روز جهانی جمعیت ۲۰۲۶ در زمانی فرا میرسد که پیشبینی میشود، جمعیت جهان از ۸.۳ میلیارد نفر فراتر رود. این افزایش جمعیت، برنامهریزی، آموزش، مراقبتهای بهداشتی، اشتغال و پایداری محیط زیست را بیش از هر زمان دیگری مهم میکند.
سازمان ملل متحد و صندوق جمعیت سازمان ملل متحد از طریق روز جهانی جمعیت ۲۰۲۶، دولتها، سازمانها و افراد را تشویق میکنند، با هم همکاری کنند تا اطمینان حاصل شود که هر فرد، به ویژه جوانان، فرصت داشتن زندگی سالم، شرافتمندانه و رضایتبخش را دارد.
جمعیت جهان در سال ۲۰۲۶، تقریبا ۸.۳ میلیارد نفر تخمین زده میشود که با نرخ سالانه حدود ۰.۸۳ درصد رشد میکند. اگرچه جمعیت جهان همچنان افزایش مییابد، اما سرعت رشد آن در مقایسه با دهههای گذشته بهطور قابلتوجهی کاهش یافته است. طبق پیشبینیهای فعلی، انتظار داریم، جمعیت جهان تا سال ۲۰۳۷ به ۹ میلیارد نفر برسد که نیاز به توسعه پایدار، بهبود مراقبتهای بهداشتی و مدیریت کارآمد منابع را برجسته میکند.
شاخصهای مرگومیر نشان میدهد که جهان در بلندمدت پیشرفتهای چشمگیری در بهبود سلامت و افزایش امید به زندگی داشته است بهطوریکه امید به زندگی در سطح جهان به حدود ۷۴ سال رسیده است. با این حال، شکاف امید به زندگی میان زنان و مردان همچنان قابلتوجه است.
از سوی دیگر، مرگومیر نوزادان و کودکان زیر پنج سال، همچنان یکی از چالشهای مهم به شمار میرود. بهطور متوسط، به ازای هر ۱۰۰۰ تولد زنده، ۲۶ نوزاد و ۳۵ کودک زیر پنج سال جان خود را از دست میدهند؛ آماری که نشان میدهد نابرابری در شانس بقا و دسترسی به خدمات سلامت همچنان در بسیاری از نقاط جهان ادامه دارد.
بر اساس گزارش منتشرشده در وبسایت آکادمی علوم اتریش (OEAW)، از نظر سطح تحصیلات، حدود ۱۲ درصد از جمعیت ۱۵ ساله و بالاتر جهان هیچگونه آموزش رسمی دریافت نکردند و ۶ درصد دیگر نیز تحصیلات ابتدایی خود را به پایان نرساندهاند.
همچنین ۱۳ درصد از جمعیت، تحصیلات ابتدایی را بهعنوان بالاترین مقطع آموزشی خود به پایان رساندهاند و حدود ۲۱ درصد نیز دارای تحصیلات متوسطه اول هستند. بزرگترین گروه، با سهمی بیش از ۲۹ درصد، افرادی هستند که تحصیلات متوسطه دوم را به پایان رساندهاند، در حالی که حدود ۱۸.۵ درصد نیز از آموزشهای پس از متوسطه برخوردارند.
در مجموع، این آمار نشان میدهد که نزدیک به یکسوم جمعیت بزرگسال جهان تنها تحصیلات ابتدایی یا کمتر دارند، در حالی که تقریبا نیمی از بزرگسالان جهان دستکم تحصیلات متوسطه دوم را به پایان رساندهاند.

روندهای جمعیتی بر بخشهای حساس به اقلیم ازجمله کشاورزی نیز تاثیرگذار هستند. نتایج این گزارش نشان میدهد که در ۸۰ کشور دارای بیشترین آسیبپذیری، بهطور میانگین ۱۷ درصد از جمعیت هماکنون با ناامنی غذایی شدید مواجه هستند. با رشد جمعیت در آینده، احتمالا این چالش بر اثر عواملی همچون تداوم تغییر در الگوهای بارش، افزایش دما و خردتر شدن اراضی کشاورزی تشدید خواهد شد.
شعار روز جهانی جمعیت ۲۰۲۶، «تحقق امیدها و آرزوهای جوانان - امروز و برای آینده» است. این شعار بر اهمیت توانمندسازی جوانان، حقوق باروری، سلامت مادران، آموزش و برابری جنسیتی در ساختن آیندهای پایدار تاکید دارد. این شعار دولتها و جوامع را تشویق میکند تا روی جوانان سرمایهگذاری کنند تا آنان بتوانند به اهداف خود دست یابند و در توسعه پایدار مشارکت کنند.
تاریخچه روز جهانی جمعیت پس از رسیدن جمعیت جهان به ۵ میلیارد نفر در ۱۱ جولای ۱۹۸۷ آغاز شد، رویدادی که بهعنوان روز ۵ میلیارد نفر شناخته میشود. روز جهانی جمعیت ۲۰۲۶، با هدف افزایش آگاهی در مورد مسائل مربوط به جمعیت و ترویج توسعه پایدار با تضمین سلامت، آموزش و فرصتهای برابر برای همه برگزار میشود.
از مهمترین اهداف گرامیداشت روز جهانی جمعیت، افزایش آگاهی درباره چالشهای جهانی جمعیت و تاثیرات آن بر جوامع است. این روز همچنین بر ترویج تنظیم خانواده و انتخابهای آگاهانه در زمینه باروری تاکید دارد و تلاش میکند دسترسی به خدمات باکیفیت سلامت باروری و مراقبتهای مادران را بهبود بخشد.
از دیگر اهداف این مناسبت میتوان به توانمندسازی جوانان برای تحقق امیدها و آرزوهایشان، تقویت برابری جنسیتی و حمایت از حقوق زنان و دختران اشاره کرد. همچنین تشویق به فرزندپروری مسوولانه، تضمین دسترسی همگانی به آموزش و خدمات بهداشتی، حمایت از سلامت نوجوانان و ارتقای تصمیمگیری آگاهانه از دیگر محورهای مورد توجه در این روز به شمار میرود.
روز جهانی جمعیت همچنین بر استفاده پایدار از منابع طبیعی، حفاظت از محیط زیست و دستیابی به اهداف توسعه پایدار از طریق سیاستهای جمعیتی فراگیر و پایدار تاکید دارد.
بر اساس گزارش نیوسکیوریتیبیت، روز جهانی جمعیت ۲۰۲۶، بر اهمیت پرداختن به چالشهای مرتبط با جمعیت و همچنین تضمین دسترسی هر فرد به مراقبتهای بهداشتی، آموزش و فرصتهای برابر تاکید میکند. صدها هزار سال طول کشید تا جمعیت جهان به یک میلیارد نفر برسد و حدود ۲۰۰ سال بعد، هفت برابر شد.
در سال ۲۰۱۱، جمعیت جهان به ۷میلیارد نفر رسید، در سال ۲۰۲۱ تقریبا به ۷.۹ میلیارد نفر رسید و پیشبینی میشود که در سال ۲۰۳۰ به حدود ۸.۵ میلیارد نفر، در سال ۲۰۵۰ به ۹.۷ میلیارد نفر و در سال ۲۱۰۰ به ۱۰.۹ میلیارد نفر برسد.
در اوایل دهه ۱۹۷۰، زنان بهطور متوسط هر کدام ۴.۵ فرزند داشتند اما تا سال ۲۰۱۵، کل باروری در جهان به کمتر از ۲.۵ فرزند به ازای هر زن کاهش یافت. علاوه بر این، جهان شاهد سطح بالایی از شهرنشینی و تسریع مهاجرت است.
سال ۲۰۰۷، اولین سالی بود که در آن تعداد بیشتری از مردم در مناطق شهری نسبت به مناطق روستایی زندگی میکردند و تا سال ۲۰۵۰ حدود ۶۶ درصد از جمعیت جهان در شهرها زندگی خواهند کرد.
بر اساس گزارش سایت مانوراما یربوک، دو سوم جمعیت جهان اکنون در مناطقی زندگی میکنند که نرخ باروری آنها کمتر از ۲.۱ فرزند به ازای هر زن است. سیاستگذاران برای رسیدگی پایدارتر به نیازهای افراد، باید درک کنند که چه تعداد از مردم روی کره زمین زندگی میکنند، کجا هستند، چند سال دارند و چند نفر پس از آنان خواهند آمد.
انتهای پیام












