محمدجواد استادی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه نگاه بنیادین و عمیق رهبر شهید انقلاب باعث میشد تا مسائل را در جایگاه حقیقی آن مورد توجه قرار دهند، اظهار کرد: ایشان از نگاههای تقلیلگرایانه پرهیز داشتند و از نگاه رهبر شهید، مسئله زیارت به طور کلی و زیارت امام رضا را صرفا یک عمل عبادی فردی یا فقط یک حضور عاطفی افراد در یک مکان مقدس در نظر نمی گرفتند، بلکه یک معنای وسیع و جدیتری برای زیارت در نظر میگرفتند که به معنای ملاقات بنده با ولی خدا است.
وی افزود: خود این ملاقات زمینه ورود به میدان تربیت معنوی، اخلاقی و اجتماعی برای زائران است که به آن ادب زیارت هم گفته میشود. در نگاه رهبر شهید، رفتن به حرم مطهر صرفا رفتوآمد به یک مکان نیست بلکه توجه زائر به حضور امام اهمیت دارد. وقتی زائر بداند که در مکانی که وارد شده، امام حضور دارد، کنش و رفتارش متفاوت میشود. از منظر رهبر شهید، زیارت مواجههای آگاهانه با یک حقیقت زنده و اثرگذار، یعنی حضور امام است. از این منظر زیارت به امری زنده که موجب تربیت افراد و ایجاد هویت برای آنها است، تبدیل میشود.
این پژوهشگر مطالعات فرهنگی با اشاره به اینکه زائر در حرم صرفا به دنبال حاجت گرفتن نیست، بیان کرد: او در پی بهدست آوردن الگوی کامل انسانی، الهی و تاریخی است. این نوع مواجهه زائر با امام در دیدگاه رهبری شهید موجب عبور از روزمرگیها و عادات مناسکی است و منجر به بازسازی درونی، ایجاد امید، مسئولیت پذیری، توکل و پیوند با امام میشود. برای رهبر شهید، امام رضا(ع) فقط یک امام معصوم در ایران نیست بلکه امام رضا(ع) نقطه اتصال ملت ایران با سنت امامت، عقلانیت شیعی، فرهنگ اهل بیت و تاریخ معنوی سرزمین ماست.
استادی ادامه داد: به همین دلیل در منظومه فکری رهبر شهید، حرم مطهر رضوی، پناهگاه دلهای خسته و آزرده، یک مدرسه بزرگ معرفتی و کانون هویت ایرانی اسلامی و همچنین سرچشمه حرکتهای مهم اجتماعی است. اصطلاح و مفهوم تمدن در رویکرد و نگاه رهبر شهید بسیار پررنگ بوده و تقریبا در همه بیانات ایشان، خصوصا در بیانیه گام دوم انقلاب، مسئله تمدن اسلامی مطرح بوده است. اساسا نگاه و رویکرد ایشان به مسائل مختلف، رویکرد تمدنی بود؛ به همین دلیل زیارت حرم امام رضا(ع) نیز برای رهبر شهید، مفهمومی تمدنی به شمار میرفت.
وی با تاکید بر اینکه محدود کردن تمدن نوین اسلامی به صرف پیشرفت علمی، قدرت سیاسی و توسعه اقتصادی منجر به از دست رفتن بخش زیادی از اندیشه رهبری درباره تمدن میشود، تصریح کرد: در درجه اول باید ببینیم در نگاه ایشان تمدن چه معنایی دارد. در نگاه رهبر شهید، تمدن اسلامی همزمان از مولفههایی مانند، عقلانیت، معنویت، عدالت، علم، اخلاق، خانواده، فرهنگ، هنر و سبک زندگی برخوردار است که همه این موارد منبعث از دیدگاه الهی ایشان است. در بیانیه گام دوم انقلاب هم ایشان آرمان انقلاب اسلامی و امام خمینی را حرکت به سمت ایجاد تمدن نوین اسلامی معرفی کردند.
این پژوهشگر مطالعات فرهنگی خاطرنشان کرد: حرم امام رضا(ع) در نگاه امام شهید یک نهاد تمدنی است، به این معنی که مکانی است که دین، مردم، هنر، معماری، علم، خدمت، آیین، محبت، خاطرههای تاریخی و زندگی روزمره با همدیگر پیوند برقرار میکنند و نمونهای است که چگونه یک حقیقت معنوی و الهیاتی میتواند شهر، فرهنگ و هنر بسازد و اقتصاد خدمت محور ایجاد کند یا مناسبات اجتماعی را تسهیل کند و بتواند نسلهای مختلف را حول یک معنای واحد در کنار هم قرار دهد.
استادی با بیان اینکه حرم امام رضا(ع) نقش فلب فرهنگی را در تمدن نوین اسلامی دارد، تصریح کرد: تمدن بدون یک قلب معنوی به یک موجودیت تکنیکال تبدیل میشود و این قلب فرهنگی است که به تمدن معنا میبخشد. در نگاه رهبری شهید حتی پیشرفت اسلامی هم باید به انسان آرامش و کرامت دهد و نسبت میان انسان و خدا را برقرار سازد. تمدن رضوی یعنی تمدنی که در آن توسعه دیگر از زیارت و معنا جدا نیست. هنر از قدسیت فاصله نگرفته و سیاست حتما با اخلاق و خدمت نسبت دارد.
انتهای پیام
