ابوالقاسم شهریاری در گفتوگو با ایسنا با اشاره مبانی سیاست خارجی در نگاه رهبر شهید، اظهار کرد: از نظر شهید آیت الله خامنهای، دو چیز در سیاست خارجی نقش تعیینکننده دارد؛ یکی قانون اساسی و دیگری سه اصل «عزت، حکمت و مصلحت» که در سال ۸۲ به عنوان سیاستهای کلی نظام توسط رهبری ابلاغ شد. در هر اقدامی در عرصه سیاست خارجی، باید عزت ایران تامین شود. همچنین اقدامات دیپلماتیک ما باید از حکمت برخوردار باشد؛ حکمت فراتر از علم است و حکایت از چندجانبه نگریستن دارد. نهایتا، اقدامات سیاست خارجی ما باید با لحاظ مصلحت انجام و به این سوال پاسخ داده شود که آیا نیازهای داخلی ما را تأمین میکند یا خیر.
وی با بیان اینکه در چشمانداز رهبر شهید دستوری ابلاغ نمیشود و فقط سیاستهای کلی مطرح شده است، اضافه کرد: از سال ۸۲ به این سو چندین رئیسجمهور با نگرشهای مختلف آمدهاند، اما همه آنها با لحاظ این سه اصل اجازه داشتند آزادانه هر تصمیمی بگیرند. در این بین، عزت بر دو اصل دیگر اولویت دارد. ایران بین تمام ۵۷ کشور مسلمان فاقد ارتباطات مالی با رژیم صهیونیستی است این یعنی تمام روسای جمهور ما به اصل عزت توجه داشتند و آن را در اولویت اصلی خود قرار دادند.
این تحلیلگر مسائل خاورمیانه ادامه داد: اما روسای جمهور در حوزه مصلحت و حکمت متفاوت عمل کردند؛ برخی به ارتباط با کشورهای همسایه یا سازمانهای بینالمللی گرایش داشتند و برخی دیگر نگاه متفاوتی به ارتباط با جهان خارج را در پیش گرفتند. بنابراین در هیچ اسناد بالادستی از جمله سند چشمانداز هیچ جهتگیری به دولتها تحمیل نشده و خودشان تصمیمگیرنده بودهاند.
شهریاری درخصوص تمایل رهبر شهید به آرمانگرایی انقلابی یا واقعگرایی، بیان کرد: زمانی که گرایشات اصلاحطلبی و اصولگرایی تشدید شد، عبارت «آرمانگرای واقعبین» برای نخستین بار توسط رهبر شهید در دیدار با دانشجویان مطرح و سپس به حوزههای کلانتر از جمله سیاست خارجی نیز تسری یافت. در این چارچوب باید انقلابی و آرمانگرا بود، اما در عین حال واقعیتها را پذیرفت. مثلا آرمان ما حمایت از مستضعفین جهان است، اما زمانی که با این واقعیت روبهرو شدیم که علیه ما جبههای در حال شکلگیری است، بیکار ننشستیم و به سمت شرق گرایش پیدا کردیم.
وی با بیان اینکه گرایش به شرق نفی نه شرقی نه غربی نیست، افزود: نه شرقی نه غربی در واقع نفی سلطه است، نه ارتباط. کما اینکه ما مبادلاتمان را با جهان غرب قطع نکردیم و آنها بودند که تمایلی برای ارتباط با ما نداشتند. ما تا جایی که عزت، حکمت و مصلحتمان حکم میکرد با آنها ارتباط میگرفتیم، اما آنها بودند که عقب نشستند. نگاه به شرق مبتنی بر آرمانگرایی واقعبینانه است، زیرا وقتی دیدیم غرب با ما سر جنگ دارد منافعمان را در نگرش به شرق یافتیم.
این تحلیلگر مسائل خاورمیانه در پاسخ به این سوال که نگاه رهبر شهید به محور مقاومت ایدئولوژیکمحور بود یا مبتنی بر منافع ملی، اظهار کرد: در نظر شهید آیت الله خامنهای این دو از هم جدا نبودند و مانند دو بال یک پرنده اند. جهانبینی و فلسفه اخلاق ما با مبتنی بر ایدئولوژیک است و جهتدهیمان را روشن میکند. در کنار آن، ما کشوری با منافع ملی خودمان هستیم و باید آن را اولویت قرار دهیم. این دو در تعارض با هم نیستند و اگر جایی هم تضاد پیش آید، ذیل سه اصل عزت، حکمت و مصلحت مسئله قابل حل است.
شهریاری با اشاره به نامگذاری محور مقاومت توسط رهبر فقید انقلاب، اظهار کرد: زمانی که آمریکا هم پیمانان ما در منطقه را محور شرارت نام نهاد، رهبری برای هویتبخشی دینی و اعتقادی به آنان، نام «محور مقاومت» را گذاشت. لذا مقاومت هم ایدئولوژی و هم منافع ملی ما را تامین میکند. اگر اقدامات نیروهای حزبالله، انصارالله و حشدالشعبی در جنگ نبود و بخشی از توان نظامی رژیم را به خود درگیر نمیکردند، شاید همچنان جنگ ادامه داشت.
وی با بیان اینکه منافع ملی ما در حمایت از نیروهای مقاومت خلاصه میشود، ادامه داد: اینطور نیست که حمایت ما صرفا آرمانی و ایدئولوژیک باشد و برایمان منفعتی نداشته باشد. بزرگترین منفعت ملی هر کشوری، امنیت آن است. اگر امنیت نباشد اقتصاد و ثبات سیاسی نخواهیم داشت. مطمئنا اندیشه مقاومت و حمایت از قلب آن یعنی تهران جزو منافع ملی ماست.
این تحلیلگر مسائل خاورمیانه تاکید کرد: اگر حمایتهای ایران نبود، جبهه مقاومت وجود نداشت. ولی پس از جنگ رمضان شاهد بودیم که فاصله نظامهای سیاسی با ایران زیاد شد، در حالیکه میان مردم مسلمان منطقه از جایگاه بالاتری برخوردار شدیم. محور مقاومت با دیپلماسی عمومی جایگاه کشور را در نظر مردم مسلمان و حتی غیرمسلمان ارتقا داد. تجمعات کشورهای غربی در حمایت از ایران تجلی توامان نگاه ایدئولوژیک و منفعتمحور رهبر شهید کشور به محور مقاومت بود.
شهریاری با اشاره به پیام رهبر فعلی کشور و نگاه بدبینانه رهبر شهید به پایبندی غرب نسبت به تعهداتش، گفت: در نگاه رهبر شهید طرف مقابل هر کشوری که باشد، حتی کشورهای شرقی دوست، باید به تعهداتش پایبند بماند. اینکه صرفا حرفها زده و نوشته شود و در مجلس تصویب گردد اما اجرایی نشود، خط قرمز ایشان و جانشینشان است. همین الان در آخرین نسخه تفاهم ایران و آمریکا، هر کاری که قرار باشد ما انجام دهیم، منوط به اقدامی از سوی طرف مقابل است. این تفاهم اولین متنی است که بند به بند آن باید از سوی طرف مقابل ضمانت اجرایی داشته باشد.
وی در رابطه با نمودهای اندیشه رهبر شهید در دو عرصه میدان و دیپلماسی، اظهار کرد: جنگ رمضان تبلور دو رویکرد رهبر شهید است؛ اول، این نظام مردمی است. در تشییع پیکر رهبر شهید، از هر زاویه عکس گرفته شود پر از خیل جمعیت مردمی است. شاید ما از جمله معدود کشورهایی باشیم که قدرتهای بینالمللی و منطقهای به آن حمله و رهبرش را ترور کردند، اما مردم با حضور در خیابان، باعث حفظ نظام سیاسی شدند. دومین مورد هم خودکفایی است. دست برتر ما سلاحهای فرستاده از غرب و شرق نبود، بلکه سلاحهایی بودند که ما با کمترین هزینه ساختیم، اما پاسخ پرهزینهای برای دشمن داشت. اقتصاد سیاسی جنگ به نفع ما بود به همین دلیل پیشروی جنگ برای دشمن سودمند نبود.
انتهای پیام
