در حالی که فضای روابط ایران و آمریکا همچنان در هالهای از ابهام قرار دارد، برخی تحلیلگران معتقدند هرگونه بازگشت به درگیری نظامی میتواند هزینههای سنگینی برای کشور به همراه داشته باشد و موقعیت ایران را در هر مذاکره احتمالی آینده تضعیف کند. از نگاه آنها، در شرایط کنونی، تقویت وحدت و انسجام ملی، پرهیز از شعارهای تنشزا و بهرهگیری از ظرفیت دیپلماسی، مؤثرترین راه برای مدیریت بحران و کاهش مخاطرات پیشرو است. همچنین با توجه به پیچیدگی همزمان ابعاد نظامی، سیاسی و اقتصادی این تقابل، تصمیمگیری واقعبینانه و مبتنی بر امکانات کشور، بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا کرده است.
مرتضی مکی در گفتگو با نامه نیوز درباره احتمال بازگشت ایران و آمریکا به درگیری های نظامی گفت: مجموعه کنش و واکنشی که طی چند روز گذشته بین آمریکا و ایران اتفاق افتاد یک فضای معلق و غیرقابل پیش بینی را درباره آینده به وجود آورده، به طوری که در حال حاضر امکان تحلیل شرایط آینده سخت است.
وی با اشاره به تشییع پرشکوه رهبر شهید انقلاب اسلامی افزود: شعارهای تند در حاشیه این مراسم درباره خون خواهی و انتقام سرداده شد که شاید همین موضوع بهانه هایی به دست نتانیاهو داد تا ترامپ را علیه ایران تحریک کند و موجبات عصبانیت او را فراهم آورد چون بر کسی پوشیده نیست که نتانیاهو از هر دستاویزی برای شعله ورسازی دوباره جنگ استفاده می کند.
این تحلیلگر مسائل سیاسی با اشاره به اوج گیری رقابت ها و اختلافات سیاسی در داخل آمریکا افزود: دموکرات ها دنبال هر فرصتی هستند که به عملکرد ترامپ انتقاد کنند و جایگاه حزب جمهوری خواه را نزد افکار عمومی تنزل دهند تا در انتخابات میان دوره ای کنگره گوی سبقت را از رقیب خود بربایند بنابراین در داخل آمریکا نیز با رویکرد یکدست و یکپارچه در قبال ایران مواجه نیستیم.
وی با بیان اینکه هر جنگی با گفتگو باید خاتمه پیدا کند، افزود: حاکمیت می خواهد تنش و جنگ با آمریکا را مدیریت کند، اگر بخواهیم جنگی دوباره را تجربه کنیم و آسیب هایی ببنیم و بعد از آن دنبال مذاکره و تفاهم باشیم، معتقدم با شرایط ضعیف تر مجبوریم پشت میز مذاکره بنشینیم.
مکی اظهار کرد: برخی شعار خونخواهی و انتقام سر می دهند اما معتقدم خون خواهی باید تعریف شود؛ به فرض ترامپ و نتانیاهو را کشتیم، کسانی که شعار می دهند آیا به این اندیشیده اند که فردای انتقام گیری چه می شود؟ آیا جنگ تمام می شود؟ آیا می توانیم شرایط بعد از خونخواهی را تحمل کنیم؟ اینها موضوعاتی است که واکاوی نمی شود.
وی با بیان اینکه در میانه یک جنگ پیچیده و چندوجهی به لحاظ نظامی، اقتصادی و سیاسی قرار داریم، افزود: امروز سئوال اصلی آن است که چگونه باید به این جنگ و تخاصم نگاه و کشور را از این شرایط سخت و غیرقابل پیش بینی خارج کرد؟ برای پاسخ این این سئوال باید واقعیت ها و ابزارها را مورد توجه قرار داد تا با در نظر گرفتن امکانات، آینده کشور را ترسیم کرد.
این تحلیلگر مسائل سیاسی تأکید کرد: امروز بیش از آنکه نگران مواضع آمریکا و ترامپ باشیم، باید وحدت ملی را تقویت کنیم چون قدرتمندانه تر می توانیم جلوی آمریکا حرف بزنیم و آینده را ترسیم کنیم. از سردادن شعارهایی تندی که هیچ راهکاری ارائه نمی دهند و به محدودیت ها توجه نمی کنند، باید پرهیز کرد.
وی ادامه داد: با توجه به محدودیت ها باید شعار داد و در تریبون های مختلف اعلام موضع کرد. اگر بتوانیم انسجام و وحدت را تقویت کنیم، پشت میز مذاکره هم قدرتمندانه تر می توانیم مطالبات مان را پیگیری کنیم. ترامپ شخصیتی غیرقابل پیش بنی و با مواضع متناقض است. دیپلمات های ما حرفه ای و دلسوز است و باید به آنها اعتماد کرد تا بتوانند کشور را از این وضعیت غیرقابل پیش بینی خارج کنند.
