به گزارش ایسنا؛ مشاور عالی و جانشین وزیر بهداشت معتقد است که اجرای برنامه پزشکی خانواده یک تغییر اساسی در حکمرانی نظام سلامت است و در عین حال تاکید دارد این برنامه بدون تکمیل زیرساختهای فناوری، همراهی بیمهها، تأمین منابع مالی و مشارکت مردم به نتیجه مطلوب نمیرسد. او همچنین میگوید که اجرای پزشکی خانواده به بودجهای بهمراتب بیشتر از منابع فعلی نیاز دارد.
نتایج اجرای برنامه پزشکی خانواده مطلوب نبوده
دکتر علی جعفریان با حضور در استودیو خبر ایسنا و در گفتوگویی تفصیلی، درباره تاریخچه برنامه پزشکی خانواده در ایران اظهار کرد: حدود ۱۵ تا ۲۰ سال از زمان مطرحشدن پزشکی خانواده در کشور ما میگذرد، عملیات اجرایی این برنامه به نحوی است که هیچوقت به نتیجهای که مدنظر داشتهایم، نرسیدهایم. استانهای فارس و مازندران، دو الگوی بلندمدت اجرای برنامه هستند؛ چالشها و نقاط ضعف و قوت مسیر پزشکی خانواده در این استانها مشخص شده است.
تاکید رئیسجمهور بر اجرای برنامه پزشکی خانواده
او درباره دیدگاه رئیسجمهور درباره برنامه پزشکی خانواده گفت: به طور کلی، رییس جمهور - دکتر پزشکیان بر برنامه پزشکی خانواده اشراف دارد. همچنین ایشان بر موضوع عدالت در سلامت اصرار دارند؛ برهمین اساس، رئیسجمهور تاکید دارد که برنامه پزشکی خانواده به اجرا نزدیک شود؛ چراکه «عدالت» یکی از دلایل اجرای برنامه پزشکی خانواده به شمار میرود تا دسترسی عادلانه شود. پزشکی خانواده، یکی از راههایی است که افراد میتوانند خدمات را دریافت کنند.
اجرای برنامه پزشکی خانواده راحت نیست
مشاور و جانشین وزیر بهداشت درباره سختی راه اجرای برنامه پزشکی خانواده توضیح داد: اجرای برنامه پزشکی خانواده ساده به نظر میرسد؛ اینطور تصور میشود که یک پزشک را استخدام میکنیم که افراد نیازمند خدمات تخصصی را ارجاع میدهد. این درحالیست که اگر نگاهی دقیق و فنی به برنامه پزشکی خانواده داشته باشیم، اجرای این برنامه خیلی ساده نیست؛ چرا که به زیرساختهای متعددی نیاز دارد. IT، زیرساخت کلیدی اجرای برنامه پزشکی خانواده است و اجرای این برنامه با دفتر و کاغذ در این روزها معنا ندارد.
تمام نیازها به IT محدود نمیشود
او در عین حال با بیان اینکه البته نیاز به زیرساختها تنها به IT محدود نمیشود، تصریح کرد: همچنین به زیرساختهای فیزیکی به ویژه برای سطح دوم خدمات نیازمند هستیم. پزشک در روستاها و شهرهای کوچک مستقر است اما در شهرهای بزرگ حضور ندارند و حضور پزشکان در شهرهای بزرگ میبایست ایجاد شود. اعداد و ارقام متعددی درباره جمعیت تحت پوشش هر پزشک مطرح میشود؛ این عدد ۲ تا ۴هزار نفر است.
نگاهی به ساختار پزشکی خانواده
جعفریان درباره وظایف پزشکان خانواده توضیح داد: پزشکان خانواده به همراه تیم پزشک خانواده وظیفه دارند مسائل مختلف را پایش کنند. همچنین وظیفه دارند درمانهای اولیه را انجام دهند و افرادی که به درمانهای تخصصی نیاز دارند را به سطح دو ارجاع دهند. افرادی که به سطح ۲ ارجاع داده میشوند، خدمات تخصصی را دریافت میکنند. اگر خدمات تخصصی سطح ۲ مشکل بیمار را برطرف کرد باید یک بازخورد به پزشک عمومی بازگردد تا از وضعیت و تشخیص بیمار اطلاع داشته باشد. پزشکان عمومی، پیگیریها را انجام میدهند؛ اگر به اقدام در سطح ۳ یعنی بیمارستانها نیاز باشد، به بیمارستان ارجاع داده شوند.
چالشهای اجرای برنامه پزشکی خانواده
مشاور وزیر بهداشت درباره چالشهای اجرای برنامه پزشکی خانواده اظهار کرد: به طور مثال، یک بیمار در شهر «سروان» صبح به تهران سفر میکند و عصر همان روز توسط یک پزشک متخصص ویزیت میشود. این موضوع، مهمترین چالش اجرای برنامه پزشکی خانواده است. هنگامی که چنین شرایطی وجود دارد، چگونه میتوانیم به این افراد بگوییم که به پزشک خانواده مراجعه کند و در صورت نیاز به پزشک متخصصی که در منطقه حضور دارند و برای سطح دو تعیین میشود برای دریافت خدمات مراجعه کند. اگر بیمار به خدمات سطح ۳ نیاز دارد به بیمارستانی که در سطح دو مشخص میشود، مراجعه کند. در نهایت، اگر امکان یک اقدام درمانی مانند جراحی کبد در دسترس نباشد به سطح چهار یعنی شیراز، تهران یا مشهد ارجاع داده میشود. هنگامی که بیمار به راحتی به پزشکی متخصص مراجعه میکند، چگونه به نظام ارجاع رجوع خواهد کرد؟
ضرورت تعریف مشوقها برای اجرای برنامه
او ادامه داد: پیروی از الگوی پزشکی خانواده به مشوق و کنترل برخی حوزهها نیاز دارد. بنابراین، باید محدودیتها و مشوقهایی برای پیروی از برنامه پزشکی خانواده ایجاد کنیم که بخش عمده این موضوع در مسائل فرهنگی ریشه دارد. شرایط میبایست به نحوی باشد تا مردم بدانند که مراجعه به متخصص مغز و اعصاب برای درمان سردرد ساده منطقی نیست. همچنین قرار بر این نیست که این مکانیزم تحت پوشش بیمه قرار گیرد؛ بلکه خدماتی تحت پوشش قرار میگیرند که در آن چارچوب قرار میگیرند. بنابراین کار سختی در پیش داریم؛ چرا که نمیتوانیم به یکباره مراجعه مستقیم به متخصصان و سطوح دوم و سوم خدمات را ممنوع کنیم.
جعفریان ادامه داد: در این راستا راههای مختلفی را مدنظر قرار دادهایم؛ به طور مثال، فرانشیز ویزیتهای مسیر ارجاع را حذف کنیم و فرانشیز بستری را کاهشدهیم. همچنین پرداختیها به تیم پزشکی خانواده درست باشد تا بتوانند جمعیت تحت پوشش خود را تحت نظر قرار دهند.
اجرای پایلوت برنامه در ۶۴ شهر
او درباره اجرای برنامه پزشکی خانواده در شهرها توضیح داد: نسخه فعلی برنامه پزشکی خانواده طی یکونیم سال گذشته به نحو تقریبا پایلوت در چهار شهر اجرا شد؛ سپس بر ۶۴ شهر متمرکز شدند و در حال کار کردن بر ۶۴ شهر هستند. به موازات این اقدامات، نسبت به تکامل زیرساختهای نرمافزاری که باید در اختیار این برنامه باشد، اقدام کردند. //
بیمهها میبایست پای کار آیند
قائممقام وزیر بهداشت درباره ضرورت همراهی بیمهها با برنامه پزشکی خانواده نیز اظهارکرد: تمام بیمهها به ویژه سازمان تامین اجتماعی باید درکنار وزارت بهداشت حضور داشته باشند. سازمان تامین اجتماعی، مراکز ملکی و درمان مستقیم دارد؛ به عبارت دیگر کار ارجاع را خودش انجام میدهد اما این ساختار در قالب وزارت بهداشت قرار ندارد. بیمه سلامت نیز میبایست سایر افراد را تحت پوشش قرار دهد و بیمه نیروهای مسلح نیز باید به وزارت بهداشت متصل شود تا اطلاعات تبادل شود. بخشی از اتصال و تبادل اطلاعات انجامشده و بخشی از آن باقیمانده است.
استفاده از ظرفیت بخش خصوصی
جعفریان با بیان اینکه ساختار مورد نیاز برنامه پزشکی خانواده باید تکمیل شود، تصریح کرد: این احتمال وجود دارد که از نظر فضای فیزیکی یا نیروی انسانی در برخی مناطق با مشکلاتی مواجه باشیم. یکی از مباحثی که درباره اجرای برنامه پزشکی خانواده مطرح میشود، استفاده از ظرفیت بخش خصوصی است که پزشکان دارای مطب به این برنامه وارد شوند یا نشوند؟
برنامه پزشکی خانواده باید مرحله به مرحله اجرا شود
او ادامه داد: افرادی که در اجرای برنامه پزشکی خانواده دخیل هستند، به تدریج برمبنای نسخه فعلی پیشمیروند. وزیر بهداشت بر این باور است برنامه پزشکی خانواده باید به تدریج و مرحله به مرحله اجرا شود تا مشکلات آن را حل کنیم. اعلام اجرای سراسری برنامه پزشکی خانواده، کار آسانی است؛ اما این احتمال وجود دارد که به نتیجه مطلوب خود نرسیم. گام برداشتن با ملاحظه در مسیر اجرای برنامه پزشکی خانواده، موضوعی جدی است؛ پیشروی با ملاحظه، مورد تاکید مقام عالی وزارت است.
قائممقام وزیر بهداشت درباره دیدگاه رئیسجمهور درباره اجرای برنامه پزشکی خانواده گفت: دکتر پزشکیان، موضوع اجرای برنامه پزشکی خانواده را به طور جدی پیگیری میکند. پیش از جنگ، جلسات هفتگی اجرای برنامه پزشکی خانواده را برگزار میکرد. رئیسجمهور هر هفته در جلسهای دو ساعته شرکت میکرد و به کارهای انجامشده گوش میداد و همچنین پیشنهاد و نظر خود را نیز مطرح میکرد. رئیسجمهور برای اجرای برنامه پزشکی خانواده هفتبار به وزارت بهداشت آمده است؛ آخرین جلسه این برنامه نیز خرداد ماه برگزار شد.
مردم برای اجرای برنامه همراهی کنند
جعفریان ادامه داد: نه تنها مسائل زیرساختی، بلکه فضای فیزیکی و نیروی انسانی در اجرای برنامه پزشکی خانواده نقش دارند، بلکه به همراهی مردم نیز نیاز دارد. مردم میبایست بدانند دلیل و چرایی ایجاد محدودیتها چیست؛ در حال حاضر، افراد خدمات را با قیمت بسیار پایین دریافت میکنند اما باید بدانند که دریافت خدمات با قیمت پایین منوط به پیروی از الگوی مسیر ارجاع است؛ موضوعی که باید نهادینه شود.
ضرورت تحقق مولفههای برنامه پزشکی خانواده
مشاور وزیر بهداشت با بیان اینکه امور برنامه پزشکی خانواده پیش میرود، توضیح داد: اجرای برنامه پزشکی خانواده، کار سختی است؛ چرا که یک تغییر جدی در حکمرانی نظام سلامت است. برنامه پزشکی خانواده در برخی کشورها اجرا شده اما نهادینهشدن آن حدود ۱۰ تا ۲۰ سال زمانبرده و بازهم اشکالاتی وجود دارد. حوزه بهداشت وزارت بهداشت، متولی اصلی اجرای برنامه پزشکی خانواده است؛ حوزه درمان نیز در سطوح ۲ و ۳ دخالت دارد و همچنین حوزه پشتیبانی باید سازوکارهای مالی را فراهم کند؛ به عبارت دیگر، تمام عناصر وزارت بهداشت درگیر اجرای برنامه پزشکی خانواده هستند. جلسات هفتگی برگزار میشود تا به اهدف خود «دسترسی»، «عدالت» و «کنترل هزینهها» دست یابیم. هر سه مولفه باید محقق شود یعنی اجرای عدالت را بهتر کنیم، دسترسی بهتر برای مردم ایجاد کنیم و هزینه ها را کنترل کنیم. تمام وزارت بهداشت و مقام عالی وزارت به منظور تحقق اهداف مدنظر به صورت مستمر و پیگیر، اجرای برنامه را تعقیب میکنند.
چگونگی گسترش برنامه با گذر زمان
جعفریان درباره زمان اجرای سراسری برنامه پزشکی خانواده گفت: اگر اجرای برنامه پزشکی خانواده در ۶۴ شهر تا پایان سال عملیاتی شود و گزارشهای مربوط به اجرای این برنامه را دریافت کنیم و بدانیم به نتایج مدنظر رسیدهایم، تعمیم دادن آن به سایر مناطق آسانتر است. اگر به جای اجرای برنامه در دو استان به ۶۴ شهرستان برسیم و مشکلات اجرای برنامه را پیگیریکنیم، پس از آن میتوانیم کار منطقی انجام دهیم. براساس اطلاعاتی که در دست دارم، برنامه پزشکی خانواده در ۶۴ شهر اجرا میشود؛ مقام عالی وزارت عدد دقیق را به صورت دقیق و مستمر پیگیری میکنند.
تفاوت الگوی کنونی با الگوی قبلی
مشاور وزیر بهداشت درباره مهمترین اهداف برنامه پزشکی خانواده در سال جاری توضیح داد: الگوی قبلی پزشکی خانواده با دو مدل اجرا شد؛ مدل اجرایی فارس و مازندران متفاوت است و چالشهای آن مشخص شد. موضوع نظام پرداخت، شاید یکی از مهمترین چالشهای الگوی قبلی بود؛ چراکه سهمی از نظام پرداخت را میبایست بیمهها میپرداختند اما به دلیل اینکه مباحثی مانند مطالبات در میان بود، پرداختی بیمهها به موقع انجام نمیشد و امکان بکارگیری پزشک به صورت تماموقت وجود نداشت. چالشهای گذشته در الگوی جدید دیده شده، اما باید بدانیم که منابع اجرای برنامه میبایست با گستره کشوری هماهنگ باشد و منابع فعلی که در اختیار داریم، کفاف کشور را نمیدهد.
بودجه مورد نیاز برای اجرای برنامه
جعفریان در پاسخ به پرسش «منابع مورد نیاز وزارت بهداشت برای اجرای کامل برنامه پزشکی خانواده چقدر است؟» توضیح داد: عدد و رقم مورد نیاز برای اجرای کامل برنامه پزشکی خانواده در سال جاری را در اختیار ندارم؛ اجرای کشوری این برنامه در سال گذشته به ۱۵۰ تا ۲۰۰ همت نیاز داشت اما در مجموع میتوانستیم حدود ۴۰ تا ۵۰ همت هزینه کنیم. بنابراین، میتوانیم براساس بودجهای که در اختیار داریم رو به جلو حرکت کنیم.
چالشهای منطقهای برای اجرای برنامه پزشکی خانواده
مشاور وزیر بهداشت ادامه داد: برخی میگویند وزارت بهداشت مدل هزینهکرد خود را تغییر دهد و برای پزشکی خانواده هزینه کند. این در حالی است که چنین امکانی وجود ندارد؛ چراکه حداقل ۳۰ بیمارستان ۳۰تخته در کشور ایجاد کردهایم که از منظر اقتصادی بهصرفه نیست. اگر نگاه اقتصادی داشته باشیم، باید این بیمارستانها را تعطیل کنیم اما نمیتوانیم چنین کاری انجام دهیم. یک منطقه به بیمارستان نیاز دارد و ما به جنبه حاکمیتی میبایست به آن بیمارستان سوبسید دهیم؛ بنابراین سرانهای که در حوزه بهداشت و درمان تقسیم میکنیم، به راحتی قابل بازتویع نیست؛ چرا که نمیتوانیم از یک استان بگیریم و به استان دیگر دهیم. یک بیمارستان ۳۲ تخته در یک منطقه مرزی ایجاد میکنیم، بیمارستانی که بیمار چندانی ندارد اما امکان تعطیلی این بیمارستان نیز وجود ندارد؛ باید به این بیمارستانها سوبسید دهیم اما از منظر اقتصادی به صرفه است، بیمار به میزان کافی ندارد و امکان بردن متخصص نیز به این بیمارستانها وجود ندارد. صرف نظر از فشارهای سیاسی، ناچار هستیم که این بیمارستانها را نگه داریم. اجرای درست برنامه پزشکی خانواده به منابع نیاز دارد، نسبت به چالشهای بودجهای کشور آگاه هستیم و این چالشها در سال جاری بیشتر است؛ اگر شرایط کشور عادی شد و رشد اقتصادی حاصل شد، احتمال تامین منابع راحتتر میشود و میتوان سریعتر به جلو پیش رفت.
او ادامه داد: امیدوارم با همت کنونی وزارت بهداشت برای اجرای برنامه پزشکی خانواده، تاکید ریسجمهور و پیگیریهای وزیر بهداشت، الگوی مدنظر برای اجرای برنامه پزشکی خانواده در سال جاری کامل شود. سپس، اگر منابع مورد نیاز تامین شود، بتوانیم در سال آینده در سطح بیشتری گسترش دهیم.
یک پزشک عمومی به ازای هر ۳هزار نفر جمعیت
نیاز برنامه پزشکی خانواده به ۳۰۰۰۰ پزشک عمومی
جانشین وزیر بهداشت درباره پزشکان عمومی مورد نیاز برای اجرای برنامه پزشکی خانواده اظهارکرد: بر اساس محاسبات مختلف، یک پزشک برای ۱۵۰۰ تا ۴هزار نفر جمعیت در نظر میگیرند؛ تعداد پزشکان برای اجرای برنامه پزشکی خانواده به امکانات، تعداد خدمات و پایشها وابسته است. مبنای برنامه پزشکی خانواده وزارت بهداشت، یک پزشک برای هر ۳هزار نفر جمعیت است و به این ترتیب به ۳۰هزار پزشک عمومی نیاز داریم. در حال حاضر، حدود ۱۰هزار پزشک عمومی در سیستم وزارت بهداشت بکارگرفتهایم.
استفاده از ظرفیت بخش خصوصی یا جذب نیروی انسانی
جعفریان گفت: «استفاده از ظرفیت بخش خصوصی» یا «بکارگیری پزشکان» راهکارهای تامین تعداد پزشکانی است که برای اجرای برنامه پزشکی خانواده نیاز داریم. در حال حاضر، ۷۴هزار دانشجوی پزشکی در حال تحصیل داریم و هرطور محاسبه کنیم، تعداد نیروی درحال تحصیل مازاد بر تعداد افرادی است که برای اجرای برنامه پزشکی خانواده نیاز داریم. حدود ۱۵هزار نفر در هر سال وارد دوره رزیدنتی میشوند.
مشاور عالی وزیر بهداشت با بیان اینکه بکارگیری نیرو مستلزم تامین مالی است، گفت: هنگامی که یک پزشک وارد بازار کار میشود، حدود ۲۵ تا ۳۰ سال دارد؛ به عبارت دیگر، حدود ۱۰ سال از کسب درآمد عقب است؛ همچنین در دوران طرح درآمد آنچنانی نداشته است. شرایط باید به نحوی باشد که بتواند زندگی خود را تامین کند و هنگامی که آنها را به مناطق محروم اعزام میکنیم، ضریب برای آن منطقه در نظر گرفت.
ظرفیت تکمیل نیروی متعهد در برخی استانها
او ادامهداد: سهمیه مناطق محروم را در نظر گرفتهایم؛ حدود ۵هزار نفر برای مناطق محروم پذیرفته شدهاند و برای این مناطق تعهد خاص میدهند. بنابراین، طبق قانون میبایست در مناطق محروم حاضر شوند. در حال حاضر، برخی استانها برای تمام ظرفیت شبکه بهداشت دانشجوی متعهد جذب کردهاند؛ تمام مسائل باید به صورت همزمان در نظر گرفته شود. پرسش «آیا تصمیم بر این است که پزشکان عمومی جزو کارکنان وزارت بهداشت باشند یا تصمیم بر استفاده از بخش خصوصی است؟» را مطرح میکنم. اگر تصمیم بر این است که کارمند وزارت بهداشت باشند، سازمان اداری و استخدامی باید ظرفیتها را افزایش دهد؛ همچنین اگر میخواهیم از ظرفیت بخش خصوصی استفاده کنیم، باید پزشکان را تامین کنیم.
جذب و بکارگیری پزشکان، گزینه ایدهآلتر
جعفریان در پاسخ به پرسش «استفاده از ظرفیت بخش خصوصی یا استخدام پزشکان عمومی، کدام روش ایدهآلتر است؟» توضیحداد: هر دو دیدگاه طرفدارهای خود را دارند. اگر منابع در اختیار داشته باشیم، بدون شک، بکارگیری پزشکان بهتر است. اگر بتوانیم نیروی انسانی را تامین کنیم، بهتر است که به صورت تمام وقت در اختیار وزارت بهداشت باشد. به طور مثال، پزشکی را در نظر بگیریم که دو نوبت دو تا چهار ساعته حضور دارد و از نظر منابع مالی تامین است، آیا به دنبال کسب درآمد با مشاغل دیگر میرود؟ هنگامی که پزشکان از نظر مالی تامین باشند به دنبال کسب درآمد با مشاغل دیگر نمیروند؛ هنگامی که از نظر مالی تامین نباشند، به ناچار به کسب درآمد مانند زیبایی روی میآورند.
تمایل بخش خصوصی برای ارائه خدمت در برخی استانها
مشاور وزیر بهداشت ادامه داد: اگر بتوانیم پزشکان را تامین کنیم، بکارگیری و جذب آنها بهترین کار است. برخی بر این باور هستند که تامین منابع به راحتی امکانپذیر نیست. بنابراین، میبایست با بخش خصوصی قرارداد ببندیم و خرید خدمت داشته باشیم. بخش خصوصی در بسیاری از شهرها برای انجام این کار تمایل دارد، شرایطی که یک فرصت محسوب میشود. ما در وزارت بهداشت باید شرایط را بسنجیم تا بدانیم امکان عملیاتیشدن کدام روش وجود دارد.
تمایل برای جذب نیروی انسانی در سراسر دنیا
او درباره تعرفهها در برنامه پزشکی خانواده اظهار کرد: براساس قانون، تعرفههای پزشکی فقط یکبار در هر سال تغییر میکند؛ موضوعی که خود محل اشکال است. چرا که، تعرفه فنی و هتلینگ فقط یکبار در سال تعیین میشود؛ این در حالی است که قیمت موادغذایی هر هفته تغییر میکند. جزء حرفهای نیز یکبار در سال تغییر میکند و این جزء در برنامه پزشکی خانواده نیز ثابت تعیین شده است. بنابراین تعرفههای پزشکی نقش تعیین کنندهای دارند؛ در حال حاضر، قیمت ویزیت پزشک عمومی در بخش خصوصی حدود ۲ دلار است؛ در حالی که نرخ ویزیت عمومی در پایینترین حالت ممکن در کشورهای همسایه حدود ۲۰ دلار است.
جعفریان ادامهداد: اگر پزشک عمومی، مشکل مالی داشته باشد یا از حرفه پزشکی خارج میشود یا به راحتی به کشورهای دیگر سفر میکند. بازار خدمات پزشکی در سارسر دنیا تشنه است، چرا که کمبود نیرو در سراسر دنیا وجود دارد و به راحتی نیروی انسانی جذب میکنند. اغلب دانشآموختگان پزشکی کشور، توانمندی خوبی دارند و به راحتی میتوانند خود را اثبات کنند؛ چنانچه که بسیاری رفتهاند و خود را ثابت کردهاند.
تلاش وزارت بهداشت برای حفظ کیفیت خدمات
این پزشک جراح گفت: تیم فعلی وزارت بهداشت و مقام عالی وزارت، علیرغم چالشهایی که وجود دارد، تمام تلاش خود را میکنند که خدمات را در سطح قابل قبولی نگه دارند. تیم وزارت بهداشت، تمام تلاش خود را میکند که ارائه خدمات در سطح قابلقبولی باقیبماند اما دیگران میبایست درباره موفق بودن یا نبودن وزارت بهداشت در این مسیر اظهار نظر کنند.
وی با بیان اینکه مشکلات موجود محدود نیست، توضیح داد: به طور مثال، موضوع دارو هم یک بحث مفصل است. وزارت بهداشت با محدودیتهای جدی بودجهای، ارزی، صادرات و واردات و حملونقل در حوزه دارو مواجه است، اما برای تامین اقلام دارویی سعی خود را میکند. وزارت بهداشت در دوران جنگ توانست شرایط را به خوبی مدیریت کند؛ قدردان تمام افرادی هستم که در سیستم وزارت بهداشت خدمات ارائه میدهند. قدردان بزرگواری، همت، از خودگذشتگی و پایمردی آنها هستم تا مردم نگران ارائه خدمات در مراکز درمانی نباشند. در مجموع در دوران جنگ شرایط به نحوی بود که مردم برای دریافت خدمات با مشکل مواجه نشدند.
جعفریان اظهارکرد: کم و کاستیهایی وجود دارد که بابت این موضوع از مردم عذرخواهی میکنم. در عین حال نیز اگر مسالهای را بیان میکنیم، به دنبال کسب امتیاز نیستیم؛ چرا که مواردی که بیان میکنیم به طور مستقیم در خدمت مردم قرار میگیرد.
انتهای پیام
