمندانه که توانایی نولان در ترکیب روایت پیچیده با سرگرمی عامهپسند را به نمایش گذاشت و او را به شهرت رساند.
۸. دانکرک (۲۰۱۷)
داستان:
روایت تخلیه نیروهای متفقین از سواحل دانکرک در جریان جنگ جهانی دوم از سه زاویه مختلف.
ارزیابی:
از نظر کارگردانی و خلق تعلیق تقریباً بینقص است، اما شخصیتها چندان عمیق پرداخت نشدهاند و همین باعث ایجاد فاصله احساسی با مخاطب میشود.
۷. بتمن آغاز میکند (۲۰۰۵)
داستان:
بروس وین پس از سالها آموزش و سفر، به گاتهام بازمیگردد تا در قالب بتمن با جنایت مبارزه کند.
ارزیابی:
آغازی درخشان برای سهگانه شوالیه تاریکی و بازتعریفی جدی از فیلمهای ابرقهرمانی؛ هرچند پرده پایانی به قدرت نیمه اول فیلم نیست.
۶. تلقین (۲۰۱۰)
داستان:
دزدی حرفهای که اطلاعات را از ضمیر ناخودآگاه افراد استخراج میکند، مأمور میشود ایدهای را در ذهن هدف خود بکارد.
ارزیابی:
ترکیبی خیرهکننده از خلاقیت، جلوههای بصری و پیچیدگی روایی. همچنین یکی از مشهورترین پایانبندیهای سینمای معاصر را دارد.
۵. میانستارهای (۲۰۱۴)
داستان:
در آیندهای که زمین در آستانه نابودی است، فضانوردی برای یافتن سیارهای قابل سکونت، دخترش را ترک کرده و راهی مأموریتی سرنوشتساز میشود.
ارزیابی:
با وجود برخی ایرادات داستانی، ترکیب عظمت علمیتخیلی با بار احساسی قوی، آن را به یکی از محبوبترین آثار نولان تبدیل کرده است.
۴. پرستیژ (۲۰۰۶)
داستان:
دو شعبدهباز رقیب در اواخر قرن نوزدهم وارد رقابتی وسواسگونه میشوند که زندگی هر دو را تحت تأثیر قرار میدهد.
ارزیابی:
فیلمنامهای بسیار دقیق، بازیهای درخشان و یکی از بهترین پیچشهای داستانی سینمای نولان؛ فیلمی که با گذر زمان محبوبتر شده است.
۳. اوپنهایمر (۲۰۲۳)
داستان:
زندگی جی. رابرت اوپنهایمر، فیزیکدان برجسته و یکی از چهرههای اصلی پروژه ساخت بمب اتمی آمریکا.
ارزیابی:
با وجود طولانی بودن و گفتوگوهای فراوان، فیلم به لطف اهمیت تاریخی موضوع، کارگردانی قدرتمند و پیام انسانی خود به اثری ماندگار تبدیل شده است.
۲. ادیسه (۲۰۲۶)
داستان:
اقتباس نولان از حماسه جاودانه هومر که سفر طولانی اودیسئوس برای بازگشت به خانه را روایت میکند.
ارزیابی:
اثری عظیم و جاهطلبانه با مقیاسی حماسی که یادآور فیلمهای کلاسیک هالیوود است و از تمام تواناییهای سینمایی نولان بهره میبرد.
۱. شوالیه تاریکی (۲۰۰۸)
داستان:
بتمن در حالی که با ظهور جوکر روبهرو میشود، باید میان حفظ نظم شهر و اصول اخلاقی خود تعادل برقرار کند.
ارزیابی:
به اعتقاد هالیوود ریپورتر، همچنان بهترین فیلم ابرقهرمانی تاریخ؛ اثری با بازی فراموشنشدنی هیث لجر، فیلمنامهای مملو از دیالوگهای ماندگار و ریتمی که تا آخرین دقیقه افت نمیکند.
